STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

SKROMNY MUREK JEST DZIŚ JEDYNĄ POZOSTAŁOŚCIĄ STRAŻNICY KSIĄŻĘCEJ



u­ro­wa­ny za­mek zbu­do­wa­ny zos­tał na miej­scu wczes­no­śred­nio­wiecz­ne­go drew­nia­ne­go gro­du z ini­cja­ty­wy księ­cia wroc­ław­skie­go Hen­ry­ka Bro­da­te­go (+1238). Je­go po­cząt­ki da­to­wa­ne są na pierw­szą po­ło­wę XIII wie­ku, a naz­wa praw­do­po­dob­nie ma swo­ją ety­mo­lo­gię w za­miesz­ku­ją­cych o­ko­licz­ne ska­ły so­ko­łach. Pierw­szym pot­wier­dzo­nym źród­ło­wo bur­gra­bią So­kol­ca był Cle­ri­cus Bol­cze, we­dług tra­dy­cji bu­dow­ni­czy po­blis­kiej twier­dzy Bol­czów. W ro­ku 1372 wdo­wa po księ­ciu świd­nic­kim Bol­ku II Ag­niesz­ka Hab­sbur­żan­ka (+1392) od­da­ła wa­row­nię w dzier­ża­wę ry­ce­rzo­wi Hen­ry­ko­wi von Tschirn. Póź­niej źród­ła wy­mie­nia­ją Han­no­sa Rein­ba­be ja­ko jed­ne­go z za­rząd­ców zam­ku, któ­ry w 1406 ro­ku prze­szedł w rę­ce Han­sa von Tschirn z Pło­ni­ny, a po je­go śmier­ci za­si­lił do­me­nę Opit­za von Tschirn. Pod­czas wo­jen hu­syc­kich pa­no­wie z So­kol­ca ak­tyw­nie wspie­ra­li pow­stań­ców i ko­rzys­ta­jąc z wo­jen­ne­go bez­ho­ło­wia nie­jed­no­krot­nie we­szli na dro­gę bez­pra­wia czer­piąc ko­rzyś­ci z gra­bie­ży i roz­bo­jów. Kry­tycz­ną dla dal­szych lo­sów straż­ni­cy by­ła noc z 11 na 12 sierp­nia 1434, gdy spło­nę­ła o­na w nas­tęp­stwie walk po­mię­dzy hu­sy­ta­mi a zbroj­ny­mi od­dzia­ła­mi miesz­czan świd­nic­kich. W dru­giej po­ło­wie XV stu­le­cia za­mek stra­cił zna­cze­nie mi­li­tar­ne, choć jesz­cze przez pe­wien czas funk­cjo­no­wał ja­ko sie­dzi­ba ry­ce­rzy ra­bu­siów, by na pod­sta­wie de­cy­zji kró­la wę­gier­skie­go Ma­cie­ja Kor­wi­na zos­tać os­ta­tecz­nie zbu­rzo­nym o­ko­ło 1470. Na po­cząt­ku XVI stu­le­cia Wła­dys­ław II Ja­giel­loń­czyk, zaz­na­cza­jąc, że za­mek jest zruj­no­wa­ny, wy­dzier­ża­wił klucz zam­ko­wy An­to­no­wi Schaf­fgot­scho­wi (+1508) z Choj­ni­ka. Sto lat póź­niej hra­bia Hans Ul­rych von Schaff­gotsch (+1635) wy­ku­pił pra­wo do ruin i stał się pra­wo­wi­tym właś­ci­cie­lem So­kol­ca.


IMG BORDER=1 style=

POZOSTAŁOŚCI ZAMKU SOKOLEC W GÓRACH SOKOLICH



W po­bli­żu ruin znaj­du­je się im­po­nu­ją­ca gru­pa skal­na zwa­na Krzyż­ną Gó­rą, wy­nie­sio­na na wy­so­kość 654 m n.p.m. Naz­wa tej for­ma­cji po­cho­dzi od krzy­ża, któ­ry u­miesz­czo­no na niej w 1832 ro­ku z po­le­ce­nia księż­nej Ma­rii von Hes­sen-Hom­burg dla u­pam­ięt­nie­nia rocz­ni­cy u­ro­dzin jej mę­ża Wil­hel­ma von Ho­hen­zol­ler­na. Kons­truk­cja ta ma nie­ba­ga­tel­ne roz­mia­ry: ko­lum­na wys­ta­je 6 me­trów po­nad gra­ni­to­wą ska­łę, w któ­rą jest wpusz­czo­na głę­bo­ko jej sto­pa, a ra­mio­na się­ga­ją 5,5 me­tra roz­pię­toś­ci. Wa­żą­cy 2 to­ny krzyż od­la­no w Kró­lew­skiej Od­lew­ni w Gli­wi­cach i z wo­li księż­nej oz­do­bio­no sen­ten­cją Krzy­ża bło­gos­ła­wień­stwo dla Wil­hel­ma, je­go po­tom­nych i ca­łej do­li­ny (tłum.).



