STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DOBKÓW

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PACZKÓW

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

PAŁAC W ŻAGANIU WIDOK OD PÓŁNOCY



Ża­ga­niu ist­nia­ły w śred­nio­wie­czu dwa zam­ki. Star­szy z nich zbu­do­wa­ny zos­tał przez pias­tow­skie­go księ­cia Przem­ka praw­do­po­dob­nie w pierw­szym kwar­ta­le XIII wie­ku w pół­no­cno-za­chod­nim wy­cin­ku pier­wot­ne­go oś­rod­ka miej­skie­go i strzegł prze­pra­wy przez pły­ną­cy od za­cho­du Bóbr. Zna­cze­nie tej wa­row­ni zma­la­ło w związ­ku z roz­wo­jem mias­ta ku wscho­do­wi i tam na je­go ob­rze­żach o­ko­ło 1280 ro­ku ksią­żę Kon­rad III Gar­ba­ty roz­ka­zał wznieść no­wą sie­dzi­bę, sta­ry za­mek z wie­żą miesz­kal­ną prze­ka­zu­jąc au­gus­ty­nia­nom (1299), któ­rzy prze­bu­do­wa­li go na klasz­tor. Na te­mat śred­nio­wiecz­nych lo­sów tych bu­dow­li źród­ła so­li­dar­nie mil­czą. W do­ku­men­tach wzmian­ko­wa­ny jest rok 1351 o­kreś­la­ją­cy da­tę pierw­sze­go wiel­kie­go po­ża­ru młod­szej z wy­mie­nio­nych wa­row­ni, zwią­za­ną też za­pew­ne z jej póź­niej­szą od­bu­do­wą. Po dwóch ko­lej­nych po­ża­rach w 1486 i w 1495 ksią­żę sas­ki Al­brecht al­bo je­go nas­tęp­cy: ksią­żę Ge­org (1500-39) lub do­pie­ro Sey­fried von Prom­nitz (1569-97) przek­ształ­ci­li znisz­czo­ny kom­pleks za­bu­do­wań w no­wo­czes­ne za­ło­że­nie re­ne­san­so­we o cha­ra­kte­rze ob­ron­nym z czte­re­ma pół­ko­lis­ty­mi bas­te­ja­mi w na­ro­żach. W ro­ku 1628 Ża­gań z o­ko­licz­ny­mi dob­ra­mi wy­ku­pił od Fer­dy­nan­da II Hab­sbur­ga w za­mian za za­le­gły mu żołd na­czel­ny do­wód­ca wojsk ce­sar­skich w woj­nie trzy­dzies­to­let­niej Czech Al­brecht Eu­se­bius Vá­clav z Vald­stej­na zna­ny pow­szech­nie ja­ko ge­ne­rał Wal­len­stein. Na je­go po­le­ce­nie w miej­scu wcześ­niej­sze­go zam­ku roz­po­czę­to bu­do­wę ma­nie­rys­tycz­nej re­zy­den­cji ty­pu pa­laz­zo in for­tez­za z fo­są i trze­ma po­tęż­ny­mi ba­ste­ja­mi, o któ­rej roz­ma­chu mo­że świad­czyć fakt, że w ce­lu wy­ty­cze­nia o­si wi­do­ko­wej wy­bu­rzo­no aż 75 miesz­czań­skich do­mów. Do spo­rzą­dze­nia pla­nów Wal­len­stein za­trud­nił włos­kie­go ar­chi­tek­ta Vi­cen­zo Boc­ca­cie­go, nig­dy nie do­cze­ka­ły się o­ne jed­nak peł­nej re­a­li­za­cji, gdyż pra­ce bu­dow­la­ne przer­wa­ła tra­gicz­na śmierć mag­na­ta w ro­ku 1634.


