STRONA GŁÓWNA

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

DOPISZ SIĘ

KONTAKT
BAGNO

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BISKUPIN

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GORZANÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE GÓRA BIRÓW

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

POZNAŃ z.CESARSKI

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RADLIN

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


ZAMEK W TUCZNIE



HISTORIA

edług najwcześniejszych historycznych źródeł pierwszym z rodu Wedlów właścicielem Tuczna był Hasso von Wedel, który pod koniec XIII wieku nabył wieś od księcia polskiego Przemysła II. Przypuszczalnie istniał tam już wtedy bliżej nieokreślony ceglany dom mieszkalny, choć nie wiadomo, czy znajdował się on w miejscu, gdzie stoi obecna rezydencja. W roku 1326 von Wedlowie prawdopodobnie musieli opuścić osadę; powrócili tutaj jednak w 1330, a osiem lat później w posiadającym już wówczas prawa miejskie Tucznie powstała średniowieczna murowana warownia. Fundatorami zamku byli Ludwik i Lamprecht von Wedel. Od 1330 roku przez ponad trzydzieści kolejnych lat Tuczno należało do kontrolowanej przez władców niemieckich Nowej Marchii. Po roku 1360 Wedlowie wspierali politykę króla Kazimierza Wielkiego, by po jego śmierci najpierw zwrócić się w stronę cesarza Karola IV Luksemburga, a następnie w 1402 wraz z całym rycerstwem Nowej Marchii złożyć hołd lenny Zakonowi Krzyżackiemu, walcząc później u jego boku w wojnach z Polską i Pomorzem. Sojusze przedstawicieli rodu były dość liczne i nietrwałe, tak więc już w 1405 po krótkiej współpracy z Krzyżakmi ziemia wałecka wraz z Tucznem została przejęta przez Polskę. W czasie wielkiej wojny z Zakonem 18 sierpnia 1409 Niemcy zdobyli miasto bez zamku, w którym bronili się walczący po stronie Polaków Wedlowie. Wkrótce potem wojska nowomarchijskie pokonały oddziały Jagiełły w bitwie pod Wieleniem i wtedy 15 września 1409 Hasso von Wedel w imieniu własnym oraz dzieci kuzyna Lamprechta poddał twierdzę. Krzyżacy na zamku utrzymali się zaledwie do 1411 roku. Po przegranej wojnie utracili oni bowiem większość ze swych wpływów, a Tuczno ponownie znalazło się pod zwierzchnictwem króla polskiego, walcząc w latach późniejszych po stronie polskiej i niejednokrotnie najeżdżając dobra "niemieckich" krewnych von Wedlów z Recza oraz Choszczna.
ałożycielem polskiej linii rodu von Wedel był prawdopodobnie Jan Wedelski de Wedel, właściciel Tuczna oraz Mirosławca, któremu król Władysław Jagiełło powierzył w 1431 roku urząd miecznika poznańskiego, a w 1442 starosty warowni Wałcz i Drahim. W międzyczasie miasto i zamek ponownie zajęli Krzyżacy. 22 czerwca 1436 roku wójt krzyżacki potwierdził powrót pod jego władzę wasali Hassona, Henniga, a także synów Fryderyka z Drawna: Hassona ze Złocieńca i pana na Tucznie oraz Henryka ze Złocieńca i Tuczna. W 1454 Hasso de Tuczno złożył hołd Hohenzollernom, którzy odkupili od Zakonu Nową Marchię i przyłączyli ją do Brandenburgii. Część Wedlów z Tuczna przeszła jednak na stronę króla Kazimierza Jagiellończyka i począwszy od 1456 roku u boku oddziałów polskich w ramach działań wojny trzynastoletniej niejednokrotnie najeżdżała kontrolowane przez Niemców tereny. Przynależność Tuczna ostatecznie przypieczętował wieńczący konflikt polsko-krzyżacki pokój w Toruniu (1466), na mocy którego miasto znalazło się w granicach Królestwa Polskiego. Stan taki utrzymał się do pierwszego rozbioru w 1772 roku.


