STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W WĘGORZEWIE



a­mek w Wę­go­rze­wie wy­bu­do­wa­ny zos­tał pod ko­niec XIV wie­ku, był więc jed­nym z naj­młod­szych w daw­nym pań­stwie za­kon­nym. Za­nim pow­stał, już w XII stu­le­ciu ist­niał na tym te­re­nie gród ob­ron­ny sta­ro­prus­kie­go ple­mie­nia Ga­lin­dów, spa­lo­ny praw­do­po­dob­nie przez woj­ska krzy­żac­kie o­ko­ło ro­ku 1250. Nie­mal wiek póź­niej w po­bli­żu znisz­czo­n­ego gro­du Krzy­ża­cy wznieś­li włas­ną drew­nia­no-ziem­ną straż­ni­cę, zwa­ną An­ger­burg, któ­rej głów­nym za­da­niem by­ła o­chro­na za­gro­żo­nej częs­ty­mi na­jaz­da­mi gra­ni­cy z po­gań­ską Lit­wą. Za­ło­że­nie to przetr­wa­ło za­led­wie lat trzy­dzieś­ci, o­bró­co­ne w pe­rzy­nę pod cię­ża­rem o­fen­sy­wy księ­cia Kiej­stu­ta wios­ną 1365 ro­ku. Wy­pra­wy od­we­to­we wgłąb kra­ju li­tew­skie­go nie przy­nios­ły o­cze­ki­wa­nych e­fek­tów i za­pew­ne by­ła to jed­na z przy­czyn, dla któ­rych zde­cy­do­wa­no się u­moc­nić pół­noc­no-wschod­nią gra­ni­cę pań­stwa za­kon­ne­go przez bu­do­wę kil­ku no­wych, mu­ro­wa­nych już, choć nie­wiel­kich wa­row­ni w Eł­ku, Gi­życ­ku i Wę­go­rze­wie.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

WIDOK NA ZACHODNIE SKRZYDŁO MIESZKALNE (Z LEWEJ) I NIEPOZORNY MUR KURTYNOWY OD POŁUDNIA


o­wy za­mek pow­stał na wys­pie po­ło­żo­nej w re­jo­nie uj­ścia rzecz­ki Wę­go­ra­py do Je­zio­ra Mam­ry. Do ro­ku 1469 peł­nił on funk­cję sie­dzi­by u­rzęd­ni­ka pań­stwo­we­go niż­szej ran­gi - praw­do­po­dob­nie wój­ta lub pro­ku­ra­to­ra krzy­żac­kie­go, nie­licz­na też by­ła je­go za­ło­ga, w ra­zie a­ta­ku re­gu­lar­nych od­dzia­łów nie bę­dą­ca w sta­nie na dłu­żej sta­wić czo­ła nie­przy­ja­cie­lo­wi. W o­kre­sie wiel­kich wo­jen z Pol­ską i Lit­wą wa­row­nia po­zos­ta­wa­ła na u­bo­czu dzia­łań mi­li­tar­nych, te jed­nak na ty­le os­ła­bi­ły fi­nan­se Krzy­ża­ków, że po za­koń­cze­niu woj­ny trzy­nas­to­let­niej zmu­sze­ni oni zos­ta­li do za­sta­wie­nia jej bra­ciom Han­so­wi i An­zel­mo­wi von Tet­tau ja­ko re­kom­pen­sa­tę z ty­tu­łu za­leg­łe­go żoł­du. Z cza­sem za­mek stał się włas­noś­cią pry­wat­ną, naj­pierw ro­dzi­ny von Tet­tau, póź­niej na­le­żał do ro­dów von Ca­nitz i von Schlie­ben. Po­now­nie w rę­ce Pań­stwa po­wró­cił po ro­ku 1525, gdy w nas­tęp­stwie se­ku­la­ry­za­cji za­ko­nu krzy­żac­kie­go w je­go mu­rach za­miesz­kał ksią­żę­cy sta­ros­ta.


