STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W OŁAWIE, WIDOK OD POŁUDNIA



ierw­szy za­mek w Oła­wie zos­tał zbu­do­wa­ny praw­do­po­dob­nie pod ko­niec XIII stulecia. Po­sia­dał on dwa prze­jaz­dy bram­ne, z któ­rych je­den po­łą­czo­ny był z for­ty­fi­ka­cja­mi miej­ski­mi. Dziś wie­my o nim ty­le, że u­lo­ko­wa­ny był w po­łud­nio­wo-za­chod­niej częś­ci or­ga­niz­mu miej­skie­go i zos­tał znisz­czo­ny w wy­ni­ku wo­jen hu­syc­kich o­ko­ło ro­ku 1430. Za­nim to jed­nak nas­tą­pi­ło, z po­le­ce­nia księ­cia Lud­wi­ka I brzes­kie­go w la­tach 1359-98 w pół­noc­nej częś­ci mias­ta wznie­sio­no no­we za­ło­że­nie o­bron­ne na pla­nie tra­pe­zo­i­dal­nym z ka­mien­no-ce­gla­ną wie­żą o wy­so­koś­ci 20 me­trów i pod­sta­wie o­par­tej na rzu­cie pros­to­ką­ta re­gu­lar­ne­go o bo­kach 6x7 me­trów. Pod ko­niec XVI wie­ku, za pa­no­wa­nia księ­cia Fry­de­ry­ka IV leg­nic­kie­go, włos­ki ar­chi­tekt Ber­nard Niu­ron na­dał re­zy­den­cji for­my re­ne­san­so­we. Roz­bu­do­wa­no wów­czas przes­trzeń miesz­kal­ną i zmo­der­ni­zo­wa­no for­ty­fi­ka­cje o­ta­cza­jąc za­bu­do­wa­nia ob­wa­ło­wa­nia­mi ziem­ny­mi z czte­re­ma na­roż­ny­mi bas­te­ja­mi. W dru­giej po­ło­wie XVII wie­ku włos­cy bu­dow­ni­czo­wie Car­lo Ros­si o­raz Lu­ca Gio­va­ni do­ko­na­li ba­ro­ko­wej prze­bu­do­wy zam­ku dla księ­cia wo­łow­skie­go Chris­tia­na i je­go żo­ny księż­nej Lu­izy von An­halt. Efek­tem tych prac by­ła czte­ro­kon­dyg­na­cyj­na część bu­dow­li, zwa­na pa­ła­cem księż­nej Lu­izy, po­sia­da­ją­ca od stro­ny dzie­dziń­ca o­twar­tą ar­ka­do­wą log­gię, zaś od fron­tu mis­ter­nie zdo­bio­ny por­tal z her­bem księż­nej. Bas­te­je zas­tą­pio­no bas­tio­na­mi, a na miej­scu za­sy­pa­nych fos za­ło­żo­no ba­ro­ko­we o­gro­dy. W la­tach 1697-1737 księs­two o­ław­skie ty­tu­łem zas­ta­wu zna­laz­ło się w rę­kach Ja­dwi­gi El­żbie­ty, cór­ki e­lek­to­ra Pa­la­ty­na­tu i żo­ny Ja­ku­ba So­bies­kie­go, sy­na kró­la pol­skie­go Ja­na III. W tym cza­sie pow­sta­ło do­dat­ko­we pięt­ro w pół­noc­nej ga­le­rii, po­więk­szo­no też bi­blio­te­kę i zbu­do­wa­no do­dat­ko­we po­miesz­cze­nia gos­po­dar­cze. Wiek XIX przy­niósł stop­nio­wy u­pa­dek świet­noś­ci re­zy­den­cji; wy­ko­rzys­ty­wa­no ją od­tąd ja­ko sie­dzi­bę u­rzę­dów, szpi­tal woj­sko­wy, ma­ga­zy­ny, a na­wet pie­kar­nię. W ro­ku 1834 roz­po­czę­ła się roz­biór­ka daw­nej po­siad­łoś­ci pias­tów leg­nic­kich, w wy­ni­ku któ­rej zbu­rzo­no 2/3 bu­dyn­ków wcho­dzą­cych w skład za­ło­że­nia. Dzie­ła znisz­cze­nia do­ko­na­ła 2. woj­na świa­to­wa, gdy za­mek spło­nął. Je­go częś­cio­wą od­bu­do­wę prze­pro­wa­dzo­no w la­tach 1952-58, a po­zos­ta­łoś­ci pół­noc­ne­go skrzy­dła miesz­kal­ne­go z wie­żą wy­bu­rzo­no w la­tach 70. ubieg­łe­go wie­ku. Obe­cnie w sta­ran­nie od­res­tau­ro­wa­nym gma­chu miesz­czą się biu­ra U­rzę­du Miej­skie­go.