LITOGRAFIA TH. HENNICKE Z TEKI A. DUNCKLERA, W. POŁOWA XIX WIEKU



Al­brecht Vac­lav Eu­se­bius z Vald­stej­na (Al­brecht hra­bia Wal­len­stein) przy­szedł na świat 24 wrześ­nia 1583 w ro­dzi­nie drob­nej szlach­ty w Her­ma­ni­cach na te­re­nie Czech. Po za­koń­cze­niu na­uki, któ­rą po­bie­rał naj­pierw u je­zu­i­tów, a póź­niej na u­ni­wer­sy­te­tach w Bo­lo­nii i Pad­wie, wstą­pił do woj­ska i z tą for­ma­cją zwią­zał się na ca­łe ży­cie. Al­brecht zys­kał roz­głos ja­ko do­wo­dzą­cy wojsk ce­sa­rza Fer­dy­nan­da Hab­zbur­ga w woj­nie 30-let­niej, od­no­sząc waż­ne zwy­cięs­twa nad woj­ska­mi państw pro­tes­tan­ckich i zdo­by­wa­jąc dla ce­sa­rza Mek­lem­bur­gię o­raz Po­mo­rze Za­chod­nie. W 1625 z włas­nych pie­nię­dzy, u­zys­ka­nych dro­gą spad­ku po nie­at­rak­cyj­nej, ale bar­dzo bo­ga­tej żo­nie, wys­ta­wił 40-ty­sięcz­ną ar­mię, u­trzy­mu­ją­cą się nie z żoł­du, a je­dy­nie ze zdo­by­czy wo­jen­nych. Po se­rii suk­ce­sów mi­li­tar­nych Wal­len­stein a­wan­so­wał do ran­gi księ­cia Fried­lan­du, a w 1628 o­trzy­mał księs­two ża­gań­skie ty­tu­łem częś­ci na­le­żno­ści za żołd, z pła­ce­niem któ­re­go za­le­ga­li mu Hab­zbur­go­wie. Po ob­ję­ciu Ża­ga­nia roz­po­czął on na tych te­re­nach sze­ro­ką ak­cję re­ka­to­li­za­cyj­ną z jed­nym, je­dy­nym wy­jąt­kiem w o­so­bie lu­te­rań­skie­go as­tro­lo­ga Ja­na Ke­ple­ra, któ­re­go po­mi­mo wro­giej wia­ry spro­wa­dził do mias­ta, o­fe­ru­jąc mu ob­ser­wa­to­rium, dru­kar­nię i wy­so­ką pen­sję. Nie li­cząc się z pro­tes­ta­mi Al­brecht wpro­wa­dził też o­bo­wią­zek u­do­ku­men­to­wa­nia przez szlach­tę pra­wa do włas­noś­ci ziem­skiej, two­rząc ko­deks Cor­pus Pri­vi­le­go­rium Du­ca­tus Sa­ga­nen­sis za­wie­ra­ją­cy wy­kaz przy­wi­le­jów, na­dań wie­czys­tych i pa­ten­tów len­nych dla szlach­ty, klasz­to­rów, miast o­raz ce­chów.

Suk­ce­sy hra­bie­go, je­go am­bi­cje i rek­wi­zy­cje do­ko­ny­wa­ne przez je­go ar­mię przy­nios­ły mu wie­lu wro­gów, tak­że we włas­nym o­bo­zie. Tym bar­dziej, że z u­pły­wem dłu­giej woj­ny za­czął on prze­ja­wiać nie­chęć do a­ta­ko­wa­nia wojsk prze­ciw­ni­ka. Po ci­chu pla­no­wał na­wet przejść na stro­nę pro­tes­tan­cką, spra­wa jed­nak sta­ła się głoś­na i w 1634 ce­sarz pod­pi­sał do­ku­ment u­su­wa­ją­cy Wal­len­stei­na z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wis­ka o­raz akt za­rzu­ca­j­cy mu zdra­dę sta­nu. Wy­czu­wa­jąc nie­bez­pie­czeń­stwo Al­brecht zde­cy­do­wał się na u­ciecz­kę do swe­go nie­daw­ne­go wro­ga - Szwe­dów, nig­dy tam jed­nak nie do­tarł, gdyż 24 lu­te­go 1634 zos­tał za­mor­do­wa­ny przez o­fi­ce­rów wier­nych ce­sa­rzo­wi. Po­cho­wa­no go w sto­li­cy księs­twa Fried­lan­du Ji­ci­nie.