ZAMEK W XIX WIEKU WG E.RACZYŃSKIEGO


amieszkująca Tuczno linia rodziny Wedel związała się na trwałe z Polską i mniej więcej od połowy XV wieku używała spolszczonej formy nazwiska Tuczyńscy de Wedel. Gałąź ta w okresie największego rozkwitu posiadała 8 zamków, a liczba poddanych w należących do niej kilku miastach i ponad 120 wsiach przekraczała 10 tysięcy. Obok Drawna zamek w Tucznie stanowił główną siedzibę rodu i począwszy od XVI stulecia poddawany był on wielokrotnym modernizacjom, mającym na celu przekształcenie go w reprezentacyjną szlachecką rezydencję. Pomiędzy 1542 a 1581 rokiem Stanisław I Tuczyński przeprowadził ogólną przebudowę gotyckiego założenia w stylu renesansowym, a w latach 1608-31 Krzysztof II Tuczyński dokonał kolejnych zmian, kórych efektem była nowa barokowa forma powstałego w ich wyniku pałacu. Wnuk Krzysztofa, Stanisław III Tuczyński wsławił się w drugiej bitwie chocimskiej z Turkami w 1673 roku. Wojsko polskie dowodzone przez Jana Sobieskiego odniosło wówczas zwycięstwo, a Stanisław odznaczył się powstrzymując natarcie dużego oddziału tureckiego i został za ten czyn publicznie pochwalony przez słynnego hetmana. Kilka lat wcześniej, w 1669 jako wybrany przez szlachtę Wielkopolski poseł uczestniczył on w Krakowie w koronacji nieudolnego króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
statni męski potomek rodu Tuczyńskich de Wedel - Andrzej II zszedł w 1717 roku. Przez kilka kolejnych lat na zamku mieszkała wdowa po zmarłym Andrzeju, ale ostatecznie w 1723 cały majątek trafił w ręce rodziny Mycielskich i Niemojowskich. Następująca potem częsta zmiana właścicieli i brak z ich strony należytej opieki doprowadziły do poważnej dekapitalizacji zespołu pałacowego, który w XIX stuleciu znacznie podupadł. Przebudowany w 1846 roku obiekt został na początku XX wieku odnowiony i przekazany jako szpital niemieckiej organizacji charytatywnej Caritas. W czasie II wojny światowej zamek stanowił jedno z ogniw niemieckiej linii obrony Wał Pomorski i w 1945 uległ zniszczeniu, a dwa lata później spłonął. W roku 1957 rozpoczęły się prace, w wyniku których odtworzono renesansowy wygląd skrzydła wschodniego oraz częściowo wnętrza. Rekonstrukcję budowli zakończono w 1976 i w tym samym roku otwarto tutaj Dom Architektów Polskich SARP z centrum konferencyjnym, hotelem oraz restauracją.


XVI-WIECZNE SKRZYDŁO WSCHODNIE

ZAMEK OTOCZONY JEST PARKIEM, ZADBANYM JEDYNIE
W PÓŁNOCNEJ CZĘŚCI ZAŁOŻENIA



ARCHITEKTURA

iedzibę rycerską w Tucznie usytuowano na wzniesieniu pomiędzy dwoma jeziorami: Tuczno i Zamkowym połączonym z jeziorem Liptowskim strumieniem Runica. Pierwotne założenie miało trapezoidalny plan o bokach 28x35x36x39 metrów i składało się z 7-metrowej wysokości muru obwodowego z bramą od północy oraz kamienno-ceglanego domu mieszkalnego, który stał przy kurtynie wschodniej i miał wymiary 13x35 metrów. Ten opięty narożnymi skarpami budynek rozebrano w 1581 roku, lokalizując na jego miejscu rezydencjalne skrzydło z dwiema okrągłymi basztami i być może również attyką. Wcześniej, u schyłku XV wieku przy zachodnim murze obronnym wzniesiono podpiwniczony budynek o wymiarach 8x11 metrów. Kolejne zmiany nastąpiły w latach 1608-31, kiedy dobudowano barokowe skrzydła zachodnie i południowe. Dalsze i ostateczne przekształcenia zamkowej formy miały miejsce w połowie XVIII stulecia oraz po roku 1846.


PLAN ZAMKU W TUCZNIE:
1. SKRZYDŁO WSCHODNIE, 2. SKRZYDŁO POŁUDNIOWE, 3. SKRZYDŁO ZACHODNIE, 4. BASZTY NAROŻNE,
5. GŁÓWNE WEJŚCIE, 6. DZIEDZINIEC, 7. TARASY POŁUDNIOWE




