STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK SIELECKI W SOSNOWCU, WIDOK OD WSCHODU



ierwsza mu­ro­wa­na bu­do­wla obron­na na te­ren­ie daw­nej o­sa­dy Sied­lecz wznie­sio­na zo­sta­ła przy­pusz­czal­nie w dru­giej po­ło­wie XIV stulecia z fun­da­cji Pio­tra z Siel­ca. Z 1403 ro­ku po­cho­dzi u­do­ku­men­to­wa­na wzmian­ka po­twier­dza­ją­ca ist­nie­nie we wsi ka­mien­nej sie­dzi­by, któ­rą w ro­ku 1430 ro­ku o­kre­śla­no już mia­nem for­ta­li­cjum. Nie zna­my jej pier­wot­nej fo­rmy ani ukła­du przes­trzen­ne­go, choć za­pew­ne w po­cząt­ko­wych la­tach fun­kcjo­no­wa­nia by­ło to za­ło­że­nie je­dno­skrzy­dło­we, być mo­że peł­nią­ce ro­lę stra­żni­cy o­bron­nej po­wią­za­nej stra­te­gicz­nie z po­ło­żo­ną nie­o­po­dal go­tyc­ką twier­dzą w Bę­dzi­nie. Źród­ła mil­czą na te­mat śre­dnio­wiecz­ne­go zam­ku – z te­go o­kre­su wia­do­mo je­dy­nie, że w pier­wszej po­ło­wie XV wie­ku wieś trzy­mał Bo­dzan­ta her­bu Sze­li­ga, a od 1465 ro­ku jej właś­ci­cie­lem był kró­lew­ski dwo­rza­nin Ja­kub Duch z Dę­bna. Póź­niej Sie­lec zna­lazł się w rę­kach Grze­go­rza z Mo­ra­wi­cy, od któ­re­go w ro­ku 1487 wy­ku­pił go Ka­zi­mierz Ja­giel­loń­czyk, choć nie wia­do­mo dziś, czy tran­sa­kcja do­ty­czy­ła tyl­ko za­gród i pól kmie­cych, czy wraz z ni­mi król na­był rów­nież wa­row­nię. Nie­mal ca­łe ko­lej­ne stu­le­cie o­wia­ne jest mgieł­ką ta­jem­ni­cy i do­pie­ro w ro­ku 1567 do­ku­men­ty wy­mie­nia­ją no­we­go właś­ci­cie­la Siel­ca - przed­się­bior­cę gór­ni­cze­go Wa­len­te­go Mi­no­ra. Ród Mi­no­rów zaj­mu­je szcze­gól­ne miej­sce w his­to­rii sie­lec­kie­go przy­byt­ku, bo­wiem je­den z je­go przed­sta­wi­cie­li - Se­bas­tian Mi­nor z Przy­bys­ła­wic - na ko­rze­niu sta­rej wa­row­ni lub w bez­poś­red­nim jej są­siedz­twie wzniósł no­wy gmach, któ­re­mu na­dał cha­rak­ter czte­ro­skrzy­dło­wej re­ne­san­so­wej re­zy­den­cji o­to­czo­nej fo­są z ele­men­ta­mi o­bron­ny­mi w po­sta­ci drew­nia­ne­go mo­stu zwo­dzo­ne­go o­raz roz­miesz­czo­nych na każ­dym z na­ro­ży kwa­dra­to­wych w pla­nie baszt. Bu­do­wę zam­ku za­koń­czo­no w ro­ku 1620, co upa­mięt­nia za­cho­wa­na w ka­pli­cy ta­bli­ca z tą właś­nie da­tą i her­bem Mi­no­rów - Pół­ko­zi­cem.