Al­brecht z Vald­stej­na był czło­wie­kiem wyk­ształ­co­nym i in­te­li­gen­tym, a za­ra­zem sta­now­czym o­raz bez­względ­nym w dą­że­niu do za­ło­żo­nych ce­lów. Tym bar­dziej dzi­wi więc, że ów pe­dał­ko­wa­ty hra­bia Ji­cina z ba­jecz­ki o Rum­caj­sie to właś­nie his­to­rycz­ny Wal­len­stein, któ­re­go twór­ca baj­ki Ra­dek Pi­lar wy­raź­nie nie lu­bił. Lu­bi­li go na­to­miast i ce­ni­li na­ziś­ci, stąd jed­na z e­li­tar­nych dy­wi­zji nie­miec­kich w cza­sie dru­giej woj­ny świa­to­wej no­si­ła naz­wę Waf­fen-SS "Wal­len­stein"



FASADA PÓŁNOCNA PAŁACU NA POCZTÓWCE Z ROKU 1912


PAŁAC OD STRONY PARKU W 1907 ROKU


1648 właś­ci­cie­lem Ża­ga­nia i o­ko­lic zos­tał pierw­szy mi­nis­ter na dwo­rze aus­tria­ckie­go ce­sa­rza Le­o­pol­da I ksią­żę Vac­lav Eu­se­bius von Lob­ko­vic. Nie przy­pad­ła mu do gus­tu wcześ­niej­sza kon­cep­cja Wal­len­stei­na i o­ko­ło ro­ku 1660 roz­po­czął on no­wą in­wes­tyc­ję o­par­tą na pro­jek­tach włos­kie­go mist­rza mu­rar­skie­go An­to­nie­go Del­la Por­ty. W re­zul­ta­cie do ro­ku 1693 pow­sta­ło im­po­nu­ją­ce ma­nie­rys­tycz­no-ba­ro­ko­we za­ło­że­nie pa­ła­co­we wzo­ro­wa­ne na głów­nej sie­dzi­bie von Lob­ko­vi­ców w czes­kich Rud­ni­cach. W 1785 ro­ku po­siad­łość tra­fi­ła w rę­ce księ­cia Kur­lan­dii i Se­mi­ga­lii Piot­ra Bi­ro­na, któ­ry pięć lat póź­niej za­i­ni­cjo­wał pra­ce ma­ją­ce na ce­lu a­da­pta­cję po­miesz­czeń pa­ła­cu do wy­ma­gań ro­dzi­ny ksią­żę­cej. W 1795 Bi­ron prze­pro­wa­dził się do Ża­ga­nia z Mi­ta­wy - sto­li­cy Kur­lan­dii, za­bie­ra­jąc ze so­bą bo­ga­tą ko­lek­cję ob­ra­zów, m.in.: dzie­ła Remb­ran­dta, Ca­ra­vag­gia, Ca­na­let­ta, Bru­eg­he­la. Od­tąd wi­sia­ły o­ne w od­no­wio­nym pa­ła­cu, w któ­rym skrzyd­ło wschod­nie przez­na­czo­no dla pot­rzeb ar­tys­tycz­nych, znaj­do­wa­ły się w nim bo­wiem Sa­la Kon­cer­to­wa o­raz Sce­na Te­at­ral­na, gdzie wys­ta­wia­no sztu­ki i o­pe­ry z u­dzia­łem przed­sta­wi­cie­li eu­ro­pej­skiej czo­łów­ki ak­tor­skiej. Po śmier­ci Piot­ra Bi­ro­na rzą­dy prze­ję­ła je­go có­rka księż­na Ka­ta­rzy­na Wil­hel­mi­na. Z te­go ok­re­su za­cho­wał się o­pis zam­ku wzmian­ku­ją­cy, iż ten wew­nątrz nie cał­kiem jesz­cze wy­koń­czo­ny, a­le je­go de­ko­ra­cja wew­nętrz­na już u­koń­czo­na jest tak kosz­tow­na i gus­tow­na, że mo­że on zos­tać za­li­czo­ny do naj­pięk­niej­szych zam­ków w Niem­czech.


