STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

POZOSTAŁOŚĆ PO DAWNYM ZAMKU - SKRZYDŁO POŁUDNIOWE ZESPOŁU KLASZTORNEGO



red­nio­wiecz­ny za­mek ry­cer­ski, któ­re­go re­lik­ty zam­knię­te zos­ta­ły w bry­le u­żyt­ko­wa­ne­go przez księ­ży Sa­lez­ja­nów zes­po­łu klasz­tor­ne­go, pow­stał przy­pusz­czal­nie przed 1418 ro­kiem z i­nic­ja­ty­wy Wac­ła­wa Za­rę­by z Ka­li­no­wej. Cza­sa­mi źród­ła fun­dac­ję wa­row­ni przy­pi­su­ją Ró­ży­com Niech­mi­row­skim lub łą­czą z po­tom­ka­mi Ja­na z Cheł­mi­cy, czy­li ro­dzi­ną Lu­to­mier­skich. W okre­sie bu­do­wy ob­ron­nych u­moc­nień ża­den z wy­mie­nio­nych ro­dów nie był jed­nak w po­sia­da­niu tej czę­ści mias­ta i roz­po­czę­cie in­wes­ty­cji przez któ­re­goś z ich przed­sta­wi­cie­li w świet­le dostępnych ma­ter­ia­łów his­to­rycz­nych wy­da­je się ma­ło praw­do­po­dob­ne. W 1460 roku Lu­to­miersk prze­szedł na włas­ność ro­dzi­ny Pod­dęb­skich, by w ro­ku 1518 w wy­ni­ku po­wią­zań o­ko­ło­mał­żeń­skich stać się włas­noś­cią Grzy­ma­li­tów Gru­dziń­skich. W 1651 wo­je­wo­da raw­ski An­drzej Gru­dziń­ski her­bu Grzy­ma­ła po nie­u­da­nej przy­go­dzie z kal­wi­niz­mem spro­wa­dził do mias­tecz­ka Za­kon Oj­ców Re­for­ma­to­rów i ufun­do­wał im klasz­tor, któ­re­go bry­ła wchło­nę­ła wkrót­ce mu­ry go­tyc­kie­go zam­ku. Roz­bu­do­wę już wów­czas koś­ciel­ne­go zes­po­łu pro­wa­dzi­li w 1651-1659 An­na Gru­dziń­ska o­raz jej syn Mar­cin Gru­dziń­ski, pod­ko­mo­rzy ino­wroc­ław­ski. Obok do­mów klasz­tor­nych wznieś­li oni po­nad­to no­wy ba­ro­ko­wy koś­ciół kon­sek­ro­wa­ny w ro­ku 1659.



KLASZTOR I KOŚCIÓŁ ZNISZCZONE W WYNIKU DZIAŁAŃ WOJENNYCH 1914/15


o blis­ko 200-let­nim o­kre­sie rzą­dów za­kon­nych na sku­tek san­kcji po­li­tycz­no-eko­no­micz­nych za wspie­ra­nie pow­stań­ców stycz­nio­wych bu­dy­nek klasz­tor­ny zos­tał prze­ję­ty przez skarb pań­stwa, choć du­chow­ni na­dal mie­li pra­wo w nim miesz­kać. W 1900 zmarł os­tat­ni je­go re­zy­dent i wów­czas klasz­tor zam­knię­to. Wys­ta­wio­ną na li­cy­ta­cję przez wła­dze car­skie bu­dow­lę wy­ku­pi­ła gmi­na lu­to­mier­ska i ak­tem no­ta­rial­nym prze­ka­za­ła bis­ku­po­wi die­ce­zji ku­jaw­sko-ka­lis­kiej. Nie­dłu­go po­tem, pod­czas dzia­łań wo­jen­nych je­sie­nią 1914 ro­ku gmach zos­tał po­waż­nie usz­ko­dzo­ny - spło­nę­ły wszyst­kie da­chy, ru­nę­ły skle­pie­nia, a ce­gla­ne mu­ry u­leg­ły ta­kiej ru­i­nie, że po woj­nie po­ja­wił się po­mysł, by bu­dyn­ki klasz­tor­ne zbu­rzyć, a na ich miej­scu pos­ta­wić ka­plicz­kę u­pa­mięt­nia­ją­cą dzia­łal­ność Re­for­ma­to­rów. Os­ta­tecz­nie za­wią­zał się ko­mi­tet od­bu­do­wy i po prze­ka­za­niu ruin wraz z koś­cio­łem w rę­ce Sa­lez­ja­nów w 1925 ro­ku roz­po­czę­ły się pra­ce ma­ją­ce na ce­lu re­kon­struk­cję za­ło­że­nia. Po ich za­koń­cze­niu w ro­ku 1929 ot­war­to tu za­kład wy­cho­waw­czy i sie­ro­ci­niec, któ­ry z przer­wa­mi funk­cjo­no­wał do 1951. Pod­czas dru­giej woj­ny świa­to­wej po­miesz­cze­nia klasz­tor­ne za­a­dap­to­wa­no na ko­sza­ry dla żoł­nie­rzy Wer­mach­tu u­da­ją­cych się na front wschod­ni, or­ga­ni­zo­wa­no punkt zbor­ny dla Po­la­ków wy­wo­żo­nych na przy­mu­so­we ro­bo­ty do Nie­miec, póź­niej w opusz­czo­nym gma­chu u­two­rzo­no ma­ga­zyn zbo­żo­wy, a w mar­cu 1943 ro­ku za­ję­ły je wła­dze woj­sko­we z przez­na­cze­niem na ma­ga­zyn częś­ci za­mien­nych do sa­mo­lo­tów Luft­waf­fe. W okre­sie po­wo­jen­nym o­biekt po­wró­cił do ro­li sie­ro­ciń­ca przer­wa­nej na­gle przez po­żar, któ­ry wy­buchł w dniu 11 wrześ­nia 1951 ro­ku. Po pro­wa­dzo­nej w la­tach 50. i 60. od­bu­do­wie bu­dy­nek klasz­tor­ny za­a­dap­to­wa­no na dom re­ko­lek­cyj­ny i oś­ro­dek dla mło­dych księ­ży, a w 1996 ro­ku ot­war­to tu­taj Sa­lez­jań­ską Szko­łę Mu­zycz­ną.