REZYDENCJA PIASTÓW ŚLĄSKICH NA PIĘKNYCH RYCINACH F.B. WERNHERA Z POŁOWY XVIII STULECIA, SILESIA IN COMPENDIO SEU TOPOGRAPHIA DAS IST PRAESENTATIO UND BESCHRIEBUNG DES HERZOGTHUMS SCHLESIENS



Lud­wik Hen­ryk Ja­kub So­bies­ki ,, Fan­fa­nik'' uro­dzo­ny 2 XI 1667 w Pa­ry­żu był pier­wo­rod­nym sy­nem kró­la Ja­na III So­bies­kie­go. Z je­go o­so­bą oj­ciec wią­zał swo­je pla­ny dy­nas­tycz­ne w Rze­czy­pos­po­li­tej, któ­rych to pla­nów nig­dy nie u­da­ło się So­bies­kim zre­a­li­zo­wać. We­dług re­la­cji współ­czes­nych Ja­kub był: dro­bny wzros­tem, cien­ki, chu­dy, szpet­nej twa­rzy, ułom­ny, pis­kli­we­go gło­su - sło­wem bar­dzo de­li­kat­ny i znie­wieś­cia­ły. In­na o­pi­nia o kró­le­wi­czu po­cho­dzi z XIX stu­le­cia: nie­co u­łom­ny, nis­ki, brzyd­ki, mó­wią­cy cien­kim gło­sem, fi­gu­ra nie­przy­jem­na, nie­sym­pa­tycz­na, nie lu­bią­ca lu­dzi i nie lu­bia­na od nich, moc chci­wy pie­nię­dzy. Co do przy­mio­tów mo­ral­nych, uwa­ża­ło się Ja­ku­ba za o­so­bę po­boż­ną, takt w mó­wie­niu, wspa­nia­łość i hoj­ność po­su­wa­ną nie­kie­dy do roz­rzut­noś­ci, a na­de wszys­tko sta­ran­ne wy­kształ­ce­nie. Nies­te­ty wad by­ło wię­cej i du­żo częś­ciej o nich mó­wio­no: am­bit­ny, prag­ną­cy wła­dzy a­le nie po­tra­fią­cy wal­czyć o nią o­twar­cie i śmia­ło, dą­żyć do niej si­łą al­bo za­słu­gą, a w naj­lep­szym tyl­ko ra­zie peł­zać do niej prze­kup­stwem lub in­try­gom. W oczach współ­czes­nych kom­pro­mi­to­wa­ły Ja­ku­ba nie­u­da­ne za­bie­gi ma­tr­mo­nial­ne. W Pol­sce roz­gła­sza­no złoś­li­we po­głos­ki o po­twor­nej de­ge­ne­ra­cji i rze­ko­mych zbo­cze­niach kró­le­wi­cza: w męż­czyz­nach się ko­cha, aż strach o tym myś­leć.

Ja­kub był tyl­ko sy­nem het­mań­skim, a nie księ­ciem krwi. Stan u­ro­dze­nia wpły­nął na sy­tu­a­cję w ro­dzi­nie - wy­ni­ka­ły z te­go po­wo­du kon­flik­ty mię­dzy nim, a ro­dzi­ca­mi i ro­dzeń­stwem. Z po­wo­du nis­kich a­pa­na­ży ksią­żę pro­wa­dził ży­wot nie­od­po­wied­ni swej kon­dy­cji ma­jąc szczu­pły dwór i ma­ło pie­nię­dzy. Zła sy­tu­a­cja skło­ni­ła Ja­ku­ba do ha­nieb­ne­go czy­nu, któ­ry jesz­cze bar­dziej przy­czy­nił się do nie­po­pu­lar­noś­ci je­go o­so­by. Gdy skar­bnik kró­la Wol­czyń­ski od­mó­wił po­ży­cze­nia kró­le­wi­czo­wi pie­nię­dzy, ten po­sta­no­wił zem­ścić się na nim. Zor­ga­ni­zo­wał za­sadz­kę, w któ­rej skar­bnik miał zgi­nąć. Pod­stęp się nie u­dał, a spra­wa wkrót­ce sta­ła się głoś­na. Wbrew o­cze­ki­wa­niom So­bies­ki wca­le się nie bro­nił, jesz­cze od­gra­żał ro­dzi­com, że prze­mo­cą za­gar­nie oj­cow­skie skar­by, za­bi­je bra­ci, uwię­zi kró­lo­wą swą mat­kę, a wresz­cie u­ko­ro­nu­je się prze­mo­cą. W wal­ce o ko­ro­nę Ja­kub był zdol­ny do naj­gor­szych czy­nów. Po­tra­fił zje­dny­wać so­bie stron­ni­ków dzię­ki da­ro­wi dy­plo­ma­tycz­nej zręcz­noś­ci. Jed­nak­że kro­ni­ka mias­ta wspo­mi­na go ja­ko do­bre­go gos­po­da­rza, któ­ry roz­wi­nął gos­po­dar­kę, bu­dow­nic­two i rze­mio­sło. Miał ludz­ki sto­su­nek do swych pod­da­nych i był o­so­bą bar­dzo to­le­ran­cyj­ną w sto­sun­ku do in­nych wyz­nań. W cią­gu sie­dem­dzie­się­cio­let­nie­go ży­cia spot­ka­ło Ja­ku­ba wię­cej przy­kroś­ci niż ra­doś­ci. Ko­ro­na, do któ­rej był przy­go­to­wy­wa­ny od naj­młod­szych lat, um­knę­ła trzy ra­zy. Mu­siał zno­sić u­po­ko­rze­nia od władz ce­sar­skich w spra­wie swe­go zas­ta­wu o­ław­skie­go. Prze­żył śmierć naj­bliż­szych: mat­ki, bra­ci, sios­try, żo­ny i dwóch có­rek. Pod ko­niec swo­je­go ży­cia po­wró­cił do ro­dzin­nej Żół­kwi, gdzie zmarł 19 grud­nia 1737 o go­dzi­nie 11 wie­czo­rem.