FASADA PÓŁNOCNA Z POZOSTAŁOŚCIĄ DAWNEJ FOSY, LATA 20. XX WIEKU


a cza­sów naj­młod­szej cór­ki Bi­ro­na księż­nej Do­ro­ty Di­no Tal­ley­rand-Pe­ri­gord (1844-62) pa­ła­c sta­no­wił jed­ną z mod­niej­szych re­zy­den­cji eu­ro­pej­skich, sły­n­cej zbio­ra­mi i spot­ka­nia­mi a­ry­sto­kra­tycz­nej e­li­ty. Ża­gań od­wie­dza­ły wte­dy ta­kie zna­ko­mi­toś­ci jak kom­po­zy­tor Fe­renz Liszt, kró­lo­wie prus­cy Wil­helm I i Wil­helm IV, pod­róż­nik i ge­o­graf A­le­xan­der von Hum­boldt, li­te­rat Bal­zac, a być mo­że rów­nież Cho­pin. Księż­na wpro­wa­dzi­ła licz­ne mo­der­ni­za­cje za­rów­no w bry­le sa­mej bu­dow­li, jak i w jej o­to­cze­niu, re­a­li­zo­wa­ne tak­że przez jej nas­tęp­ców: Na­po­le­o­na Lud­wi­ka i Bo­so­na I Tal­ley­rand-Pe­ri­gord - za cza­sów te­go os­tat­nie­go przek­ształ­co­no wys­trój kom­nat, zaś da­chy pa­ła­cu po­kry­to bla­chą cyn­ko­wą. Os­tat­nim pra­wo­wi­tym księ­ciem ża­gań­skim był Ho­ward Mau­ri­ce de Tal­ley­rand (1909-29), któ­ry sprze­dał część pa­ła­co­wych meb­li, a więk­szość ob­ra­zów prze­wiózł do fran­cus­kie­go Va­len­cay al­bo prze­ka­zał w de­po­zyt mu­ze­ów. Po sa­mo­bój­czej śmier­ci Mau­ri­ce'a w 1929 ty­tuł ksią­żę­cy bez­praw­nie za­własz­czył je­go bra­ta­nek Bo­son II de Tal­ley­rand; uz­na­ny wkrót­ce za wro­ga pańs­twa zos­tał on jed­nak poz­ba­wio­ny o­by­wa­tel­stwa przez wła­dze Trze­ciej Rze­szy i w 1935 ro­ku mu­siał o­puś­cić Niem­cy. Od­tąd do 1939 w skon­fis­ko­wa­nym gma­chu mieś­ci­ło się mu­ze­um wnętrz, a pod­czas woj­ny szpi­tal woj­sko­wy. Po o­kre­sie po­wo­jen­nej de­was­ta­cji, gdy słu­żył on po­cząt­ko­wo za spich­lerz, a póź­niej ja­ko ma­ga­zyn przej­ścio­wy dla wy­wo­żo­nych do ZSRR zra­bo­wa­nych dóbr, i kie­dy roz­pro­sze­niu al­bo znisz­cze­niu u­leg­ły resz­tki wy­po­sa­że­nia, w la­tach 1965-1983 prze­pro­wa­dzo­no na zam­ku dłu­go­trwa­łe pra­ce za­bez­pie­cza­ją­co-re­mon­to­we. Po re­mon­cie u­miesz­czo­no tu­taj róż­ne pla­ców­ki kul­tu­ral­ne i u­rzę­dy.



