STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DRZEWICA

DĄBRÓWNO

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MAMERKI

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓW LEDNICKI

OSTRÓDA

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW WIELKI

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK KAPITULNY W KWIDZYNIE



Kwidzynie przez kilka stuleci funkcjonowały obok siebie dwa zamki - nie istniejąca obecnie strażnica krzyżacka i sprzężona z katedrą zachowana do naszych czasów siedziba kapituły pomezańskiej. Pierwsza z nich, zwana St. Marienwerder (Żuława Świętej Marii), założona została przez Krzyżaków w okolicach dzisiejszej Nowej Wsi Kwidzyńskiej po roku 1233, wkrótce po rozpoczęciu podboju Pomezanii. Pierwotne obwarowania nie oparły się jednak pruskiemu oblężeniu i w 1242 roku zostały doszczętnie zniszczone. Na korzeniu spalonego grodu Quidin w latach 1242-50 zbudowano nowy, murowany zamek, który po krzyżackim nadaniu w 1250 pełnił rolę rezydencji biskupa. Była to stosunkowo niewielka budowla, wzniesiona na planie czworoboku z ustawionymi prostopadle dwoma piętrowymi skrzydłami wyposażonymi w trzy przysadziste wieże. To obronne założenie zbudowane z kamieni i cegieł zdołało oprzeć się atakom Prusów podczas kolejnych powstań w latach 1263 i 1277. W 1520 warownię zniszczyły oddziały polskie i niedługo potem uległa ona rozbiórce. Resztki śladów po starej biskupiej twierdzy zatarto na początku XX wieku. O ich przeszłości świadczy dziś jedynie nazwa ulicy biegnącej przy dawnej fosie - ulicy Starozamkowej.


PIERWSZY ZAMEK BISKUPI - TZW. STARY ZAMECZEK.
ŹRÓDŁO: R.SYPEK "ZAMKI I OBIEKTY WAROWNE PAŃSTWA KRZYŻACKIEGO".


dy w 1284 roku biskup pomezański Albert powołał pierwszych członków kapituły (zgromadzenie osób duchownych, którego zadaniem był m.in. wybór biskupa), zaczęto zastanawiać się nad ustanowieniem godnej ich siedziby. Niewielki zamek biskupi nie mógł pełnić tych funkcji należycie, dlatego jeszcze pod koniec XIII wieku przystąpiono do budowy drugiej twierdzy. Usytuowano ją po przeciwległej stronie miasta, a sama budowa przebiegała w kilku etapach. Do 1312 prowadzono prace przygotowawcze wraz z niwelacją terenu. Następnie na odpowiednio spreparowanym podłożu z gliny wymurowano kamienne fundamenty murów zewnętrznych i wieży głównej. Do roku 1338 zbudowano sąsiadujące pierwotnie z kościołem skrzydło wschodnie. Potem powstał dom południowy połączony z wielką wieżą-dzwonnicą, a w latach następnych postawiono mury skrzydła zachodniego, i w końcu północnego. Czworoboczne założenie z wewnętrznym dziedzińcem oraz narożnymi wieżyczkami ukształtowano ostatecznie w latach 1340-50. W drugiej połowie XIV stulecia dostawiono korpus łączący kościół z zamkiem, zbudowano krużganki oraz wzniesiono wieżę studzienną i dansker.


ZAMEK OD POŁUDNIOWEGO ZACHODU...

...I OD STRONY PÓŁNOCNEJ


biekt w XV i XVI wieku był kilkakrotnie oblegany i niszczony. 19 września 1410 do zamku wkroczył wracający spod Malborka Władysław Jagiełło. W 1460 warownię zdobył polski burgrabia, pochodzący ze Świecia Andrzej Puszkarz. Kolejne najazdy i zniszczenia przyniosły lata 1478 (wojna księża) oraz 1520. W 1520 roku, podczas ostatniej konfrontacji polsko-krzyżackiej, Polacy podeszli pod Kwidzyn, którego broniły wzmocnione siły pod tymczasowym dowództwem pomezańskiego rycerza Hansa von Kospoth'a. Silny ostrzał artyleryjski z 12 dział zniszczył wówczas kaplicę bł. Doroty i w poważnym stopniu uszkodził zamek oraz miejskie mury obronne. W rezultacie skutecznych działań Kwidzyn przeszedł w ręce polskie, a skapitulowani kanonicy zmuszeni zostali do złożenia przysięgi wierności królowi Zygmuntowi I. W związku z sekularyzacją Zakonu biskupi pomezańscy przeszli na wiarę protestancką i w 1526 roku przekazali administrację diecezji urzędnikom księcia Albrechta. Z uwagi na zły stan dotychczasowej (starej) rezydencji, biskupi przejęli zamek kapituły i zamieszkiwali tu do roku 1551. Jeden z nich - Paweł Speratus otrzymał zezwolenie na wykorzystanie stu tysięcy cegieł ze starego założenia na odbudowę zamku kapitulnego. Od tego czasu stary zameczek, jak określano pierwotną rezydencję biskupa pomezańskiego, stał się tylko nazwą mówiącą o historii tego miejsca.


