STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

KAPLICA GOTYCKA TO JEDYNY ZACHOWANY DO DZIŚ NAZIEMNY RELIKT ŚREDNIOWIECZNEGO ZAMKU W LUBINIE



aj­star­sza zna­na nam wzmian­ka do­ty­czą­ca mu­ro­wa­ne­go cas­trum Lu­byn znaj­du­je się w do­ku­men­cie re­gu­lu­ją­cym po­dział księs­twa gło­gow­skie­go z 1312 ro­ku. Bu­dow­lę tą wzniósł praw­do­po­dob­nie ksią­żę Kon­rad II Ża­gań­ski zwa­ny Gar­ba­tym pod ko­niec XIII lub w pierw­szej de­ka­dzie XIV wie­ku na pod­wa­li­nach funk­cjo­nu­ją­ce­go od co naj­mniej stu lat drew­nia­ne­go gro­du kasz­te­lań­skie­go. Za pa­no­wa­nia księ­cia leg­nic­kie­go Bo­les­ła­wa III Roz­rzut­ne­go w la­tach 30-ych XIV stu­le­cia wa­row­nię roz­bu­do­wa­no, choć nie zna­na jest o­bec­nie ska­la i za­kres tej re­a­li­za­cji. Z pew­noś­cią jed­nak za rzą­dów je­go sy­na Lud­wi­ka roz­bu­do­wę kon­ty­nu­o­wa­no, za­pew­ne ze spo­rym roz­ma­chem, w la­tach 1349-1359 wa­row­nia w Lu­bi­nie by­ła bo­wiem głów­ną i ulu­bio­ną re­zy­den­cją ksią­żę­cą, któ­rą nas­tęp­nie prze­nie­sio­no do Brze­gu. Jej dal­sze dzie­je o­wia­ne są mgieł­ką ta­jem­ni­cy aż do ro­ku 1631 - cza­sów woj­ny trzy­dzies­to­let­niej - kie­dy o­blę­żo­na przez Szwe­dów znacz­nie u­cier­pia­ła od kul ar­mat­nich. Znisz­cze­nia zam­ku by­ły og­rom­ne - za­cho­wa­ła się tyl­ko ka­pli­ca, część mu­rów i wie­ża bram­na. Ka­pli­cę od­no­wio­no w 1663 ro­ku, a po­zos­ta­łe ele­men­ty za­ło­że­nia z cza­sem ro­ze­bra­no, choć nie­któ­re z nich częś­cio­wo ist­nia­ły jesz­cze w XIX stu­le­ciu. W cza­sach no­wo­żyt­nych fun­da­men­ty zam­ko­we wy­ko­rzys­ta­no do wznie­sie­nia gma­chów ad­mi­nis­tra­cyj­nych, znisz­czo­nych pod­czas os­trza­łu mias­ta wios­ną 1945.


PANORAMA LUBINA, F. B. WERNHER TOPOGRAFIA ŚLĄSKA 1744-1768, Z LEWEJ STRONY WIDOCZNA CZWOROKĄTNA WIEŻA ZAMKOWA



ŚREDNIOWIECZNI GOSPODARZE ZAMKU LUBIŃSKIEGO

Kon­rad II Gar­ba­ty (przed 1265-1304) - ksią­żę ści­naw­ski w la­tach 1278-1284 i ża­gań­ski 1284-1304. Był dru­gim pod wzglę­dem star­szeń­stwa sy­nem Kon­ra­da i Sa­lo­mei Odo­nic. Od mło­doś­ci przy­go­to­wy­wa­ny do peł­nie­nia funk­cji du­chow­nych. Stu­dio­wał we Wło­szech, gdzie u­zys­kał wie­dzę wy­ma­ga­ną dla ob­ję­cia waż­nych u­rzę­dów koś­ciel­nych. W 1292 ro­ku kan­dy­do­wał na sta­no­wis­ko bis­ku­pa wroc­ław­skie­go, a w 1299 wy­bra­no go pat­riar­chą - pa­pież jed­nak wy­bo­ru te­go nie za­ak­cep­to­wał, co zmu­si­ło go do po­wro­tu na Dol­ny Śląsk pod pre­tek­stem bra­ku na dwo­rze pa­pies­kim u­lu­bio­ne­go na­po­ju, czy­li pi­wa. Pod ko­niec krót­kie­go ży­cia skon­flik­to­wa­ny z bra­tem Hen­ry­kiem Gło­gow­czy­kiem i przez nie­go wię­zio­ny. Zmarł 11 paź­dzier­ni­ka 1304 ro­ku - zos­tał po­cho­wa­ny w klasz­to­rze w Lu­bią­żu. Ze wzglę­du na fi­zycz­ną u­łom­ność, ja­ką był garb, na­zy­wa­no go księ­ciem Ko­kir­leń­skim.