PAŁACOWE WNĘTRZA NA PRZEDWOJENNYCH FOTOGRAFIACH



Księ­żna ża­gań­ska Di­no Tal­ley­rand, księż­nicz­ka Kur­lan­dii, hra­bi­na Pe­ri­gord u­ro­dzi­ła się 21 sierp­nia 1793 w Ber­li­nie ja­ko cór­ka os­tat­nie­go księ­cia Kur­lan­dii i Se­mi­ga­lii Pio­tra Bi­ro­na o­raz je­go żo­ny Do­ro­ty Me­dem. U­wa­ża się, że na póź­niej­szą po­sta­wę ży­cio­wą księż­nicz­ki o­grom­ny wpływ miał jej na­u­czy­ciel Scy­pion Pia­tol­li, daw­ny mnich, współ­twór­ca Kons­ty­tu­cji 3 Ma­ja i by­ły bib­lio­te­karz kró­la Sta­ni­sła­wa Au­gus­ta Po­nia­tow­skie­go. W wie­ku pięt­nas­tu lat Do­rot­ka za­ma­rzy­ła o poś­lu­bie­niu księ­cia A­da­ma Je­rze­go Czar­to­rys­kie­go, sta­ło się jed­nak i­na­czej i w 1808 pod na­cis­kiem mat­ki wysz­ła za mąż za Ed­mun­da De Tal­ley­rand-Pe­ri­gord, księ­cia, bra­tan­ka mi­nist­ra Na­po­le­o­na Bo­na­par­te Char­les'a Tal­ley­ran­da. Mał­żeń­stwo by­ło kom­plet­nie nie­u­da­ne i wkrót­ce się roz­pad­ło, przetr­wa­ła na­to­miast og­rom­na u­czu­cio­wa więź po­mię­dzy księż­ną a wspom­nia­nym wu­jem jej mę­ża. Char­les u­wiel­biał Do­ro­tę, trak­to­wał ją jak cór­kę (sam bę­dąc ko­chan­­kiem jej mat­ki), wpro­wa­dził na eu­ro­pej­skie sa­lo­ny za­bie­ra­jąc na kong­res wie­deń­ski, a chwi­li śmier­ci u­czy­nił głów­ną spad­ko­bier­czy­nią je­go o­grom­ne­go ma­jąt­ku.

Do­ro­ta Tal­ley­rand by­ła świet­nie jak na tam­te cza­sy wyk­ształ­co­na. Zna­ła dob­rze trzy ję­zy­ki, po­sia­da­ła też wiel­ki ta­lent li­te­rac­ki, któ­ry poz­wa­lał jej na o­ry­gi­nal­ny, wol­ny od sa­lo­no­wej ma­nie­ry styl i du­żą łat­wość wy­po­wie­dzi. Wy­ko­rzy­sty­wa­ła go w swych licz­nych lis­tach, ko­res­pon­du­jąc z moż­ny­mi ów­czes­ne­go świa­ta po­li­ty­ki i kul­tu­ry: Na­po­le­o­nem I Bo­na­par­te, Wil­hel­mem An­giel­skim, A­le­ksan­drem I, li­te­ra­tem Du­ma­sem, Bal­za­kiem, Lisz­tem, Ver­dim, Cho­pi­nem. Wie­lu z nich goś­ci­ło u niej we Fran­cji, a nas­tęp­nie w Ża­ga­niu, któ­ry ob­ję­ła w 1846 ro­ku po swo­jej siost­rze Pau­li­nie. W Ża­ga­niu też prze­ży­ła Do­ro­ta naj­więk­szą w swo­im ży­ciu mi­łość z młod­szym od niej o lat 20 księ­ciem Fe­lik­sem Lich­now­skim, za­mor­do­wa­nym póź­niej pod­czas re­wo­lu­cji w Niem­czech. W koń­co­wym o­kre­sie ży­cia stwo­rzy­ła wo­kół sie­bie patr­iar­chal­no-fe­u­dal­ny mit wład­czy­ni mat­ki, poś­wię­ca­jąc się głów­nie dzia­łal­noś­ci cha­ry­ta­tyw­nej fun­du­jąc szpi­tal, szko­łę i koś­ciół, wspo­ma­ga­jąc szkol­ną mło­dzież o­raz lu­dzi u­bo­gich. Do­ro­ta Tal­ley­rand zmar­ła 19 wrześ­nia 1862 w Ża­ga­niu. Tam też zos­ta­ła po­cho­wa­na w koś­cie­le p.w. św. Krzy­ża.