ZESPÓŁ POKLASZTORNY, FOTOGRAFIA Z LAT 40. XX WIEKU



ie­dzi­ba Za­rę­bów zbu­do­wa­na zos­ta­ła praw­do­po­dob­nie na pla­nie kwad­ra­tu o wy­mia­rach o­ko­ło 26x35 met­rów, choć o­pi­nie his­to­ry­ków na ten te­mat by­wa­ją od­mien­ne. Być mo­że za­mek skła­dał się z oto­czo­nych mu­ra­mi po­łud­nio­we­go, dwu­kon­dyg­na­cyj­ne­go do­mu z bra­mą i po­moc­ni­cze­go bu­dyn­ku sto­ją­ce­go przy za­chod­nim od­cin­ku kur­ty­ny pół­noc­nej. Nie bra­ku­je rów­nież gło­sów, że zes­pół ob­ron­ny w Lu­to­mier­sku nig­dy nie zos­tał w peł­ni zre­a­li­zo­wa­ny - w śred­nio­wie­czu wznie­sio­no tyl­ko gmach z bra­mą i być mo­że dom wschod­ni, na­to­miast po­zo­sta­łe za­bu­do­wa­nia, a na­wet u­moc­nie­nia, wy­ko­na­ne by­ły z drew­na.


PLAN ZAMKU W LUTOMIERSKU WG T.POKLEWSKIEGO, E.GRABARCZYK I M.ŻEMIGAŁY
CIENKĄ LINIĄ ZAZNACZONY ZARYS BUDYNKÓW KLASZTORNYCH



o­zos­ta­łoś­ci go­tyc­kie­go za­ło­że­nia u­kry­te są w po­łud­nio­wym skrzyd­le do­mu klasz­tor­ne­go. Nie­o­tyn­ko­wa­na, u­for­mo­wa­na z ru­dej ceg­ły e­le­wa­cja oz­do­bio­na jest rom­ba­mi de­ko­ra­cji zen­drów­ko­wej. W częś­ci wschod­niej dos­trzec moż­na za­mu­ro­wa­ny os­tro­łu­ko­wy prze­jazd bram­ny z dwie­ma fur­tka­mi, na­to­miast po stro­nie za­chod­niej wid­nie­ją re­lik­ty nie­wiel­kich go­tyc­kich o­kien. Trój­skrzyd­ło­wy zes­pół klasz­tor­ny mieś­ci o­bec­nie Sa­lez­jań­ską O­gól­no­kształ­cą­cą Szko­łę Mu­zycz­ną II Stop­nia z in­ter­na­tem. We wnęt­rzach czyn­na jest wys­ta­wa zbio­rów Mu­ze­um Ar­che­o­lo­gicz­ne­go i Et­no­gra­ficz­ne­go w Ło­dzi pt Naj­daw­niej­sze i daw­ne dzie­je Lu­to­mier­ska, choć nie wiem, czy jest o­na dos­tęp­na dla o­sób spo­za zgro­ma­dze­nia. Te­ren wo­kół szko­ły i sto­ją­ce­go o­bok niej koś­cio­ła jest o­sią­gal­ny, ale ze wzglę­du na cha­rak­ter miej­sca na­le­ży za­cho­wać da­le­ko po­su­nię­tą dys­kre­cję.



Salezjańskie Szkoły Muzyczne II stopnia
im. ks. Antoniego Chlondowskiego w Lutomiersku
ul. Kopernika 3, 95-083 Lutomiersk
tel.: 42 / 236 91 10
lutomiersk(at)salezjanie.pl


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

OZDOBNA BRAMA WEJŚCIOWA NA TEREN DAWNEGO KLASZTORU
W ELEWACJI POŁUDNIOWEJ ZACHOWAŁY SIĘ DEATALE GOTYCKIE PO ŚREDNIOWIECZNEJ BRAMIE



iej­sco­wość po­ło­żo­na jest o­ko­ło 14 km na pn.zach. od Pa­bia­nic przy dro­dze Zgierz-Ka­lisz. Do­je­chać moż­na tu­taj au­to­bu­sa­mi PKS z są­sied­nich miej­sco­woś­ci lub bez­poś­red­nio z Ło­dzi po­wol­nym sta­rym tram­wa­jem li­nii 43 (przys­ta­nek "Klasz­tor"). Szko­ła znaj­du­je się przy wy­jeź­dzie z Lu­to­mier­ska na pół­noc od dro­gi pro­wa­dzą­cej do Łodzi. Pod bramą miej­­sca par­kin­go­we. (ma­pa zam­ków)





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. L. Kajzer: Małe czy duże, czyli o tzw. zamkach rycerskich na Niżu Polskim


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WIDOK Z DROGI PROWADZĄCEJ DO ŁODZI / KLASZTOR OD STRONY JEZIORKA



Pabianice - dwór kapituły krakowskiej XVIw., 14 km
Wojsławice - pozostałości zamku rycerskiego XVIw., 26 km
Łęczyca - zamek królewski XIVw., 37 km
Sieradz - relikty zamku królewskiego XIVw., 41 km
Uniejów - zamek biskupi XIVw., 43 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2014
fotografie: 2004