PANORAMA KWIDZYNA Z XVI WIEKU NA RYCINIE K.HENNEBERGA (1595)


o pierwszym rozbiorze Polski w zamku umieszczono siedzibę sądów oraz więzienie (więźniów lokowano w gdanisku). W roku 1798 rozebrano skrzydło południowe i częściowo wschodnie wraz z wieżyczką południowo-zachodnią, a wnętrza zaadaptowano na potrzeby urzędów i szkoły. Dopiero na polecenie Fryderyka Wilhelma IV powstrzymano proces powolnej dewastacji zabytku. Rozpoczęto prace konserwatorskie, których celem była częściowa jego regotyzacja. Przywrócono pierwotną wysokość wieżyczkom narożnym podwyższając je o trzy kondygnacje, odbudowano szczyty wieży studziennej oraz gdanisko. Uzupełniono też elewacje zewnętrzne przez wytynkowanie blend i rekonstrukcję ozdobnych fryzów. We wnętrzach skoncentrowano się na skrzydle północnym, gdzie zrekonstruowano sklepienia dwóch sal. Obecny kształt bryły zamku został nadany w roku 1874. W okresie międzywojennym na terenie warowni działało niewielkie lokalne muzeum, a w latach 1935-45 mieściła się tam szkoła i zakład wychowawczy dla młodych hitlerowców. Zdewastowany i mocno zniszczony gmach w 1945 przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki. Obecnie ma tutaj siedzibę oddział Muzeum Zamkowego w Malborku, a na terenie przedzamcza funkcjonuje teatr i dom kultury.


DZIEDZINIEC NA PRZEDWOJENNEJ FOTOGRAFII



urowany zamek zbudowany został na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach około 49x50 metrów. Najstarsze, nie istniejące już dziś skrzydło wschodnie miało pięć kondygnacji. Na pierwszym piętrze ulokowano infirmerię i mieszkanie prepozyta. Było ono połączone z izbą w wieży, gdzie zapewne przechowywano archiwum i skarbiec - tędy prowadziło również niewielkie przejście do katedry. Funkcje reprezentacyjne pełniło skrzydło południowe (nie zachowane). Znajdowały się w nim: kapitularz, a także dobrze oświetlony przez osiem ostrołukowych okien refektarz. W skrzydle północnym znajdowała się kaplica i refektarz zimowy. W domu zachodnim zlokalizowano kuchnię, piekarnię i spiżarnię. W piwnicach zorganizowano magazyny żywności, natomiast w najwyższej, piątej kondygnacji funkcjonował spichlerz, z poziomu którego podczas akcji wojennych prowadzono główny ostrzał wojsk agresora. Wszystkie skrzydła ubezpieczały w ich narożach kwadratowyme wieże, które wraz z krytymi gankami tworzyły jednolity system obronny wokół całego założenia.