CHATEAU VALENCAY - FRANCUSKA REZYDENCJA TALLEYRANDÓW



red­nio­wiecz­na wa­row­nia le­ża­ła w ob­ręb­ie dzi­siej­sze­go dzie­dziń­ca pa­ła­co­we­go i by­ła przy­pusz­czal­nie za­ło­że­niem jed­no­skrzyd­ło­wym z wie­żą bram­ną od za­cho­du. W XVI stu­le­ciu ist­nie­ją­cy komp­leks przek­ształ­co­no w re­ne­san­so­wy zes­pół ob­ron­ny wy­po­sa­żo­ny w czte­ry pół­ko­lis­te bas­te­je o­raz bra­mę wjaz­do­wą u­miej­sco­wio­ną w za­chod­niej częś­ci skrzyd­ła pół­noc­ne­go. Roz­po­czę­te w 1632 ro­ku czyn­noś­ci przy no­wej sie­dzi­bie Wal­len­stei­na po­le­ga­ły na bu­do­wie, w o­par­ciu o ma­te­riał roz­biór­ko­wy ze star­sze­go zam­ku, po­tęż­ne­go czte­ro­kąt­ne­go za­ło­że­nia pa­laz­zo in for­tez­za z trze­ma na­roż­ny­mi bas­te­ja­mi, wzno­szą­ce­go się 3 met­ry po­nad do­tych­cza­so­wy po­ziom grun­tu. Jak wcześ­niej wspom­nia­łem, in­wes­ty­cja ta nie do­cze­ka­ła się koń­co­wej re­a­li­za­cji i os­ta­tecz­nie na jej miej­scu w la­tach 1679-93 pows­tał ma­nie­rys­tycz­no-ba­ro­ko­wy pa­łac wznie­sio­ny na pla­nie kwad­ra­tu o bo­ku o­ko­ło 75 met­rów. Ce­chu­ją­cy się prze­de wszyst­kim miesz­kal­no-re­pre­zen­ta­cyj­nym przez­na­cze­niem i o­to­czo­ny fo­są gmach skła­dał się z trzech peł­nych skrzy­deł o­raz pa­ra­wa­no­we­go skrzyd­ła po­łud­nio­we­go, któ­re by­ło niż­sze od po­zo­sta­łych. W la­tach 40-ych XIX stu­le­cia skrzyd­ło to zos­ta­ło ro­ze­bra­ne, za­sy­pa­no rów­nież są­sia­du­ją­cą z nim część su­chej fo­sy, w ich miej­scu sta­wia­jąc sy­met­rycz­ne na­sy­py pod­jaz­du i o­ran­że­rię. W tam­tym o­kre­sie ar­chi­tekt zie­le­ni Tei­chert przek­ształ­cił też park przy­zam­ko­wy, two­rząc z nie­go wiel­ką kom­po­zy­cję po­wią­za­ną z re­zy­den­cją i do­li­ną rze­ki Bóbr.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