PANORAMA MIASTA NA RYCINIE K. HARTKNOCHA Z 1684 ROKU - ZAMEK WIDOCZNY PO PRAWEJ



Z zam­kiem zwią­za­na jest le­gen­da o ry­ce­rzu krzy­żac­kim, któ­ry z mi­łoś­ci do miej­sco­wej pan­ny zła­mał ślu­by za­kon­ne. Pa­ra zos­ta­ła za ka­rę za­mu­ro­wa­na w ka­pli­cy o­bok tak zwa­nej Bra­my Pol­skiej, przy ro­gat­kach na wy­lo­cie trak­tu do Gi­życ­ka. Od tam­tej po­ry, w peł­nię księ­ży­ca, o pół­no­cy zja­wy ry­ce­rza i je­go ko­chan­ki prze­cha­dza­ją się po kom­na­tach wę­go­rzew­skie­go zam­ku, szep­cząc mi­łos­ne wyz­na­nia.



GRAFIKA Z ZAMKIEM, 1886


o znisz­cze­niach do­ko­na­nych przez za­go­ny ta­tar­skie w 1656 ro­ku za­mek od­bu­do­wa­no w sty­lu ba­ro­ko­wym, co w znacz­nym stop­niu za­tar­ło je­go wa­row­ny cha­rak­ter. Os­tat­ki cech ob­ron­nych u­su­nię­to w pierw­szych de­ka­dach XVIII stu­le­cia, a gdy dwu­krot­nie, w la­tach 1734 i 1736, goś­cił tu­taj prze­by­wa­ją­cy na wyg­na­niu pol­ski król Sta­nis­ław Lesz­czyń­ski, o­biekt ze swym cha­rak­te­rys­tycz­nym da­chem wy­ka­zy­wał bar­dziej po­do­bień­stwo do po­ło­żo­ne­go nad wo­dą ma­nie­rys­tycz­ne­go pa­ła­cu lub du­żej ka­mie­ni­cy. Pod­czas kam­pa­nii na­po­le­oń­skiej mieś­cił się w nim fran­cus­ki la­za­ret, a po po­ża­rze w 1835 i póź­niej­szej od­bu­do­wie gmach a­dap­to­wa­no na sa­le są­do­we i wię­zie­nie. Za­bu­do­wa­nia zam­ko­we spło­nę­ły po­now­nie w wy­ni­ku pod­ło­że­nia og­nia przez Ar­mię Czer­wo­ną 24 stycz­nia 1945. Z po­żo­gi o­ca­la­ły je­dy­nie śred­nio­wiecz­ne mu­ry ob­wo­do­we, któ­re wy­ko­rzys­ta­no ja­ko punkt wyj­ścia do od­bu­do­wy za­byt­ku z przez­na­cze­niem na sie­dzi­bę bib­lio­te­ki o­raz u­rzę­dów miej­skich, zre­a­li­zo­wa­nej w la­tach 70 i 80-ych u­bieg­łe­go stu­le­cia. W ro­ku 2000 za­mek w at­mos­fe­rze skan­da­lu sprze­da­no pry­wat­ne­mu in­wes­to­ro­wi.