ZAMEK NA POCZTÓWKACH Z OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO


ajsilniejszy punkt obrony stanowiła usytuowana w południowej części dziedzińca wieża-dzwonnica o wysokości 59 metrów. Przewyższała ona zamkowe budowle o ponad 20 metrów, a jej szczyt zwieńczony został krenelażem. Od zachodu wybudowano kibelek, na "cześć" gdańszczan, nazwany gdaniskiem (jest to prawdopodobnie największa latryna na świecie). Potężną wieżę ustępową połączono ze skrzydłem zachodnim, wspartym na pięciu arkadach gankiem o długości ponad 50 metrów. Funkcję studni pełniła ulokowana na północy wieża studzienna, która jednocześnie flankowała przejazd przez most zwodzony. W północnej części zespołu obronnego znajdowało się nie zachowane do naszych czasów przedzamcze. Obejmowało ono znaczny obszar położony na północ od zamku kapitulnego i katedry, otoczony murem i nie powiązany bezpośrednio z miastem. Na przedzamczu tym mieściły się pomieszczenia gospodarcze (stajnie, chlewnie, browar) i mieszkalne dla służby oraz pachołków, tam też koncentrowała się lokalna produkcja rzemieślnicza. Jedyną drogą komunikacji był most łączący przedzamcze z twierdzą, co świadczyło o bardzo ścisłym podporządkowaniu tego terenu kapitule. Stanowił on konkurencję dla miasta, był to bowiem obszar prawnie należący do kapituły i tworzył jej bezpośrednie zaplecze gospodarcze.


PLAN ZAMKU W KWIDZYNIE:
1. DZIEDZINIEC, 2. WIEŻA GŁÓWNA, 3. DANSKER, 4. WIEŻA STUDZIENNA,
5. PRZEJAZD BRAMNY, 6. NAROŻNA WIEŻYCZKA, 7. KATEDRA



zisiaj w zamku mieści się dość obszerne i bogato wyposażone muzeum, w którym na kilku piętrach rozlokowano obrazy, stare meble, rzeźby, ceramikę, piece, wyroby ślusarskie i kowalskie, pamiątki powstańcze oraz setki wypchanych zwierząt - widok tych wszystkich poupychanych zwierzęcych trupków zrobił na mnie przygnębiające wrażenie. W udostępnionych do zwiedzania piwnicach znajdują się średniowieczne działa i narzędzia tortur (m.in. Szafa Juranda - skrzynia tortur, która zagrała w Krzyżakach). Oprócz zamku godna poznania jest także przylegająca doń świątynia, podniesiona w 1992 do godności kontr katedry. W jej wnętrzu uwagę zwraca cenne wyposażenie, m.in. dębowy tron biskupi. Muzeum czynne jest codziennie z wyjątkiem poniedziałków w godz. 9-17, a po sezonie w godz. 9-15. Dzięki dobrej akustyce dziedziniec w okresie letnim służy jako platforma dla różnych spotkań oraz imprez kulturalnych.


Muzeum w Kwidzynie
Oddział Muzeum Zamkowego w Malborku
ul. Katedralna 1, 82-500 Kwidzyn
tel. (055) 646 37 80, (055) 646 37 97
fax (055) 646 37 81
e-mail: kwidzyn@zamek.malbork.pl




ZAMKOWA EKSPOZYCJA. OD LEWEJ:
KOŚĆ WIELORYBA, WYPCHANE PTASZYSKA, GABLOTKA Z PUSTYMI BUTELKAMI PO KOSMETYKACH :)



widzyn położony jest na trasie kolejowej z Grudziądza do Malborka. Pociągi kursują tu dość często, ale bardzo wolno. Aby dostać się do zamku, po wyjściu z dworca PKP trzeba iść prosto ul. Chopina i po ok. 10-15 min. na jednym ze skrzyżowań skręcić w prawo w ul. Batalionów Chłopskich, i dalej prosto. Warownia otoczona jest blokami, kamienicami i pawilonami handlowymi wprost z poprzedniej epoki, które odebrały temu miejscu wiele z jego dawnego uroku. Sąsiedztwo zamku jest po prostu brzydkie. Trudno go jakoś sensownie ująć w kadr, chyba że ktoś dysponuje ultraszerokokątnym obiektywem i fotografuje późnym popołudniem, kiedy słońce oświetla najbardziej atrakcyjną, południowo-zachodnią część zespołu. (mapka) (2004)



1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. M. Haftka: Zamki krzyżackie w Polsce, 1999
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce północnej i środkowej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
5. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne Państwa Krzyżackiego, Agencja CB 2000


DANSKER

WIEŻA STUDZIENNA




Gniew - zamek komturski XIII/XIVw., ok. 18 km
Prabuty - pozostałości zamku biskupiego XIIIw., ok. 21 km
Sztum - zamek wójtów krzyżackich XIVw., ok. 25 km
Nowe - pozostałości zamku krzyżackiego XIVw., ok. 27 km



STRONA GŁÓWNA