IMG BORDER=1 style=

KRZYŻNA GÓRA



SZCZĄTKI ZAMKU SOKOLEC


W blis­koś­ci wsi Fisch­bach, nie­da­le­ko Gór Ol­brzy­mich (Kar­ko­no­szy), wzno­szą się dwie gó­ry, dla po­do­bień­stwa bliź­nia­ka­mi na­zwa­ne, z któ­rych pierw­sza no­si naz­wę Fal­ken­berg (Krzyż­na Gó­ra), a dru­ga Forst­berg (So­ko­lik). Na Fal­ken­berg pro­wa­dzi dro­ga ze wsi Fisch­bach i tam stał nie­gdyś za­mek Fal­ken­stein, z któ­re­go dziś bar­dzo nie­znacz­ne szcząt­ki po­zo­sta­ły. Czas po­bu­do­wa­nia zam­ku i za­ło­ży­ciel je­go nie zna­ni. Jed­ni twier­dzą, że go wzniósł król Bo­le­sław Kę­dzie­rza­wy, dru­dzy, a z ni­mi Na­so w swym dzie­le "Pho­enix re­di­vi­vus", że ist­nie­nie swe zaw­dzię­cza księ­ciu Hen­ry­ko­wi Bro­da­te­mu, mę­żo­wi św. Jad­wi­gi, któ­ry zna­lazł­szy tu gniaz­do jas­trzę­bie naz­wał go od nich Fal­ken­stei­nem (Jas­trzęb­cem).

Jak co do cza­su za­ło­że­nia, tak też i co do cza­su je­go zbu­rze­nia są zda­nia po­dzie­lo­ne. Nie wie­dzieć, czy przyz­nać słusz­ność tym, co kła­dą u­pa­dek je­go na czas wo­jen hu­syc­kich, czy też tym, co do póź­niej­szych cza­sów od­no­szą to zda­rze­nie, dość, że w ro­ku 1559 jest już tyl­ko mo­wa o ru­i­nie Fal­ken­stei­nu. [...] Mał­żon­ka księ­cia Wil­hel­ma ka­za­ła ro­ku 1832 po­sta­wić na naj­wyż­szym szczy­cie Fal­ken­ber­gu krzyż że­laz­ny 21 stóp wy­so­ki, z ra­mio­na­mi 18 stóp dłu­gi­mi, któ­ry moż­na na mi­lę od­le­głoś­ci go­łym o­kiem doj­rzeć. Na krzy­żu mieś­ci się nas­tęp­ny na­pis w ję­zy­ku nie­miec­kim: "Bło­go­sła­wień­stwo krzy­ża nad Wil­hel­mem, je­go po­tom­stwem i ca­łą do­li­ną".

Tygodnik Ilustrowany, 1882



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WIDOK Z KRZYŻNEJ GÓRY NA PASMO KARKONOSZY



a­mek wznie­sio­no z łup­ków gra­ni­to­wych na pla­nie zbli­żo­nym do czwo­ro­ką­ta o wy­mia­rach o­ko­ło 32x20 me­trów. Z trzech stron za­ło­że­nie to o­bie­gał mur ob­wo­do­wy o za­o­krą­glo­nych na­roż­ni­kach; od stro­ny po­łud­nio­wej dzie­dzi­niec o­pie­rał się o wy­pięt­rzo­ny ma­syw skal­ny. Bra­mę u­sy­tu­o­wa­ną od za­cho­du flan­ko­wa­ły dwa nie­wiel­kie bu­dyn­ki o nie­zna­nym bli­żej przez­na­cze­niu. Zes­pół ob­ron­ny być mo­że po­sia­dał wie­żę.