WIDOK OD PÓŁNOCNEGO ZACHODU NA POCZTÓWCE Z OKRESU PRZED 1. WOJNĄ ŚWIATOWĄ


olejnymi, po Mi­no­rach, gos­po­da­rza­mi Siel­ca by­li Mod­rze­jew­scy i Mę­go­bor­scy. W cza­sach Sta­nis­ła­wa Au­gus­ta Po­nia­tow­skie­go za­mek na­le­żał do płk Mi­cha­ła Żu­liń­skie­go, a po­tem do szam­be­la­na dwo­ru kró­lew­skie­go Jor­da­na Sto­jew­skie­go, któ­ry w 1802 ro­ku sprze­dał wieś prus­kie­mu ge­ne­ra­ło­wi ka­wa­le­rii von Oye Schim­mel­pfen­nin­go­wi. Po śmier­ci ge­ne­ra­ła w ro­ku 1814 lo­kal­ne do­bra wraz z sie­dzi­bą w Siel­cu za­ku­pił od wdo­wy von Schim­mel­pfen­ning ksią­żę pszczyń­ski Lud­wik An­halt-Coet­hen von Pless. Dzie­sięć lat póź­niej gmach zos­tał stra­wio­ny przez po­żar, co zmu­si­ło księ­cia do je­go kosz­tow­nej na­pra­wy, przy o­ka­zji któ­rej do­ko­na­no is­tot­nych zmian w ar­chi­tek­tu­rze i wy­stro­ju bu­do­wli. Opie­ra­jąc się na przy­go­to­wa­nych przez Jó­ze­fa Hein­tza pla­nach wy­bu­rzo­no skrzy­dło wschod­nie i za­sy­pa­no fo­sy, usu­wa­jąc tym sa­mym o­stat­nie śla­dy daw­nych cech o­bron­nych, a ca­łoś­ci na­da­jąc cha­rak­ter pa­ła­co­wy z ob­szer­nym fol­war­kiem i za­ło­żo­nym w naj­bliż­szym o­to­cze­niu zes­po­łem par­ko­wym. W 1836 ro­ku klucz sie­lec­ki obję­ła sios­trze­ni­ca Lud­wi­ka - Char­lot­ta von Stol­berg-Wer­ni­ge­ro­de, od niej zaś w 1856 za­mek ku­pił hra­bia An­drzej Re­nard ze Strze­lec O­pol­skich, prze­zna­cza­jąc go dla swe­go sy­na Ja­na Re­gar­da, pias­tu­ją­ce­go fun­kcję se­kre­ta­rza po­sel­stwa kró­lew­sko-prus­kie­go w Wied­niu.


W PARKU SIELECKIM, LATA 1905-10


ELEWACJA PÓŁNOCNA ZAMKU NA FOTOGRAFII Z 1913 ROKU


o śmierci Jana w 1874 roku ma­ją­tek o­dzie­dzi­czy­ła je­go żo­na Wil­hel­mi­na, nas­tęp­nie ich cór­ka Jo­an­na Ma­ria, a po niej za­ję­ły go sios­trze­ni­ce kró­lew­skie­go dy­plo­ma­ty: hra­bi­na Mor­ti­mer von Tschirs­sky Re­nard i hra­bi­na Eu­fe­mia von Eu­len­burg Pras­sen. W ro­ku 1884 za­wią­za­ła się gór­ni­czo-prze­my­sło­wa spół­ka Gwa­rec­two hra­bie­go Re­nar­da z sie­dzi­bą w sie­lec­kim pa­ła­cu, któ­ry od­tąd aż do II woj­ny świa­to­wej peł­nił re­pre­zen­ta­cyj­ną fun­kcję gma­chu biu­ro­we­go dla pot­rzeb przed­się­bior­stwa. Po "wyz­wo­le­niu" u­miesz­czo­no w nim ad­mi­nis­tra­cję ko­pal­ni Sos­no­wiec i Mu­ze­um Gór­nic­twa, a od ro­ku 1980 no­wy właś­ci­ciel, Zjed­no­czo­ne Hu­ty Szkła Gos­po­dar­cze­go i Tech­nicz­ne­go Vi­tro­pol, po ge­ne­ral­nym re­mon­cie u­rzą­dził w bu­dyn­ku Cen­tral­ną Wzor­cow­nię Szkła Współ­czes­ne­go. Po upad­ku PRL za­mek a­dap­to­wa­no na sa­lę ślu­bów U­rzę­du Sta­nu Cy­wil­ne­go, re­stau­ra­cję i kom­pleks kon­fe­ren­cyj­ny, jed­nak ze wzglę­du na je­go bar­dzo zły stan w 1995 za­przes­ta­no ja­kiej­kol­wiek dzia­łal­noś­ci i obiekt zam­knię­to. Kil­ka lat póź­niej Ra­da Mia­sta roz­po­czę­ła grun­tow­ną re­no­wa­cję za­byt­ku, po­łą­czo­ną z ba­da­nia­mi ar­che­o­lo­gicz­ny­mi, któ­rej szczę­śli­we za­koń­cze­nie w ro­ku 2002 da­ło po­czą­tek no­wej ini­cja­ty­wie w po­sta­ci o­twar­te­go tu­taj Sos­no­wiec­kie­go Cen­trum Sztu­ki.