HISTORYCZNY WIDOK ZAMKU OD STRONY ZACHODNIEJ, NIŻEJ FOTOGRAFIA Z 1946 ROKU



znie­sio­ny z ce­gły na wy­so­kiej, się­ga­ją­cej pierw­sze­go pięt­ra ka­mien­nej pod­mu­rów­ce za­mek za­ło­żo­ny zos­tał na pla­nie nie­re­gu­lar­ne­go czwo­ro­bo­ku, w któ­rym trzy ra­mio­na sta­no­wią skrzyd­ła miesz­kal­ne i gos­po­dar­cze, a w jed­nym - po­łud­nio­wym - stoi tyl­ko mur kur­ty­no­wy. Bu­dyn­ki o­ta­cza­ją­ce dzie­dzi­niec są dwu­kon­dyg­na­cyj­ne o zbli­żo­nej sze­ro­koś­ci o­ko­ło 15 me­trów i zróż­ni­co­wa­nej dłu­goś­ci - naj­dłuż­szy dom pół­noc­no-wschod­ni mie­rzy 72 met­ry. Po­mię­dzy skrzyd­ła­mi pół­noc­no-wschod­nim i za­chod­nim przys­ta­wio­no cy­lin­drycz­ną wie­życz­kę peł­nią­cą funk­cję klat­ki scho­do­wej. Wie­my, że na zam­ku ist­nia­ła ka­pli­ca p.w. św. Ka­ta­rzy­ny, daw­ne spi­sy wy­mie­nia­ły też kuch­nię, spi­żar­nię i skrom­nie wy­po­sa­żo­ną zbro­jow­nię. Praw­do­po­dob­nie w XVI lub XVII wie­ku wa­row­nię o­flan­ko­wa­no czte­re­ma na­roż­ny­mi basz­ta­mi, jej ów­czes­ny ob­ron­ny cha­rak­ter pod­kreś­lał po­nad­to sy­stem fos na­peł­nia­nych wo­dą z rze­ki Wę­go­ra­py. Bar­dziej zło­żo­na a­na­li­za roz­pla­no­wa­nia zam­ku śred­nio­wiecz­ne­go przy współ­czes­nym sta­nie wie­dzy nie jest moż­li­wa z u­wa­gi na za­tar­cie je­go pier­wot­ne­go kształ­tu i brak peł­nych ba­dań ar­chi­tek­to­nicz­nych.


WIDOK ZAMKU NA POCZTÓWCE Z PPRZEŁOMU XIX I XX WIEKU


ZAMEK NA PRZEDWOJENNEJ FOTOGRAFII



ie­re­gu­lar­ny za­mek sta­no­wi w swej o­bec­nej for­mie re­zul­tat licz­nych przek­ształ­ceń ar­chi­tek­to­nicz­nych. W skład ist­nie­ją­cych do dziś za­bu­do­wań wcho­dzi jed­no krót­kie i dwa dłu­gie skrzyd­ła miesz­kal­ne, z któ­rych pierw­sze przy­le­ga do ba­se­nu por­to­we­go, a dru­gie do głów­nej u­li­cy mias­ta. Od ro­ku 2000 za­by­tek na­le­ży do o­so­by pry­wat­nej. Gmach ten o­bej­rzeć moż­na tyl­ko z zew­nątrz - za­rów­no wnęt­rza jak i pus­ty, wy­bru­ko­wa­ny kost­ką dzie­dzi­niec nie są dos­tęp­ne dla tu­rys­tów.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PUSTY DZIEDZINIEC SFOTOGRAFOWANY
ZZA KRAT SOLIDNEJ BRAMY

DEPTAK PROWADZĄCY WZDŁUŻ PN.ZACH.
SKRZYDŁA ZAMKU NOSI TAKĄ OTO ORYGINALNĄ NAZWĘ



a­mek stoi w po­łud­nio­wej częś­ci mias­ta przy u­li­cy Zam­ko­wej, o­bok ba­se­nu por­to­we­go Ka­na­łu Wę­go­rzew­skie­go pro­wa­dzą­ce­go do Je­zio­ra Mam­ry. Do­jazd ko­mu­ni­ka­cją PKS z Gi­życ­ka - po­mi­mo ist­nie­nia in­fras­truk­tu­ry ko­le­jo­wej po­cią­gi już do Wę­go­rze­wa nie do­cie­ra­ją. Mias­to i o­ko­li­ce przy­jem­nie zwie­dza się na ro­we­rze.





1. M. Haftka: Zamki krzyżackie w Polsce, 1999
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. P. Zaniewski: Szlakami zamków krzyżackich, Muza SA 2005


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W WĘGORZEWIE



Giżycko - pozostałości zamku krzyżackiego XIVw., 25 km
Barciany - zamek prokuratorów krzyżackich XIVw., 28 km
Kętrzyn - zamek prokuratorów krzyżackich XIVw., 37 km
Kętrzyn - inkastelowany kościół św. Jerzego XIV-XVIw., 37 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2009
fotografie: 2007