STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ z.PRZEMYSŁAWA

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W LEGNICY WIDOK OD POŁUDNIOWEGO ZACHODU
NA PIERWSZYM PLANIE WIEŻA ŚW. JADWIGI



amek w Legnicy należy (obok Wleńskiego Gródka) do najstarszych murowanych założeń obronnych zachowanych na obszarze współczesnej Polski. W pełni ukształtowana forma zespołu rezydencjalnego funkcjonowała tutaj prawdopodobnie już w trzeciej dekadzie XIII wieku, choć ziemne usypisko, na którym ją lokowano, stanowi twór czasów jeszcze odleglejszych. Ślady budownictwa obronnego w tym miejscu sięgają bowiem VIII stulecia, a w wieku X istniał tu gród z fosą należący przypuszczalnie do śląskiego plemienia Trzebowian. Na przełomie tysiącleci gród ten zniszczony został w nieznanych nam okolicznościach, po czym na jego korzeniu wyrósł nowy ośrodek składający się z owalnego gródka i obwiedzionego wałem podgrodzia. Powstanie nowego założenia związane było z organizacją piastowskiego państwa feudalnego i wyznaczeniem Legnicy na siedzibę kasztelana, urzędnika sprawującego w imieniu suwerena władzę na podległym jemu terenie.


IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA ZAMEK PO ZMROKU


race przy budowie pierwszych murowanych domów i urządzeń obronnych i zastępowanie nimi starszych - drewniano-ziemnych, zrealizowano przed rokiem 1230, a rozpoczęto być może jeszcze u schyłku XII stulecia. Fundatorem nowego założenia został książę śląski Henryk Brodaty, który po usamodzielnieniu się i otrzymaniu od ojca ziemi wrocławskiej podjął decyzję o budowie zespołu rezydencjalnego sugerującego swym rozmachem królewskie ambicje inwestora. W jego skład wchodziły: warowny obwód w formie wałów częściowo wzmocnionych murem, dwie wieże, kaplica, zabudowania gospodarcze oraz przede wszystkim palatium - rezydencja książęca o rozmiarach stawiających ją w gronie największych romańskich budowli mieszkalnych tego okresu w chrześcijańskiej Europie. Ulokowana w sąsiedztwie intensywnie kolonizowanych i ożywionych gospodarczo obszarów zachodniej części Śląska Legnica przejęła funkcję głównej siedziby książąt legnicko-brzeskich. Włączony w system obronny miasta zamek okazał się na tyle silny, że kiedy w roku 1241 - po pamiętnej klęsce europejskiego rycerstwa pod wodzą Henryka Pobożnego - Tatarzy próbowali go zdobyć, bez trudu się obronił.


MONGOŁOWIE POD MURAMI ZAMKU W LEGNICY W 1241 ROKU
ŹRÓDŁO: LEGENDA O ŚWIĘTEJ JADWIDZE ŚLĄSKIEJ (KODEKS OSTROWSKI 1353)



W okresie od września 1512 do października 1513 więziony był na zamku legnickim CHRISTOF VON REISEWITZ, jeden z bardziej znanych śląskich rycerzy rozbójników okresu renesansu, z racji gęstych włosów i ich kolor nazywany Czarnym Krzysztofem. Nie znamy przyczyn, które spowodowały, że Christof porzucił rycerskie rzemiosło i zajął się rozbojem. W latach 90. XV stulecia objął funkcję burgrabiego na zamku Gryf, gdzie szybko dał się poznać ze złej strony. Na miasta i wsie wchodzące w skład włości nałożył specjalne opłaty, które umożliwiły mu zorganizowanie własnego zbrojnego oddziału - odtąd rozpoczął się okres napadów i grabieży. Do najbardziej znanych jego wyczynów z tamtego okresu należy zaliczyć najazd na miasteczko Lubomierz i położony tam klasztor Benedyktynek. Rabuś i jego żołdacy nie tylko zagarneli wówczas znaczne łupy, ale też uprowadzili ze sobą kapłana i kilka mniszek. Księdza poddano torturom, zakonnice zaś brutalnie i wielokrotnie zgwałcono.