PLAC ZAMKOWY NA POCZTÓWKACH Z POCZĄTKU XX WIEKU, NA DOLE PO PRAWEJ WIEŻA BRAMNA (ROZEBRANA W LATACH 70.)



roz­le­głe­go kom­plek­su zam­ko­we­go do dziś za­cho­wał się czte­ro­kon­dyg­na­cyj­ny gmach miesz­kal­ny, sto­ją­cy w po­łud­nio­wej częś­ci daw­ne­go dzie­dziń­ca. Od stro­ny mias­ta kra­si go u­ję­ty w zdo­bio­ne bo­nio­wa­ne pi­las­try por­tal bra­my wjaz­do­wej. Krót­sze e­le­wa­cje bu­dyn­ku wień­czą ba­ro­ko­we, de­ko­ro­wa­ne szczy­ty. Wew­nątrz mieś­ci się Sa­la Ry­cer­ska, daw­niej z wys­taw­nym wy­stro­jem ba­ro­ko­wym, współcześnie ze sztu­ka­te­ria­mi ar­tys­ty Pas­ter­na­ka. Wi­dać, że bu­dy­nek nie­daw­no prze­cho­dził re­mont e­le­wa­cji, któ­ry na­dał mu bar­dzo ład­ną sza­tę zew­nęt­rzną, choć po tych wszyst­kich prze­bu­do­wach z zam­kiem śred­nio­wiecz­nym wspól­ną ma on już tyl­ko naz­wę.


STAN ZAMKU PO 2. WOJNIE ŚWIATOWEJ


SKRZYDŁO PÓŁNOCNE Z WIEŻĄ NA FOTOGRAFII Z LAT 70. XX WIEKU - WKRÓTCE PO JEJ WYKONANIU ZOSTAŁO ROZEBRANE



ła­wa po­ło­żo­na jest o­ko­ło 25 km na po­łud­nio­wy wschód od Wro­cła­wia, przy dro­dze łą­czą­cej Wro­cław z O­po­lem. Przez mias­to pro­wa­dzi li­nia ko­le­jo­wa Wro­cław-Opo­le-Ka­to­wi­ce-Kra­ków. Po­cią­gi jeż­dżą częs­to. Z dwor­ca PKP do zam­ku jest o­ko­ło 20 mi­nut spa­ce­ru w kie­run­ku pół­noc­nym. Sa­mo­chód par­ku­je­my na ro­gu Pla­cu Zam­ko­we­go i ul. 3 ma­ja (przy Urzę­dzie Gmi­ny).(ma­pa zam­ków)





1. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
2. L. Kajzer, J. Salm, S. Kołodziejski: Leksykon zamków w Polsce, Arkady 2001


IMG BORDER=1 style=

ZAMEK W OŁAWIE OD STRONY DAWNEGO DZIEDZIŃCA, FOTOGRAFIA Z 2001 ROKU



Jelcz-Laskowice - ruina zamku rycerskiego XIV/XVIw., 11 km
Brzeg - zamek książąt brzeskich XIVw., przebudowany, 15 km
Biestrzyków - wieża mieszkalno-obronna XIVw., 23 km
Wrocław - zamki wrocławskie, 26 km
Karłowice - zamek rycerski XIVw., przebudowany, 35 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2001
fotografie: 2001, 2012