STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

RELIKTY BASZTY ZAMKOWEJ W WYSZYNIE



a­mek w Wy­szy­nie zbu­do­wa­ła ro­dzi­na Gro­dziec­kich her­bu Dry­ja, praw­do­po­dob­nie o­ko­ło 1556 ro­ku. Kil­ka­naś­cie lat po wznie­sie­niu tej o­ka­za­łej bu­dow­li goś­cił w niej Ste­fan Ba­to­ry, któ­ry przy­był tu z po­blis­kie­go U­nie­jo­wa, a­by wziąć u­dział w ło­wach. Miej­sco­wa le­gen­da gło­si, że pod­czas u­czty wy­pra­wio­nej na cześć kró­lew­skie­go goś­cia przy­pad­ko­wo zas­trze­lo­na zo­sta­ła cór­ka właś­ci­cie­la zam­ku i od te­go cza­su duch jej błą­ka się po o­ko­licz­nych knie­jach, swo­im za­wo­dze­niem stra­sząc mieszkańców wioski. W XVII wie­ku Wy­szy­na prze­szła w rę­ce A­da­ma Gro­dziec­kie­go, ka­szte­la­na mię­dzy­rzec­kie­go, po­sła, se­na­to­ra, pu­bli­cys­ty i kró­lew­skie­go dwo­rza­ni­na. Po je­go śmier­ci re­zy­den­cja zo­sta­ła włas­noś­cią ro­du Gu­row­skich her­bu Wcze­le, któ­rzy miesz­ka­li tam do ro­ku 1781. Na prze­ło­mie XVII i XVIII wie­ku pa­nem na zam­ku był Mel­chior Gu­row­ski, kasz­te­lan poz­nań­ski. Dzie­łem ko­lej­ne­go po­ko­le­nia Gu­row­skich by­ła prze­bu­do­wa ca­łe­go za­ło­że­nia i zmia­na wys­tro­ju je­go wnętrz. Kres świet­noś­ci pa­ła­cu przy­nios­ły la­ta kon­fe­de­ra­cji bar­skiej, kie­dy tą je­go część, w któ­rej mieś­ci­ła się zbro­jow­nia, wy­sa­dzi­li w po­wiet­rze żoł­nie­rze car­scy.


WIDOK ZAMKU W 1843 ROKU WEDŁUG RYCINY KONSTANCJI HRABINY RACZYSKIEJ


s­tat­nim pa­nem na zam­ku był kasz­te­lan poz­nań­ski Ra­fał Gu­row­ski. Je­go syn - Wła­dys­ław - za u­dział w in­su­rek­cji koś­ciusz­kow­skiej zos­tał u­wię­zio­ny przez Ro­sjan i poz­ba­wio­ny wszel­kich praw do dóbr wy­szyń­skich. Nie za­miesz­ka­na od ro­ku 1781 re­zy­den­cja stop­nio­wo po­pa­da­ła w ru­i­nę, nisz­czo­na za­rów­no przez lu­dzi, jak i u­pły­wa­ją­cy czas. W os­tat­nich la­tach XVIII wie­ku miej­sco­wy e­ko­nom ...dru­gi bok czwo­ro­bo­ku zam­ko­we­go po­wa­lił, wie­le mar­mu­rów i na­pi­sów znisz­czył, a od­wiecz­ne gła­zy po­sza­no­wa­nia god­ne, na gos­po­dar­skie u­żył ce­le. W XIX wie­ku zruj­no­wa­ny o­biekt o­pi­sał w swo­ich Wspom­nie­niach Wiel­ko­pol­ski Ed­ward Ra­czyń­ski, właś­ci­ciel pa­ła­cu w Ro­ga­li­nie. Czy­ta­my w nich, że ...Po­waż­na to ru­i­na, za­cho­wu­je do­tąd kil­ka po­zo­sta­łych baszt i to zda­je się har­do wy­zy­wać rę­ką znisz­cze­nia, po­dob­na w tym mo­że do na­ro­du, co wspom­nie­nia­mi przesz­łoś­ci o­bec­nie po­kry­wa nie­szczęś­cia i od za­gła­dy się bro­ni.... Roz­biór­ka ca­łe­go za­ło­że­nia na­stą­pi­ła pod ko­niec XIX wie­ku, a jej bez­poś­red­nią przy­czy­ną by­ła chęć po­zys­ka­nia ma­te­ria­łu bu­dow­la­ne­go na roz­ras­ta­ją­ce się na te­re­nie po­blis­kie­go fol­war­ku pry­wat­ne gos­po­dar­stwo.