Po tych wydarzeniach Krzysztof zbiegł na Górne Łużyce, gdzie przez pewien czas ukrywał się. Skłonność do rozbojów była jednak silniejsza i wkrótce ponownie stało się o nim głośno. Nie gardził przy tym żadną zdobyczą, rabował wszystko, co przedstawiało materialną wartość. Bezpieczne nie były ani zamki i dwory rycerskie, ani plebanie czy klasztory. Do wypraw łupieskich przygotowywał się starannie; niejednokrotnie przebierał się i występował jako chłop, rzemieślnik, mieszczanin albo mnich. Na Śląsku obszarem jego działania były głównie księstwa legnickie i świdnicko-jaworskie, a główną siedzibą dwór we wsi Alzenau. Zbój słynął z okrucieństwa, ofiary zabijał lub brutalnie okaleczał. Nie miał litości dla opornych kupców, którym odcinał dłonie. Według legendy oszczędzał ludzi wykształconych - jeśli ci udowodnili, że potrafią zaostrzyć pióro obiecując mu poświęcić w swej twórczości kilka linijek tekstu. Proceder taki trwał półtorej dekady, w końcu jednak los odwrócił się od Czarnego Krzysztofa - 25 września 1512 został aresztowany i osadzony na zamku legnickim. Powieszono go rok później.

na podstawie: R.Primke, M.Szczerepa "Czarny Krzysztof"



WIDOK MIASTA I ZAMKU Z 1537 ROKU
ŹRÓDŁO: PFALZGRAF OTTHEINRICHS REISEBILDER


a początku XV stulecia warownię przebudowano z inicjatywy księcia Ludwika II, który zainspirowany sztuką francuską sprowadził na Dolny Śląsk architekta z Saint-Denis, ten zaś zmodernizował bryłę zamku m.in. poprzez nadbudowę obydwu wież i wprowadzenie nowych wystrojów malarskich. Również sukcesor Ludwika książę Fryderyk I realizował nowe założenia, kontynuowane następnie przez jego syna Fryderyka II. Z tamtego okresu pochodzi nowoczesny system fortyfikacyjny w postaci wałów ziemnych, fos i czterech narożnych bastei. Za rządów tego władcy siedziba legnicka stała się liczącym centrum kulturalnym i politycznym - częstym gościem był tutaj m.in. Zygmunt Jagiellończyk, późniejszy Zygmunt I Stary, król Polski. W historii zamku na trwale zapisały się lukullusowe przyjęcia organizowane przez Henryka IX, wśród nich wesele księcia z Zofią, córką Jerzego Hohenzollerna w roku 1560, czy trwająca aż pięć dni uczta z okazji wizyty cesarza Maksymiliana, w której uczestniczyło dwa tysiące gości. Ważną cezurą w dziejach Legnicy jest początek XVII stulecia, gdy książę Jerzy Rudolf przebudował skrzydło wschodnie i południowe oraz wzniósł na styku dwóch zamkowych członów okazałą wieżę zegarową.


PANORAMA MIASTA NA RYCINIE G. BRAUNA I F. HOGENBERGA, ŹRÓDŁO: CIVITATES ORBIS TERRARUM, KONIEC XVI WIEKU



ZAMEK NA SZTYCHU M. MERIANA Z 1650 ROKU, ŹRÓDŁO: TOPOGRAPHIA BOHEMIAE, MORAVIAE ET SILESIAE



Fryderyk II zwany w tradycji Wielkim, był nawybitniejszym władcą państwa legnickiego i bez wątpienia najbardziej malowniczą postacią związaną z zamkiem. Rządził księstwem prawie 50 lat powiększając jego obszar o ziemię wołowską, ziębicką oraz głogowską. Przebudował też zabudowę miejską stolicy tworząc nowoczesny system fortyfikacyjny. Za jego czasów wprowadzono oświetlenie i brukowanie ulic.

Przez pewien czas Fryderyk związany był silnie z tronem polskim. Utrzymywał żywe kontakty towarzyskie z Zygmuntem Jagiellończykiem, a gdy ten został królem, chcąc jeszcze bardziej zbliżyć się do dworu pojął za żonę starszą od siebie o osiem lat, wówczas 33-letnią, siostrę Zygmunta - Elżbietę Jagiellonkę. Po jej śmierci, która nastąpiła w rezultacie powikłań poporodowych zaledwie 1,5 roku po ślubie, ponownie się ożenił - tym razem jego wybranką została Zofia, siostra Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego Albrechta von Hohenzollern. Fryderyk był władcą nadspodziewanie zamożnym jak na rozmiary swego księstwa - a wzbogacił się na oszustwach bijąc na wielką skalę monety z zaniżoną zawartością kruszcu.