PLAN RUIN ZAMKU



W od­leg­łoś­ci o­ko­ło jed­ne­go ki­lo­met­ra od ru­in zam­ku wzno­szą się dwa skal­ne wy­pięt­rze­nia o naz­wach So­ko­lik Du­ży i So­ko­lik Ma­ły. Wy­nie­sio­ny na wy­so­kość 620 m n.p.m. So­ko­lik Du­ży zwień­czo­ny jest plat­for­mą wi­do­ko­wą, na któ­rą pro­wa­dzą wąs­kie że­liw­ne schod­ki ot­wie­ra­ją­ce dos­tęp do wspa­nia­łej pa­no­ra­my Ru­daw Ja­no­wic­kich i pas­ma Kar­ko­no­szy. Od stro­ny pół­noc­nej roz­po­ście­ra się pas­mo Gór Ka­czaw­skich, a od stro­ny za­chod­niej - Gó­ry Izer­skie. W bliż­szej per­spek­ty­wie dos­trzec moż­na miej­sco­woś­ci roz­sia­ne po ko­tli­nie je­le­nio­gór­skiej, wśród nich Trzciń­sko z cha­rak­te­rys­tycz­nym ba­ro­ko­wym koś­ciół­kiem pw. Mat­ki Bos­kiej Częs­to­chow­skiej, a tak­że licz­ne sta­wy i ma­low­ni­cze for­my skal­ne. Du­żą po­pu­lar­noś­cią cie­szą się So­ko­li­ki wśród spi­na­czy skał­ko­wych. War­to wspom­nieć, że tre­no­wa­li tu­taj wszys­cy naj­więk­si pol­scy hi­ma­la­iś­ci, z Wan­dą Rut­kie­wicz i Je­rzym Ku­kucz­ką na cze­le.



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PANORAMA TRZCIŃSKA Z PLATFORMY WIDOKOWEJ NA SOKOLIKU DUŻYM, PO PRAWEJ BIELONY KOŚCIÓŁEK PW. MATKI BOSKIEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W DRODZE DO RUIN ZAMKU SOKOLEC



uina znaj­du­je się w po­bli­żu wznie­sie­nia zwa­ne­go Krzyż­ną Gó­rą, nie­co na za­chód od stro­me­go po­dej­ścia na sam jej szczyt. Dro­ga do zam­ku pro­wa­dzi przez schro­nis­ko Szwaj­car­ka, gdzie za nie­wiel­ką o­pła­tą moż­na zos­ta­wić sa­mo­chód (do­ty­czy tyl­ko tych kie­row­ców, któ­rzy po­ja­wią się w go­dzi­nach po­ran­nych - po­zo­sta­li mu­szą par­ko­wać przy głów­nej dro­dze). Od schro­nis­ka na­le­ży kie­ro­wać się czar­nym szla­kiem na So­ko­li­ki. Na wy­so­koś­ci punk­tu wi­do­ko­we­go Hu­syc­kie Ska­ły szlak od­bi­ja w le­wo i pro­wa­dzi da­lej aż do scho­dów u pod­nó­ża szczy­tu Krzyż­nej Gó­ry. Aby dos­tać się w po­bli­że schro­nis­ka Szwaj­car­ka wjeż­dża­my na szo­sę pro­wa­dzą­cą z Ja­no­wic Wiel­kich do Kar­pnik, by na wy­so­koś­ci Prze­łę­czy Kar­pnic­kiej skrę­cić na pół­noc w nie­po­zor­ną, wąs­ką dro­gę grun­to­wą. O­so­by, któ­re wy­bio­rą po­dróż po­cią­giem, po­win­ny wy­siąść na sta­cji w Ja­no­wi­cach Wiel­kich, skąd wpraw­dzie cze­ka ich aż 8-ki­lo­me­tro­wy spa­cer, ale pięk­ne wi­do­ki z pew­noś­cią zre­kom­pen­su­ją wy­si­łek. Tym bar­dziej, że po dro­dze wzno­si się ma­low­ni­cza ru­ina zam­ku Bol­czów.




1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
4. N. Poniatowska-Wasiak: Rudawy Janowskie, e-przewodnik turystyczny, 2016


IMG BORDER=1 style=

W KOTLINIE JELENIOGÓRSKIEJ



Karpniki - zamek rycerski XIVw., przebudowany, 3 km
Janowice Wielkie - ruina książęcego zamku Bolczów XIVw., 6 km
Bukowiec - renesansowy dwór obronny XVIw., przebudowany, 7 km
Czarne - renesansowy dwór obronny XVIw., 15 km
Siedlęcin - wieża mieszkalno-obronna XIVw., 23 km
Rybnica - ruina zamku XIVw., 24 km
Płonina - ruina zamku rycerskiego, XIVw., 25 km
Chojnik - ruina zamku książęcego XIVw., 25 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2018
fotografie: 2008



PENSJONAT VILLA GRETA
DOLNY ŚLĄSK, SUDETY