Bo­les­ław III Roz­rzut­ny (1291-1352) - ksią­żę na Leg­ni­cy, Wro­cła­wiu i Brze­gu. Był sy­nem Hen­ry­ka Brzu­cha­te­go. Za­warł so­jusz z Wła­dys­ła­wem Ło­kiet­kiem, przy któ­re­go zbroj­nym u­dzia­le pro­wa­dził wy­czer­pu­ją­ce woj­ny z wład­ca­mi gło­gow­ski­mi za­koń­czo­ne przy­łą­cze­niem Na­my­sło­wa. W ro­ku 1329 zło­żył hołd len­ny Ja­no­wi Luk­sem­bur­skie­mu, kró­lo­wi Czech. Był dwu­krot­nie żo­na­ty: z Mał­go­rza­tą Czes­ką (ślub od­był się, kie­dy on miał 12 lat, a ona za­led­wie 7) i Ka­ta­rzy­ną Chor­wac­ką. Zmarł w wy­ni­ku do­le­gli­woś­ci żo­łąd­ko­wych po naz­byt su­tej ucz­cie koń­czą­cej ok­res Wiel­kie­go Pos­tu, pod­czas któ­rej zjadł po­dob­no 13 kur­cza­ków. Zos­tał po­cho­wa­ny w Lu­bią­żu. Przy­do­mek zaw­dzię­cza wys­taw­ne­mu ży­ciu, któ­re do­pro­wa­dzi­ło go do kło­po­tów fi­nan­so­wych - w ich re­zul­ta­cie Bo­les­ław zmu­szo­ny był od­sprze­dać część swych ziem, spro­wo­ko­wał też dwie klą­twy koś­ciel­ne. Tak o nim pi­sał Jan Dłu­gosz: Do ta­kiej do­szedł nę­dzy, że wszyst­ko pra­wie stra­ciw­szy i po­zas­ta­wiaw­szy, nie miał się gdzie po­dziać, ani z cze­go żyć.

Lud­wik I Brzes­ki (ok. 1320-1398) - ksią­żę na­mys­łow­ski i leg­nic­ki, od 1348 w Lu­bi­nie, od 1358 w Brze­gu. Był młod­szym sy­nem Bo­les­ła­wa Roz­rzut­ne­go i kró­lew­ny czes­kiej Mał­go­rza­ty. Sta­rał się o tron pol­ski po śmier­ci kró­la Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go. Póź­niej zwią­zał się przy­mie­rzem z Wła­dys­ła­wem Ja­gieł­łą, u bo­ku któ­re­go wys­tą­pił prze­ciw­ko Wła­dys­ła­wo­wi Opol­czy­ko­wi. Ja­ko wład­ca cie­szył się du­żym sza­cun­kiem, dzię­ki cze­mu wie­lo­krot­nie wyz­na­cza­ny był na roz­jem­cę w spo­rach ksią­żę­cych. Dał się tak­że poz­nać ja­ko fun­da­tor licz­nych bu­dow­li, m.in. zam­ku w Brze­gu. Za­i­nic­jo­wał też pierw­sze w dzie­jach pol­skich wy­ko­pa­lis­ka, zle­ca­jąc prze­pro­wa­dze­nie prac ar­che­o­lo­gicz­nych na te­re­nie XI-wiecz­ne­go gro­du bis­ku­pie­go w Ry­czy­nie - praw­do­po­dob­nie w na­dzi­ei od­na­le­zie­nia cen­nych re­lik­wii. Zmarł śmier­cią na­tu­ral­ną w grud­niu 1398 - po­cho­wa­ny zos­tał w ko­le­gia­cie św. Jad­wi­gi w Brze­gu.



KAPLICA NA RYCINIE Z 1841 ROKU


KAPLICA ZMKOWA I BUDYNKI ADMINISTRACJI WZNIESIONE NA FUNDAMENTACH ZAMKU GOTYCKIEGO, FOTOGRAFIA Z PRZEŁOMU XIX I XX WIEKU



a­mek wznie­sio­no na bag­nis­tym te­re­nie ni­zin­nym we wschod­niej częś­ci mias­ta i oto­czo­no sys­te­mem fos - nie po­łą­czo­no go jed­nak z for­ty­fi­ka­cja­mi miej­ski­mi. Wa­row­nia po roz­bu­do­wie do­ko­na­nej z ini­cja­ty­wy Lud­wi­ka Brzes­kie­go o­bej­mo­wa­ła czwo­ro­bok ce­gla­nych mu­rów ob­wo­do­wych o po­wierz­chni o­ko­ło 1500 me­trów kwa­dra­to­wych. Głów­ny dom miesz­kal­ny o wy­mia­rach 12x14 met­rów przy­le­gał do mu­ru w po­łud­nio­wo-wschod­niej częś­ci dzie­dziń­ca; w na­roż­ni­ku prze­ciw­nym znaj­do­wa­ła się wol­no sto­ją­ca czwo­ro­bocz­na wie­ża o pod­sta­wie 10x13 met­rów, bę­dą­ca os­tat­nim punk­tem ob­ro­ny zam­ku. W kur­ty­nie za­chod­niej u­miesz­czo­no skle­pio­ny prze­jazd bram­ny chro­nio­ny o­ku­tą że­la­zem drew­nia­ną bro­ną. Na po­łud­nie od prze­jaz­du wznie­sio­no flan­ko­wa­ną nie­wiel­ką wie­życz­ką ka­pli­cę, któ­ra fa­sa­dą za­chod­nią po­łą­czo­na by­ła z mu­rem ob­ron­nym.