ZAMEK W LEGNICY NA RYCINACH F.B. WEHRNERA Z POŁOWY XVIII WIEKU
WIDOK OD POŁUDNIA (WYŻEJ) I OD PÓŁNOCNEGO-WSCHODU


o niespodziewanej śmierci ostatniego piastowskiego księcia Jerzego Wilhelma w 1675 roku księstwo legnickie przeszło we władanie namiestników habzburskich. Jeden z nich, Johann Christoph Zierowski w latach 1690-1693 doprowadził do renowacji zamku, który jednak wkrótce spłonął. Odbudowano go w stylu barokowym zachowując istniejący system obronny, a że czasy nie były spokojne, ponownie uległ uszkodzeniu - tym razem w wyniku uderzenia pruskiego podczas wojny z Austrią. W 1740 Legnicę zdobył król Prus Fryderyk II Wielki wydając polecenie rozbiórki starej warowni. Do jej realizacji przystępowano z niechęcią i dopiero pod koniec XVIII stulecia ruszyły prace, których zakres ograniczał się do zasypania fos, zlikwidowania fortyfikacji i zburzenia mostu zwodzonego oraz adaptacji ocalałych budynków mieszkalnych na magazyny lub biura administracyjne. Kolejny pożar z 1835 roku stał się bodźcem do odbudowy warowni według projektu Karola Fryderyka Schinkla z przeznaczeniem na siedzibę urzędów miejskich - odbudowę mało szczęśliwą, gdyż w wyniku jej realizacji utracono wiele cennych detali architektonicznych. Gmach był na tyle obszerny, że król zgodził się wynająć kilka pomieszczeń baronowi Alexandrowi von Minutoli, który umieścił tutaj część należącej do niego kolekcji malarstwa i sztuki użytkowej. Zamek ponownie stanął w płomieniach w wyniku działań wojennych wczesną wiosną 1945 roku. Zniszczeniu wówczas uległo 60 procent jego zabudowy. Skutki wojny usunięto dopiero w okresie 1962-69, kiedy obiekt gruntownie odbudowano, a następnie przeznaczono na siedzibę miejskich instytucji oświatowych.



ZAMEK NA POCZTÓWKACH Z PRZEŁOMU XIX I XX STULECIA



POCZET WŁADCÓW LEGNICKICH I LEGNICKO-BRZESKICH

Henryk III Biały (1248)
Bolesław II Rogatka (1248-1278)
Henryk V Brzuchaty (1278-1296)
Bolesław III Rozrzutny (1296-1342)
Władysław (1311-1312)
Wacław I (1342-1364)
Ludwik I (1342-1346, 1364-1373)
Ruprecht I (1364-1409)
Bolesław IV (1373-1394)
Ludwik II (1399-1436)
Elżbieta Hohenzollern (1436-1449)
własność korony czeskiej (1449-1454)
Fryderyk I (1454-1488)
Jan II (1488-1495)
Fryderyk II (1488-1547)
Fryderyk III (1547-1559)
Henryk XI (1551-1556, 1559-1581)
Fryderyk IV (1571-1596)
Joachim Fryderyk (1596-1602)
Jerzy Rudolf (1602-1653)
Ludwik IV (1653-1663)
Chrystian (1653-1672)
Jerzy IV Wilhelm (1672-1675)
Ludwika Anhalcka (1675-1680)

Poczet dotyczy okresu panowania na zamku w Legnicy.
Daty pokrywające się wynikają ze współrządów.




