STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W KSIĄŻU WIELKIM, STAN W 2003 ROKU



e­ne­san­so­wy za­mek w Ksią­żu sta­no­wił pry­wat­ną ini­cja­ty­wę bis­ku­pa kra­kow­skie­go Pio­tra Mysz­kow­skie­go, przy­ja­cie­la Ja­na Ko­cha­now­skie­go, któ­re­mu słyn­ny po­e­ta za­de­dy­ko­wał swo­je Psal­my Da­wi­do­we. Bu­do­wę re­zy­den­cji pro­wa­dzo­no w la­tach 1585-95 we­dług pla­nów i pod nad­zo­rem kró­lew­skie­go ar­chi­tek­ta z Flo­ren­cji San­ti Guc­cie­go. Fun­da­to­rem był wspom­nia­ny Piotr, a po je­go śmier­ci in­wes­ty­cję kon­ty­nu­o­wał bra­ta­nek bis­ku­pa, rów­nież Piotr Mysz­kow­ski. Ro­dzi­na Mysz­kow­skich za­miesz­ki­wa­ła wcześ­niej na ju­raj­skim zam­ku Mi­rów po­sia­da­ją­cym wpraw­dzie świet­ne wa­lo­ry ob­ron­ne, ale ze wzglę­du na przes­ta­rza­łą kon­struk­cję i mi­li­tar­ny cha­rak­ter nie za­pew­nia­ją­cym od­po­wied­nie­go kom­for­tu je­go miesz­kań­com, co praw­do­po­dob­nie by­ło bez­poś­red­nią przy­czy­ną, dla któ­rej pod ko­niec XVI wie­ku roz­po­czę­li oni bu­do­wę ro­do­wej re­zy­den­cji w Ksią­żu Wiel­kim. Z uwa­gi na miej­sce po­cho­dze­nia jej miesz­kań­ców, z cza­sem re­zy­den­cja ta naz­wa­na zos­ta­ła Mi­ro­wem.


KSIĄŻ WIELKI NA LITOGRFII N. ORDY, ALBUM WIDOKÓW 1881


u­dow­la ter­mi­nu­je wpraw­dzie pod de­fi­nic­ją za­mek, ale praw­do­po­dob­nie już od sa­me­go jej po­cząt­ku peł­ni­ła tyl­ko funk­cje re­zy­den­cjal­ne. W pierw­szej po­ło­wie XVIII stu­le­cia ma­ją­tek wraz z ty­tu­łem mar­gra­biów Gon­za­ga-Mysz­kow­skich prze­szedł na włas­ność Wie­lo­pol­skich her­bu Sta­ry­koń. W okre­sie pow­sta­nia koś­ciusz­kow­skie­go sta­cjo­no­wa­ły tu­taj woj­ska car­skie, któ­re ob­ra­bo­wa­ły go i zde­was­to­wa­ły. Znisz­cze­nia by­ły na ty­le du­że, że na prze­ło­mie XVIII i XIX wie­ku ów­czes­ny właś­ci­ciel hra­bia Fran­ci­szek Wie­lo­pol­ski pos­ta­no­wił za­mek prze­bu­do­wać na­da­jąc mu ce­chy ne­o­go­tyc­kie. Za­wi­łoś­ci lo­su spra­wi­ły, że u­da­ło się zre­a­li­zo­wać za­led­wie część wy­ko­na­nej przez ar­chi­tek­ta Au­gus­ta Sti­le­ra do­ku­men­ta­cji. Książ był za­miesz­ka­ny do 1945 ro­ku. Po znisz­cze­niach z okre­su dru­giej woj­ny świa­to­wej za­mek wy­re­mon­to­wa­no, a w ro­ku 1949 u­miesz­czo­no w nim szko­łę.


FOTOGRAFIA Z 1908 ROKU, PO ZAMUROWANYCH OTWORACH OKIENNYCH MOZNA WYSNUĆ WNIOSEK, ŻE ZAMEK BYŁ TYLKO CZĘŚCIOWO ZAMIESZKANY



a­mek nie za­cho­wał pier­wot­ne­go sty­lu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go. Po­cząt­ko­wo bu­dy­nek w niż­szej częś­ci po­kry­ty był rus­ty­ką, a w wyż­szej wień­czył go de­ko­ra­cyj­ny szczyt. Gmach o­to­czo­no no­wo­żyt­ny­mi na­ry­sa­mi bas­tio­no­wy­mi two­rzą­cy­mi w ten spo­sób na­wią­zu­ją­ce sty­lem do włos­kich pa­ła­ców wiej­skich za­ło­że­nie pa­laz­zo in for­tez­za. W ko­lej­nych wie­kach zwar­ta bry­ła na­bra­ła cech ba­ro­ko­wych, a po ne­o­go­tyc­kiej prze­bu­do­wie o­trzy­ma­ła wy­gląd zbli­żo­ny do dzi­siej­sze­go. Usu­nię­to wte­dy re­ne­san­so­we szczy­ty, imi­tu­ją­cy wie­żę środ­ko­wy ry­za­lit pod­wyż­szo­no o jed­ną kon­dyg­na­cję, zaś ca­łość oz­do­bio­no ne­o­kla­sy­cys­tycz­ny­mi wa­zo­na­mi i go­tyc­kim kre­ne­la­żem. Do pa­ła­cu z dwóch stron przy­le­ga­ły dwa nie­wiel­kie pa­wi­lo­ny, z któ­rych je­den zaj­mo­wa­ła bi­blio­te­ka, a dru­gi ka­pli­ca. W są­siedz­twie re­zy­den­cji roz­po­ście­rał się park-ogród po­roś­nię­ty tra­dy­cyj­nym drze­wo­sta­nem.


PLAN ZAŁOŻENIA PAŁACOWEGO



cza­sów pa­mię­ta­ją­cych fun­da­to­ra zam­ku za­cho­wa­ło się wie­le de­ta­li re­ne­san­so­wych, wśród nich por­ta­le i ra­my o­kien­ne, a z pier­wot­ne­go sys­te­mu ob­ron­ne­go prze­trwa­ła kur­ty­na wraz ze strzel­ni­ca­mi i po­zos­ta­łoś­cia­mi bas­tio­nu. Za­mek stoi na wznie­sie­niu we wschod­niej częś­ci mias­ta, po le­wej stro­nie dro­gi pro­wa­dzą­cej z Kielc do Kra­ko­wa. Obec­nie ma tu­taj swo­ją pla­ców­kę Zes­pół Szkół im. Win­cen­te­go Wi­to­sa. Po lek­cjach jest to bar­dzo ci­che i uro­cze miej­sce. (mapa zamków)


KSIĄŻ WIELKI W LATACH 60. XX WIEKU





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W KSIĄŻU WIELKIM, WIDOK OD ZACHODU



Miechów - klasztor obronny XIV-XVIIw., 13 km
Krzelów - pozostałości zamku szlacheckiego XIII/XIVw., 18 km
Prandocin - kościół obronny XII-XVw., 26 km
Janowiczki - pozostałości zamku szlacheckiego XIVw., 28 km
Wysocice - kościół obronny XII-XIIIw., 30 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2014
fotografie: 2003