RUINA ZAMKU W WYSZYNIE, TYGODNIK POSZECHNY 1860



Wieś Wy­szy­na w gu­ber­ni war­szaw­skiej, w po­wie­cie ko­niń­skim po­ło­żo­na, a na­le­żą­ca od nie­pa­mięt­nych cza­sów do ro­dzi­ny hra­biów Gu­row­skich, po­sia­da do­tąd wspa­nia­łe ru­i­ny ist­nie­ją­ce­go tam nieg­dyś zam­ku [...]. Jest to gmach z ce­gły na wap­no sta­wia­ny, się­ga­ją­cy nie­wąt­pli­wie XV, a naj­póź­niej XVI stu­le­cia. Kto go wys­ta­wił, o tym nie ma na miej­scu żad­nych śla­dów, a i w kro­ni­kach nie mo­gliś­my się o nim ni­cze­go do­wie­dzieć. Plan te­go zam­ku jest czwo­ro­kąt­ny, z oś­mio­cien­ne­mi po ro­gach wie­ża­mi, z któ­rych jed­nej spi­czas­ty da­szek pok­ry­wał, in­ne zaś pew­nym ro­dza­jem oz­dob­nych blan­ków u gó­ry za­koń­czo­ne, nie mia­ły jak się zda­je żad­ne­go wys­ta­ją­ce­go przy­kry­cia. Część miesz­kal­na wznie­sio­ną by­ła na jed­no pięt­ro i wy­so­kie­mi o­pat­rzo­ną ko­mi­na­mi, jak o tem po­zo­sta­łe w ru­i­nach śla­dy prze­ko­ny­wa­ją. Os­tat­ni z dzie­dzi­ców któ­ry w tym zam­ku miesz­kał był Ra­fał Gu­row­ski, po któ­re­go śmier­ci Wy­szy­na zo­sta­wa­ła na nie­ja­kiś czas pod ad­mi­nis­tra­cyą rzą­du prus­kie­go. Za tej to ad­mi­nis­tra­cyi roz­wa­lo­no część mu­rów zam­ko­wych, a z ma­ter­ya­łów tym spo­so­bem o­trzy­ma­nych gos­po­dar­skie wznie­sio­no bu­dow­le. Po­mi­mo te­go po­zo­sta­łe do dziś dnia ru­iny do­bre o ca­łoś­ci te­go gma­chu da­ją wy­o­bra­że­nie [...]

Tygodnik Powszechny, 1860



ZWALISKA ZAMKU W WYSZYNIE WG BRONISŁAWA PODBIELSKIEGO, KŁOSY 1870



a­mek u­lo­ko­wa­no na skra­ju wsi, wśród pod­mok­łych łąk i sta­wów, któ­re na­wad­nia­ły prze­cię­tą od po­łud­nia grob­lą sze­ro­ką fo­sę. Zbu­do­wa­no go z ceg­ły, na pla­nie czwo­ro­bo­ku o wy­mia­rach 36x58 me­trów, któ­ry two­rzy­ły dwa jed­no­pięt­ro­we rów­no­le­gle u­sta­wio­ne bu­dyn­ki, roz­dzie­lo­ne wew­nętrz­nym dzie­dziń­cem i po­łą­czo­ne jed­nym skrzyd­łem po­przecz­nym. Od dru­giej stro­ny ca­łość za­my­kał wy­so­ki mur z wy­su­nię­tą nie­co od przo­du wie­żą bram­ną. Za­mek po­sia­dał sześć oś­mio­bocz­nych wież ze strzel­ni­ca­mi do­sto­so­wa­ny­mi do os­trza­łu flan­ko­we­go. Czte­ry basz­ty u­miesz­czo­no w mu­rze kur­ty­no­wym i zwień­czo­no at­ty­ka­mi, po­zo­sta­łe dwie na­kry­to tzw. da­cha­mi na­mio­to­wy­mi. Wszyst­kie basz­ty li­czy­ły naj­praw­do­po­do­bniej pięć kon­dyg­na­cji. Głów­ne re­pre­zen­ta­cyj­ne po­miesz­cze­nia i po­ko­je miesz­kal­ne u­miej­sco­wio­no na pięt­rze pa­ła­cu, na­to­miast je­go par­ter zaj­mo­wa­ły m.in.: kuch­nia, spi­żar­nie, po­ko­je służ­by o­raz straż­ni­ca. Zam­ko­wy dzie­dzi­niec o­bie­ga­ły dwu­kon­dyg­na­cyj­ne drew­nia­ne gan­ki.


PLAN RUIN ZAMKU W WYSZYNIE



o cza­sów współ­czes­nych z pięk­ne­go zam­ku za­cho­wa­ła się tyl­ko jed­na, sa­mot­nie prze­glą­da­ją­ca się w wod­nym zwier­ciad­le basz­ta i skrom­ne po­zo­sta­łoś­ci dru­giej wie­ży, a tak­że nie­wiel­kie frag­men­ty mu­rów przy­zie­mia. O­to­czo­na sta­wa­mi ru­i­na znaj­du­je się na skra­ju wsi, na te­re­nie pry­wat­nym. Z te­go też wzglę­du do­stęp do niej mo­że być u­trud­nio­ny.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

BASZTA ZAMKOWA





Koło - ruina zamku królewskiego XIVw., 19 km
Konin-Gosławice - zamek możnowładczy XVw., 26 km
Borysławice Zamkowe - ruina zamku możnowładczego XVw., 37 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2002
fotografie: 2002