SKRZYDŁO PÓŁNOCNE Z PRZEJAZDEM BRAMNYM I FOSĄ, PO PRAWEJ FRAGMENT PODJAZDU OD STRONY POŁUDNIOWEJ



a­łac w Ża­ga­niu po­zo­sta­je miej­scem u­ży­tecz­noś­ci pu­blicz­nej, pow­szech­nie dos­tęp­nym przy­czół­kiem, w któ­rym sku­pia się ży­cie kul­tu­ral­ne mias­ta. W je­go mu­rach swo­je sie­dzi­by ma­ją m.in. Cen­trum Kul­tu­ry, U­rząd Sta­nu Cy­wil­ne­go, mieś­ci się tu­taj tak­że Cen­trum In­for­ma­cji Tu­rys­tycz­nej, kan­ce­la­rie praw­ni­cze. Przy­cięż­ka­wa bry­ła bu­do­wli nie zach­wy­ca po­lo­tem ar­chi­tek­to­nicz­nym, bu­dzi jed­nak res­pekt swy­mi ga­ba­ry­ta­mi, a gdy się przyj­rzeć jej z blis­ka, dos­trzec moż­na nad ok­na­mi pierw­szej kon­dyg­na­cji po­kaź­ną ko­lek­cję in­try­gu­ją­cych masz­ka­ro­nów, uz­bro­jo­nych w groź­ne mi­ny dia­bel­skich głó­wek. Na pół­noc od pa­ła­cu roz­cią­ga­ją się zad­ba­ne skwe­ry z fon­tan­ną, a w kie­run­ku wschod­nim o­raz na po­łud­nie park ze ścież­ką dy­dak­tycz­ną i ła­wecz­ka­mi, na któ­rych licz­ne to­wa­rzys­two w ci­szy i spo­ko­ju u­pra­wia re­laks w sty­lu pol­skim, fi­glar­nie ła­miąc u­sta­wę o wy­cho­wa­niu w trzeź­woś­ci.



Pałac Książęcy Sp. z o.o. w Żaganiu
ul. Szprotawska 4, 68-100 Żagań
Informacja Turystyczna:
tel. +48 68 477 10 01
e-mail: it(at)um.zagan.pl

Godziny zwiedzania zamku / Cennik



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PAŁAC W ŻAGANIU - FASADA PÓŁNOCNA


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PAŁĄC W ŻAGANIU - WIDOK OD STRONY PARKU



a­łac znaj­du­je się we wschod­niej częś­ci mias­ta. O­so­by, któ­re przy­je­cha­ły do Ża­ga­nia ko­le­ją, po wyj­ściu z dwor­ca po­win­ny skrę­cić w le­wo, po­tem na pierw­szym skrzy­żo­wa­niu w pra­wo, póź­niej jesz­cze raz w pra­wo przy gma­chu Sta­rost­wa Po­wia­to­we­go, a nas­tęp­nie sy­ste­mem ście­żek i mos­tów ko­ło ką­pie­lis­ka miej­skie­go i Ryn­ku ca­ły czas pros­to w kie­run­ku wschod­nim. Dla zmo­to­ry­zo­wa­nych par­king na pla­cu 200 me­trów na pół­noc od pa­ła­cu.




1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001
3. M. R. Świątek, K. Adamek: Żagań znany i nieznany


FASADA POŁUDNIOWA PAŁACU



Dzietrzychowice - wieża mieszkalno-obronna XVw., 7 km
Bobrzany - relikty zamku rycerskiego XIVw., obecnie pałac (w ruinie), 13 km
Żary - zamek rycerski XIII-XVw., 14 km
Szprotawa - ruina zamku książęcego XIVw., 18 km
Witków - gotycka wieża mieszkalna XIV/XVw., 18 km
Kożuchów - zamek książęcy XIVw., 27 km
Borów Polski - relikty zamku rycerskiego XIV-XVIw., 29 km




STRONA GŁÓWNA

tekst: 2005
fotografie: 2005