POCZTÓWKI Z WIDOKIEM ZAMKU W LEGNICY, 1910-1920



ZAMEK W LIGNICY


Nieopodal teraźniejszego dworca kolei żelaznej w Lignicy podróżnik spotyka wspaniały niegdyś zamek książąt z linii Piastów, obecnie siedzibę rządu królewskiego, gmach okazały, o dwóch wieżach, zbudowany z cegły nieotynkowanej, a przed nim misternie z kamienia ciosany portyk. Zabytek ten jest budownictwa dawnego, chociaż nie tak bogaty w ozdoby jak owa perła architektury piastowskiej w Brzegu, godzien jest jednak uwagi badacza. U góry, w dwóch medalionach, widać popiersia budownika zamku, jednego z najznamienitszych władców śląskich, Fryderyka II, księcia na Lignicy i Wolawie, oraz drugiej jego żony Zofii, córki Fryderyka na Anspachu i Zofii Kaźmirzówny, królewny polskiej, siostry Zygmunta Starego. Między popiersiami tymi pomieszczony jest orzeł śląski, podtrzymywany przez dwa skrzydlate geniusze. Na nim wyryte godło: Słowo boże trwa na wieki, pod spodem zaś imię księcia Fryderyka.

W przedziale między kolumnami, zbudowanymi w stylu swobodnej i oryginalnej fantazji, nad którymi wspaniałe wznoszą się kapitele, oko przybysza, poprzez sklepione wrota, dosięga pierwszego dziedzińca zamkowego. Sam zamek, choć w teraźniejszym stanie nie jest cały zabytkiem starożytności, w znacznej bowiem części odbudowano go po pożarze przed laty kilkudziesięciu, nosi na sobie cechy architektury XVI wieku. Pierwociny jego sięgają nawet XII stulecia, a począwszy od połowy wieku XIII, po bohaterskiej śmierci księcia Henryka Pobożnego w bitwie z Mongołami, stał się siedzibą książąt lignickich.


Tygodnik Ilustrowany, 1875



FOTOGRAFIA LOTNICZA Z LAT 30. XX WIEKU



Jak każdy szanujący się zamek, również i ten legnicki stał się tłem dla tajemniczych legend i mrocznych opowieści. Jedna z takich historii związana jest z wieżą św. Piotra, najpotężniejszą i najwyższą w całej warowni. Dawno temu w charakterze więźnia przebywał w jej lochu pewien wysoko postawiony dygnitarz wrogiej prowincji, którego osobiście doglądał członek drużyny książęcej rycerz Otton von Hogen. Otton posiadał specjalne fundusze na żywność dla jeńca, znany był on jednak ze swoich hulaszczych zapędów i razu pewnego przegrał w karty całą gotówkę, jaką posiadał. Nie chcąc rozgniewać suwerena nikomu nic nie powiedział, a że w sakiewce nie miał już żadnych środków, przestał karmić więźnia licząc być może, że i tak nikt o nim już nie pamięta. Przeliczył się jednak nasz Otto, oto bowiem niedługo potem napłynęły pieniądze, ogromny okup za skazańca - jakież zdziwienie i jakaż wściekłość pojawiła się na twarzy księcia, gdy okazało się, że skazaniec ów ...umarł z głodu. Natychmiast kazał on wtrącić nieposłusznego rycerza do tego samego lochu i skazał na śmierć głodową w towarzystwie rozkładających się zwłok swej ofiary. Otto skomlał o litość, zawodził dniami i nocami, wreszcie niewysłuchany skonał w mękach. Odtąd duch jego straszy na ulicach miasta. Mieszkający w pobliżu zamku ludzie twierdzą, że do dziś usłyszeć można jęki dochodzące z lochu pod wieżą św. Piotra, zwaną też czasami - nie bez przyczyny - wieżą głodową.




ZAMEK W LEGNICY W TRAKCIE ODBUDOWY ZE ZNISZCZEŃ WOJENNYCH, LATA 60. XX WIEKU



pierwszym etapie prac przy budowie siedziby księcia Henryka Brodatego, prowadzonym zapewne jeszcze w XII stuleciu, przy północnym odcinku wału starego grodu wzniesiono czworoboczną wieżę obronną - wieżę lubińską i od niej rozpoczęto, poprowadzoną ku wschodowi, budowę muru obronnego. Na przeciwnych krańcach zespołu grodowego rozstawiono cylindryczne wieże: na wschodzie wieżę św. Piotra, a na zachodzie wieżę św. Jadwigi. Wzdłuż południowej linii wałów wzniesiono pałac książęcy, przy nim zaś od północy stanęła kaplica na planie regularnego wieloboku. W rezultacie książęce budynki reprezentacyjne z potężną wieżą św. Piotra skupiły się w części wschodniej będącej adaptacją pierwotnego grodu, a część pozostała z wieżą św. Jadwigi i być może domem kasztelana - zajęła teren dawnego podgrodzia. Całość zamykał obwód warowny w postaci drewniano-ziemnych wałów, na odcinku północnym częściowo zastąpionych murem z przywołaną basztą lubińską strzegącą przejazdu łączącego oba człony zamku.