WIDOK ZAMKU OD WSCHODU W 1984 ROKU


IMG BORDER=1 style=

WYGLĄD WSPÓŁCZESNY Z TEJ SAMEJ PERSPEKTYWY



drestaurowana kosztem blis­ko 6 mi­lio­nów zło­tych re­zy­den­cja mie­ści o­bec­nie sie­dzi­bę So­sno­wiec­kie­go Cen­trum Kul­tu­ry - Za­mek Sie­lec­ki, pro­mu­ją­ce­go współ­czes­ną sztu­kę pol­ską. W zam­ku or­ga­ni­zo­wa­ne są wy­sta­wy ma­lar­stwa, rzeź­by, wi­tra­żu i form u­żyt­ko­wych, a tak­że kon­cer­ty mu­zy­ki kla­sycz­nej o­raz jaz­zo­wej, spot­ka­nia z cie­ka­wy­mi ludź­mi, mi­tin­gi li­te­rac­kie i in. Cen­trum Kul­tu­ry pro­wa­dzi rów­nież dzia­łal­ność ko­mer­cyj­ną wy­naj­mu­jąc wnę­trza, pro­wa­dząc war­szta­ty ry­sun­ku i ma­lar­stwa, czy wy­sta­wia­jąc na sprze­daż wy­bra­ne dzie­ła i zwią­za­ne te­ma­tycz­nie wy­daw­nic­twa o­raz pa­mią­tki. Praw­do­po­do­bnie w skrzy­dle pół­noc­nym mie­ści się wy­sta­wa po­świę­co­na hi­sto­rii mia­sta Sos­now­ca i zam­ku sie­lec­kie­go z od­kryw­ka­mi ar­che­o­lo­gicz­ny­mi świad­czą­cy­mi o je­go śred­nio­wiecz­nym ro­do­wo­dzie, jed­nak ze wzglę­du na nie­ko­rzys­tny splot wy­da­rzeń nie mo­głem spraw­dzić te­go o­so­biś­cie. Po­dzi­wia­jąc współ­czes­ny wy­gląd od­no­wio­nej re­zy­den­cji, któ­ra dziś lśni peł­nym blas­kiem, wy­pa­da też wspom­nieć o jej fa­tal­nym wręcz o­to­cze­niu. Gmach stoi wciś­nię­ty po­mię­dzy gier­kow­ską, roz­sy­pu­ją­cą się ha­lę spor­to­wą-lo­do­wis­ko, odra­pa­ne smu­tne blo­ki o­raz ha­łaś­li­we w okre­sie let­nim ką­pie­lis­ko. I o ile nie mo­żna za ta­ki stan rze­czy wi­nić dy­rek­cji Zam­ku, któ­ra wpły­wu na tę rze­czy­wis­tość nie ma żad­ne­go, to na­ga­na na­le­ży się jej za cał­ko­wi­te za­nied­ba­nie bez­poś­red­nie­go są­siedz­twa bu­dyn­ku, już w obrę­bie o­gro­dze­nia zam­ko­we­go, gdzie miej­sce tra­wy i roś­lin oz­dob­nych od lat o­ku­pu­je do­rod­ne ziel­sko (2016). Trud­no wy­tłu­ma­czyć to ocze­ki­wa­niem na pla­no­wa­ną re­no­wa­cję częś­ci o­gro­do­wej, bo prze­jazd ko­siar­ką raz na dwa ty­god­nie nie jest chy­ba aż ta­kim wyz­wa­niem or­ga­ni­za­cyj­nym i fi­nan­so­wym, aby za­rząd naj­cen­niej­sze­go za­byt­ku w mieś­cie nie był w sta­nie mu po­do­łać.


Sosnowieckie Centrum Sztuki - Zamek Sielecki
ul. Zamkowa 2, 41-211 Sosnowiec
tel./fax 32 266 38 42
e-mail: centrum(at)zameksielecki.pl

Godziny otwarcia / Ceny biletów



IMG BORDER=1 style=

ZAGOSPODODAROWANIE OTOCZENIA ZAMKU JEGO GOSPODARZOM CHLUBY NIE PRZYNOSI (STAN W 2016), W TLE KOŚCIÓŁ NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP



amek stoi przy pół­noc­no-wschod­nim skra­ju roz­le­głe­go, miej­sca­mi bar­dzo ma­low­ni­cze­go, a miej­sca­mi kom­plet­nie za­nied­ba­ne­go Par­ku Sie­lec­kie­go. Mo­żna do­je­chać tu­taj środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej: au­to­bu­sem nr 55, 116, 188, 723, 808, 815 (Osie­dle Zam­ko­wa) i tram­wa­jem li­nii 15 (ba­se­ny) lub 24 (Osie­dle Zam­ko­wa). Wska­zów­ka dla o­sób po­dró­żu­ją­cych ko­le­ją: po wyj­ściu z jed­ne­go z ład­niej­szych pol­skich dwor­ców – sta­cji Sos­no­wiec Głów­ny - na­le­ży skrę­cić w le­wo w ul. 3 ma­ja i da­lej po­dą­żać ca­ły czas pro­sto wzdłuż dro­gi - spa­cer zaj­mu­je o­ko­ło 25 mi­nut. Przy zam­ku znaj­du­je się du­ża ilość dar­mo­wych miejsc par­kin­go­wych. (ma­pa zam­ków wo­je­wódz­twa)




IMG BORDER=1 style=

ELEWACJA ZACHODNIA ZAMKU SIELECKIEGO


W pobliżu:
Będzin - zamek królewski XIVw., 7 km
Siemianowice Śląskie - zamek-pałac Donnersmarcków XVIIIw., 14 km
Siewierz - ruina zamku biskupów krakowskich XVw., 21 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2004, 2016
fotografie: 2004, 2016
© Jacek Bednarek