PLAN ZAMKU ŚREDNIOWIECZNEGO, ŹRÓDŁO: LEKSYKON ZAMKÓW W POLSCE



o cza­sów współ­czes­nych za­cho­wa­ła się tyl­ko nie­wiel­ka go­tyc­ka ka­pli­ca, a właś­ci­wie led­wie jej dwie ścia­ny: pół­noc­na o­raz za­chod­nia ze śla­da­mi o­sa­dze­nia skle­pień. Po­zo­sta­łe par­tie ka­pli­cy, w tym roz­bu­do­wa­na część wschod­nia, po­cho­dzą z cza­sów no­wo­żyt­nych, gdy obiekt peł­nił funk­cję pa­ra­fial­ne­go koś­cio­ła ka­to­lic­kie­go. Naj­cen­niej­szym de­ta­lem ar­chi­tek­to­nicz­nym jest tu­taj wmu­ro­wa­ny w ścia­nę pół­noc­ną świą­ty­ni por­tal z 1349 ro­ku przed­sta­wia­ją­cy pos­ta­cie księ­cia Lud­wi­ka I ze św. Jad­wi­gą i je­go żo­ny Ag­niesz­ki z Ma­rią Mag­da­le­ną, ado­ru­ją­ce Chrys­tu­sa Bo­leś­ci­we­go z kie­li­chem o­fiar­nym i go­łę­biem sym­bo­li­zu­ją­cym Du­cha Świę­te­go. Ostro­łuk por­ta­lu zwień­czo­ny jest ster­czy­ną, a je­go kon­so­le zdo­bią wy­ku­te w ka­mie­niu: hełm ry­cer­ski i pias­tow­ski o­rzeł śląs­ki. Na łu­ku za­cho­wał się wy­ku­ty go­tyc­ki­mi li­te­ra­mi ła­ciń­ski na­pis fun­da­cyj­ny o treś­ci (po tłu­ma­cze­niu): Ro­ku pań­skie­go 1349 zos­ta­ła ufun­do­wa­na ta ka­pli­ca przez Lud­wi­ka, pa­na leg­nic­kie­go, ku czci Cia­ła i Krwi Pa­na Je­zu­sa Chrys­tu­sa i Jad­wi­gi i Ma­rii Mag­da­le­ny. Współ­cześ­nie ka­pli­ca mieś­ci ga­le­rię sztu­ki.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PORTAL W ŚCIANIE PÓŁNOCNEJ KAPLICY ZAMKOWEJ Z ZABYTKOWYM TYMPANONEM



is­to­rycz­na dziel­ni­ca zam­ko­wa znaj­du­je się w cen­tral­nej częś­ci mias­ta, przy uli­cy Zam­ko­wej i skwe­rze im. Ja­na Wy­ży­kow­skie­go, kil­ka­set me­trów na po­łud­nio­wy-wschód od Ryn­ku. Doj­ście z Ryn­ku ul. Pias­tow­ską al­bo rów­no­le­głą do niej ul. Chro­bre­go. Sa­mo­chód par­ku­je­my przy koś­cie­le, oko­ło 100 me­trów od ka­pli­cy zam­ko­wej. Z dwor­ca PKP ru­sza­my ul. Ko­le­jo­wą, nas­tęp­nie ul. Od­ro­dze­nia, po­tem zmie­nia­my kie­ru­nek idąc ul. Wroc­ław­ską, by chwi­lę póź­niej skrę­cić w le­wo w ul. Pru­sa i właś­ci­wie już jes­teś­my na miej­scu. (mapa zamków)





1. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
2. H. Rusewicz: Historia i zabytki powiatu lubińskiego, Atut Oficyna 2004


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

KAPLICA Z TRZECH STRON OTOCZONA JEST KAMIENNYM MURKIEM, PO PRAWEJ WIDOK OD STRONY SKWERU WYŻYKOWSKIEGO



Jędrzychów - ruina zamku książęcego XIVw., 15 km
Chocianowiec - ruina zamku XVw., 19 km
Prochowice - ruina zamku rycerskiego XIV-XVIw., 19 km
Legnica - zamek książąt legnickich XIIIw., przebudowany, 23 km
Chocianów - zamek książęcy XIIIw., przebudowany, 26 km
Chojnów - zamek książęcy XIIIw., przebudowany, 29 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2014
fotografie: 2005