REKONSTRUKCJA ZAMKU Z PIERWSZEJ POŁOWY XIII WIEKU WG J. ROZPĘDOWSKIEGO
ŹRÓDŁO: L. KAJZER, J. SALM, S. KOŁODZIEJSKI, LEKSYKON ZAMKÓW W POLSCE


alatium legnickie liczące 61,5 metra długości oraz 16,5 metra szerokości było u progu XIII stulecia jedną z największych świeckich budowli ceglanych w Europie Środkowej. Obiekt ten usytuowano wzdłuż linii wałów i wzniesiono z trzech kondygnacji nakrytych dwuspadowym dachem. Dolny jego poziom mieścił część gospodarczą dostępną z dziedzińca szerokim wejściem i przewietrzaną przez 13 wąskich szczelinowych okienek. Kondygnacja druga, wysoka na 2,5 metra, miała od strony dziedzińca szereg na przemiach rozmieszczonych wejść i okienek, co sugeruje, że podzielono ją przepierzeniami na sześć izb służących jako mieszkania członków dworu książęcego liczącego kilkadziesiąt osób. Obydwie kondygnacje kryte były stropem belkowym. Piętro ostatnie i najwyższe mieściło główne pomieszczenia reprezentacyjne z charakterystycznym dla wczesnego średniowiecza programem użytkowym. Wschodnią część zajmowała aula o rozmiarach 32x13,5 m oświetlana od północy i południa przez sześć rozstawionych naprzeciw siebie okien z biforyjnym układem kamiennym, każde z nich szerokie na 2,5 metra - otwory te zamykane były od wewnątrz drewnianymi okiennicami. Wnętrze auli podzielono na wąskie nawy i nakryto stropem belkowym, wejście umieszczone było centralnie w ścianie północnej i prowadziło bezpośrednio z dziedzińca. Zachodnią część wysokiej na sześć metrów kondygnacji pałacu zajmowały prywatne apartamenty książęce dostępne - podobnie jak w przypadku reprezentacyjnej auli - tylko od strony dziedzińca. Listę funkcjonalnych pomieszczeń palatium zamyka urządzenie ustępowe lokowane w sąsiedztwie auli, przy narożu południowo-wschodnim, do którego wiódł sklepiony korytarzyk poprowadzony w grubości ściany.

PALATIUM - REKONSTRUKCJA ELEWACJI WG J. ROZPĘDOWSKIEGO
ŹRÓDŁO: M. CHOROWSKA, REZYDENCJE ŚREDNIOWIECZNE NA ŚLĄSKU


rzy północnej elewacji pałacu w obrębie rozległego dziedzińca postawiono kaplicę pw. św. Benedykta i Wawrzyńca, budowlę wolno stojącą, zapewne dwukondygnacyjną na planie regularnego dwunastoboku z wydzielonym od wschodu prezbiterium. W części centralnej kaplicy ustawione były filary tworzące wysoki wąski szyb, nad którym umieszczono wieżyczkę z otworami okiennymi rozjaśniającymi ciemne wnętrze. Kaplica istniała do 1621, po czym została zburzona, a w jej miejscu zbudowano nową, zniszczoną przez pożar w roku 1711. Na przedłużeniu osi palatium po obu jego stronach wzniesiono dwie okrągłe wieże: wysoką na 13 metrów wieżę pd-zach, zwaną wieżą św. Jadwigi, oraz 20-metrową wieżę pd-wsch, zwaną wieżą św. Piotra. Głównym zadaniem wieży św. Jadwigi była ochrona wjazdu do zamku, który początkowo prowadził od zachodu; w jej dolnej części mieściły się lochy, a wyżej - komnaty mieszkalne. Potężniejsza od niej była wieża św. Piotra z murami o grubości w przyziemiu 4,5 metra. Prawdopodobnie pełniła ona funkcję stołpu - przyczółka ostatniej obrony; w jej przyziemiu również mogło mieścić się więzienie.