ZAMEK W TUCZNIE, 2 LUTEGO A. D. 1368


Henryk von Reetz, pan dóbr Miłogoszcz pod Tucznem leżących, był wielce przez Wedlów szanowany. Często gościł na zamkach w Drawnie i Tucznie. Dzisiaj został tutaj wezwany, aby wytłumaczyć się z zarzucanego mu postępku. Przypadek sprawił, że ludzie Henryka pochwycili polskiego rycerza Niczka. Rycerz ten odłączył się wpierw od swego oddziału, a potem dostał się do niewoli, by wkrótce potem po zatargu słownym zginąć. Teraz von Reetz został wezwany przez swego zwierzchnika Hassona von Wedel z Tuczna, aby wyjaśnić sprawę. Zjechał także Sędziwój z Czarnkowa, kóremu bardzo zależało na ukaraniu winnego Miłogoskiego, jak Polacy nazywali Henryka.
Obie strony stanęły naprzeciwko siebie. (...) Pomiędzy zwaśnionymi, po podłodze zasłanej grubymi futrami z dzików i niedźwiedzi, przechadzał się Hasson von Wedel. Możnowładca w sile wieku z czarną brodą i wąsem miał surowy wygląd. Z jednej strony był poruszony i wstrząśnięty zabójstwem, uważał bowiem, że rycerz mógł zabić przeciwnika tylko w równej walce. Z drugiej, nie chciał zadrażnień z Sędziwojem, sąsiadem i krewnym. Myślał jak wybawić swego ulubionego poddanego od dużej kary.
- Ci rycerze dają świadectwo przeciw tobie Henryku - łagodnie rozpoczął Wedel, gdy von Reetz stanął przed nim i ludźmi Sędziwoja.
- Słyszałem i nie zaprzeczam temu, co zrobiłem. Niczko znieważył mnie przy moich ludziach.
- Takie sprawy reguluje kodeks rycerski i powinieneś o tym wiedzieć - rzekł Sędziwój, a po nim ponownie próbował ratować sytuację Wedel.
- Opuść salę Henryku, naradź się ze swoimi towarzyszami i przedstaw swe usprawiedliwienie, bo jeżeli tego nie zrobisz, będę musiał ukarać cię z całą surowością prawa, jakie przysługuje mi jako twemu zwierzchnikowi.
Henryk udał się na naradę. Gdy powrócił do sali rycerskiej, odpowiedział jeszcze butniej. Nie przyznał się do zbrodni, utrzymując, że słusznie ukarał zuchwalca. Wtedy Wedel ofuknął lennika niezadowolony:
- Głupio odpowiadasz. Dam ci drugą sposobność, żebyś sprawy lepiej przemyślał i wyraził żal wobec swych oskarżycieli, bo jeżeli tego nie uczynisz, wykonam wyrok sędziego. Przyjdź jutro!
Gdy nazajutrz Henryk powrócił ponownie z butną odpowiedzią, doświadczył surowego, acz sprawiedliwiego wyroku Hassona.
- Skoro rycerz Henryk von Reetz, przez innych Miłogoskim zwany, dokonał zabójstwa rycerza Niczka bez dania mu szans w uczciwej walce i nie wyraził nawet skruchy z powodu swego czynu, przeto ja, naznaczony przez naszego władcę do sprawowania sądów i pilnowania spokoju na pograniczu, skazuję go pod miecz. Amen!
Henryk został wyprowadzony na zamkowy dziedziniec i tutaj ścięty przez kata.

Fragment książki G.J.Brzustowicza Czasy Wedlów




SKRZYDŁO WSCHODNIE



STAN OBECNY

yróżniający się przede wszystkim pomysłową formą skrzydła wschodniego (sgraffitowe boniowanie wywołujące wrażenie przestrzennej faktury) zabytek należy do Stowarzyszenia Architektów Polskich i mieści w swoich murach centrum szkoleniowe, restaurację oraz hotel. Do dyspozycji zamkowych gości pozostaje kilka sal konferencyjnych w cenie od 200 do 400 zł za dobę, ponad sto miejsc noclegowych w pokojach 1-4 osobowych w cenie od 50 do 350 zł za osobę, specjalizująca się w tradycyjnie tłustej polskiej kuchni elegancka restauracja, ulokowany w gotyckich piwnicach bar oraz sporo atrakcji rozrywkowo-sportowych w zależności od życzeń i możliwości finansowych klienta. Obiekt nie jest udostępniony do zwiedzania przez "zwykłych" turystów, ale z reguły dostęp nie stanowi problemu (jeżeli akurat nikt go nie wynajął). W recepcji funkcjonuje zresztą minipunkt gastronomiczny i jeszcze skromniejszy kącik z literaturą historyczną. Na terenie zespołu mieści się parking - teoretycznie płatny, choć podczas naszego pobytu na szczęście nikt opłat nie zbierał. Rezydencję otacza obszerny park ze starym drzewostanem, od północy zadbany i elegancki, od południa jednak zupełnie dziki, zapuszczony, z ogromnymi pokrzywami i tabunami krwiożerczych komarów. Ze względu na drzewa zamek nie jest zbyt fotogeniczny - osoby, którym zależy na ciekawych zdjęciach powinny tutaj przyjechać w miesiącach zimowych.



DOJAZD

uczno to położona na granicy Drawieńskiego Parku Narodowego niewielka miejscowość wypoczynkowa usytuowana przy drodze prowadzącej z Mirosławca do Człopy, około 20 km na południowy-zachód od Wałcza. Przez miasteczko często kursują autobusy PKS. Zamek znajduje się po zachodniej stronie drogi, a zjazd do niego oznaczony jest drogowskazem z napisem "Zamek". Jak już wspomniałem, na terenie zespołu funkcjonuje płatny parking strzeżony. Za darmo można zaparkować przed bramą. (2004)


DEBIUT SKODZINKI NA ZAMKOWYCH TRASACH
ODBYŁ SIĘ BEZ WIĘKSZYCH ZGRZYTÓW

PÓŁNOCNE BASZTY -
- BLIŻEJ BONIOWANA BASZTA WSCHODNIA


Zamek Tuczno - Dom Architekta SARP
ul. Zamkowa 1
78-640 Tuczno
biuro@zamek-tuczno.pl
tel. (067) 259 31 17




Mirosławiec - relikty zamku rycerskiego XIVw., ok. 19 km
Kalisz Pomorski - dawny zamek rycerski XIVw., obecnie pałac, ok. 27 km
Drawno - pozostałości zamku rycerskiego XIVw., ok. 31 km



STRONA GŁÓWNA