PLAN ZAMKU XIII-WIECZNEGO: 1. PALATIUM, 2. WIEŻA ŚW. JADWIGI, 3. WIEŻA ŚW. PIOTRA, 4. WIEŻA LUBIŃSKA, 5. KAPLICA
OBSZAR ZAKROPKOWANY WSKAZUJE ZARYS ZIEMNEGO WAŁU GRODU ŚREDNIOWIECZNEGO, CIENKĄ LINIĄ ZARYS ZAMKU WSPÓŁCZESNEGO


ierwsze znaczące przekształcenia w bryle zamku miały miejsce na początku XV stulecia z inicjatywy księcia Ludwika II. Sprowadzony przez niego do Legnicy architekt z St. Denis nadbudował obydwie wieże, które przybrały aktualną do dzisiaj formę z ośmioboczną nadbudową i gankami: balustradowym na wieży św. Piotra i krenelażowym na machikułach okalających wieżę św. Jadwigi. Istotne zmiany wprowadził następca Ludwika Fryderyk I w latach 1460-88. Korpus pałacu uzyskał wtedy nowy symetryczny plan: jego centralną część na dwóch wyższych poziomach zajmowały wielkie aule, na bokach zaś rozmieszczono apartamenty składające się z sieni i dwóch poprzecznie ustawionych komnat. Pomieszczenia dolne wraz z aulą przesklepiono, wykuto także nowe otwory okienne, a część starszych przekształcono w wykusze na kamiennych wspornikach. Mniej więcej w tym czasie powstały również ozdobne polichromie zdobiące komnatę urządzoną w wieży św. Jadwigi. Polichromie te przedstawiają postacie 11 lub 12 rycerzy nawiązujących do cyklu Dziewięciu Bohaterów na tle wici roślinnej. Częściowo zachowały się one do czasów obecnych.


WSPÓŁCZESNY PLAN ZAMKU, CZARNYM KOLOREM OZNACZONO MURY ŚREDNIOWIECZNE


pierwszej połowie XVI wieku książę Fryderyk II otoczył zamek dodatkowym pierścieniem fortyfikacji w postaci wałów ziemnych, bastei narożnych oraz fos. W tym okresie powstał największy skarb architektury rezydencji, bogato zdobiony renesansowy portal wjazdowy bramy tunelowej z herbem piastowskim i medalionami Fryderyka oraz jego żony Zofii von Brandenburg-Ansbach. Na początku XVII stulecia Jerzy Rudolf przebudował skrzydło wschodnie i południowe, wzniósł także wieżę zegarową w przejściu między dwoma dziedzińcami. Fortyfikacje rozebrano u schyłku XVIII wieku, a w roku 1835 zamek spłonął. Rozpoczęta w 1840 odbudowa trwale zmieniła jego oblicze nadając mu romantyczny charakter gotycki.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

MEDALIONY PARY KSIĄŻĘCEJ: FRYDERYKA I ZOFII VON BRANDENBURG-ANSBACH NA PORTALU BRAMY WJAZDOWEJ



Pamiątką po zamkowej fosie jest figura św. Jana Nepomucena, stojąca w pobliżu portalu bramy wjazdowej na dziedziniec. Pomniki tego świętego stawiano głównie w sąsiedztwie rzek, strumieni i studni, ponieważ - jak wierzono - uchroni to przed zalaniem lub powodzią.

Jan Nepomucen, a właściwie Jan z Pomuk urodził się około 1350 roku w rodzinie miejskiego urzędnika o nazwisku Welfin. Po ukończeniu szkoły został klerykiem i notariuszem w praskiej kurii, później studiował prawo na uniwersytecie praskim i w Padwie. W roku 1380 otrzymał święcenia kapłańskie, odtąd jego kariera nabrała zawrotnego tempa: kanonik wyszehradzki, proboszcz Saaz i wikariusz generalny arcybiskupstwa praskiego - stanowisko to czyniło go drugą w hierarchii osobą tuż za arcybiskupem. Jego śmierć związana jest z konfliktem króla czeskiego Wacława Luksemburczyka, a arcybiskupem Janem z Jensztajna. W 1383 został aresztowany i osadzony w więzieniu na Starym Mieście, gdzie torturował go osobiście sam król - nie wiadomo, co było przyczyną dostąpienia takiego "zaszczytu". Parę dni później na wpół-żywego Jana wrzucono do Wełtawy, gdzie utonął. W XVI wieku pewien czeski ksiądz umieścił w swych kronikach anonimowego duchownego, osobistego spowiednika królowej Zofii, żony Wacława IV, który został zakatowany za nie ujawnienie tajemnicy spowiedzi. Oba te fakty połączyła tradycja kościelna i odtąd rozpoczął się zorganizowany kult świętego rozwijany głównie przez Jezuitów, chcących osłabić silny w Czechach kult Jana Husa.

Jeszcze do niedawna przed zamkiem stała oryginalna, XVIII-wieczna rzeźba. Po remoncie zabytku się to zmieniło. Oryginał trafił do Lapidarium w Muzeum Miedzi, a na zamkowej skarpie ustawiono wykonaną z materiałów syntetycznych kopię.



IMG BORDER=1 style=

DZIEDZINIEC ZAMKU LEGNICKIEGO, STAN W 2008 ROKU



pierwotnego średniowiecznego założenia do czasów współczesnych dobrze zachowały się wieże św. Jadwigi i św. Piotra, dość czytelna pozostała również bryła pałacu. Ocalały też relikty kaplicy romańskiej odsłonięte w trakcie prac konserwatorskich w latach 60-ych ubiegłego stulecia i ukryte w specjalnie wybudowanym do tego celu pawilonie. Zamek legnicki dostępny jest dla turystów, ale zwiedza się go tylko w ograniczonym zakresie - pełni on bowiem głównie funkcję ośrodka dla instytucji oświatowych. Zamieszczone na tej stronie fotografie przedstawiają wygląd zabytku sprzed rewitalizacji, która całkowicie zmieniła jego oblicze. Po wielu latach zaniedbań miejsce te znów świeci dawnym blaskiem.



Dla turystów udostępniona została kaplica na dziedzińcu zamku
oraz wieże św. Piotra i św. Jadwigi

Zwiedzanie z przewodnikiem od wtorku do soboty w godz. od 11.00 do 18.00
Rezerwacja wejściówek odbywa się telefonicznie pod numerem (76) 862 49 49
Wstęp bezpłatny



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

FOTOGRAFIE POWYŻEJ MAJĄ - NA SZCZĘŚCIE - CHARAKTER JEDYNIE ARCHIWALNY
OBECNIE ZAMKOWY DZIEDZINIEC PREZENTUJE SIĘ ZNACZNIE BARDZIEJ OKAZALE



amek piastowski stoi na łagodnym wzniesieniu w północnej części śródmieścia, kilkaset metrów w kierunku południowo-zachodnim od dworców PKP i PKS. Po wyjściu z dworca należy iść prosto do ul. Pocztowej i na skrzyżowaniu skręcić w prawo. U wylotu Pocztowej gmach jest już dobrze widoczny. Pod bramą wjazdową do zamku parking płatny. (mapa zamków)
(2014, fotografie z 2008)





1. M. Chorowska: Rezydencje średniowieczne na Śląsku, OFPWW 2003
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. I. T. Kaczyńscy: Zamki w Polsce południowej, Muza SA 1999
4. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
5. M. Perzyński: Zamki, twierdze i pałace Dolnego Śląska i Opolszczyzny, WDW
6. R. Primke, M. Szczerepa: Czarny Krzysztof, Sudety nr9/2006


IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA ZAMEK Z ULICY NOWEJ



Prochowice - ruina zamku rycerskiego XIV-XVIw., 16 km
Jawor - zamek książęcy XIII/XIVw., przebudowany, 16 km
Chojnów - zamek książęcy XIVw., przebudowany, 20 km
Rokitnica - ruina zamku rycerskiego XIVw., 20 km
Lubin - relikty (kaplica) zamku książęcego XIVw., 25 km
Myślibórz - pozostałości zamku XIIIw., 25 km




STRONA GŁÓWNA


PENSJONAT VILLA GRETA
DOLNY ŚLĄSK, SUDETY



CHATA 'ALE LIPA'
NOCLEGI GÓRY SOWIE