*** DW紑 OBRONNY W PIOTROWICACH 名IDNICKICH ***


.

STRONA G紟NA

ZA GRANIC

GALERIA

MAPY

KONTAKT

SHIRO & BASIA

PIOTROWICE 名IDNICKIE

renesansowy dw鏎 obronny

RENESANSOWY DW紑 W PIOTROWICACH 名IDNICKICH, WIDOK OD ZACHODU

DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


S

to­j­cy na skra­ju wsi dw鏎 o cha­rak­te­rze ob­ron­nym, zwa­ny te przez nie­kt­rych zam­kiem, ufun­do­wa w la­tach 1590-99 Ja­cob von Zed­litz z P這­ni­ny, za­pew­ne przy u­dzia­le w這s­kich ar­chi­tek­t闚 i bu­dow­ni­czych. Od 1606 ro­ku gos­po­da­rzem lo­kal­nych w這­ci by Abra­ham von Zed­litz, kt­ry - do cza­su uzys­ka­nia pe­no­let­no­ci przez m這­de­go dzie­dzi­ca Chris­top­ha von Zed­litz - spra­wo­wa r闚­nie ku­ra­te­l nad zwi­za­nym z ro­do­wy­mi do­br­ami ma­j徠­kiem w ζ­瘸­nach (La­asan). Po wy­bu­chu woj­ny 30-let­niej n­ka­ni przez zbroj­ne na­jaz­dy von Zed­­lit­zo­wie prze­nie­li si na sta­貫 do wspo­mnia­nych wcze­niej ζ­瘸n, pio­tro­wic­ki dw鏎 za pe­ni od­t康 funk­cje gos­po­dar­cze; by te miesz­ka­niem dla za­rz康­cy ma­j徠­ku i pra­cow­ni­k闚 fol­war­ku. Nie uchro­ni­這 go to jed­nak przed znisz­cze­nia­mi b­d­cy­mi skut­kiem za­wie­ru­chy wo­jen­nej - spl­dro­wa­ny przez uz­bro­jo­ne ban­dy i oko­licz­nych ch這­p闚 po­pad w cz窷­cio­w ru­i­n.



DW紑 NA RYCINIE T. BLATTERBAUERA, STAN W 1885

R

e­mon­tu za­這­瞠­nia i je­go nie­wiel­kiej prze­bu­do­wy w la­tach 1698-99 pod­j掖 si Si­gis­mund Ot­to von Nos­titz, od 1694 ro­ku pan na do­brach Laa­san i Pe­ter­witz. Gdy Si­gis­mund zmar, w ro­ku 1716 wie Pio­tro­wi­ce prze­j掖 po swym oj­cu Carl Got­tlieb von Nos­titz, a po je­go bez­po­tom­nej 鄉ier­ci - wdo­wa po nim Be­a­te Abi­gail z do­mu von Sieg­roth-Schlaw­kau. By mo­瞠 z mi­這­ci, a by mo­瞠 je­dy­nie dla ra­to­wa­nia po­wa­nie za­d逝­穎­ne­go ma­j徠­ku ba­ro­no­wa von Nos­titz kil­ka lat p騧­niej wysz­豉 po­now­nie za m捫. Jej wy­b鏎 pad na ge­ne­ra­豉 Wil­hel­ma Die­tri­cha von Bud­den­brock, kt­ry za­s逝­篡 si ja­ko do­w鏚­ca w I Woj­nie 奸御­kiej, co poz­wo­li­這 mu zdo­by 豉s­k kr­la Fry­de­ry­ka II oraz zwi­za­ne z ni ty­tu­造 i du­瞠 pie­ni­dze.



GRAFIKA ELFRIEDE SPRINGER Z LAT 30. XX WIEKU

P

o 鄉ier­ci Be­a­te von Bud­den­brock ma­j­tek, po­dob­no w dro­dze lo­so­wa­nia, otrzy­ma jej da­le­ki krew­ny hra­bia Nik­las Her­mann Frie­drich von Burg­hauss, kr­lew­ski szam­be­lan, dy­rek­tor To­wa­rzys­twa Ziem­stwa 奸御­kie­go i dzie­dzicz­ny cz這­nek prus­kiej Iz­by Pa­n闚, a za­ra­zem cz這­wiek o wiel­kim ser­cu wy­da­j­cy znacz­ne su­my na ce­le cha­ry­ta­tyw­ne i na­u­ko­we. By on fun­da­to­rem mi­dzy in­ny­mi do­mu o­pie­ki dla star­c闚 i szpi­ta­la, oraz ini­cja­to­rem bu­do­wy pierw­sze­go na kon­ty­nen­cie eu­ro­pej­skim 瞠­laz­ne­go mos­tu (na rzecz­ce Strze­gom­ce). Po je­go bez­dziet­nej 鄉ier­ci Pio­tro­wi­ce przesz­造 w r­ce sios­trze­ca Kar­la Fried­ri­cha hra­bie­go von Pfeil und Klein-El­lguth, kt­ry na pod­sta­wie ce­sar­skie­go zez­wo­le­nia w 1889 przy­j掖 na­zwi­sko von Pfeil-Burgh­auss. Kie­dy hra­bia spad niesz­cz窷­li­wie z ko­nia i umar, fol­wark jesz­cze kil­ka­krot­nie zmie­nia w豉­ci­cie­li, b­d帷 za­rz­dza­nym przez na­jem­nych dzier­瘸w­c闚.



ELEWACJA WSCHODNIA I P茛NOCNA ZAMKU, LATA 30. XX WIEKU

W

1894 ro­ku moc­no ju za­nied­ba­ny dw鏎 do­cze­ka si re­mon­tu - prze­bu­do­wa­no grun­tow­nie je­go g鏎­ne pi皻­ro, a wie­瞠 za­o­pat­rzo­no w kry­te bla­ch szczy­ty. Tu po woj­nie za spra­w sta­cjo­nu­j­cych tu 穎­nie­rzy so­wiec­kich i nie bez udzia­逝 miej­sco­wej lud­no­ci gmach bar­dzo szyb­ko u­leg de­was­ta­cji. Po­tem prze­ka­za­no go do u篡t­ko­wa­nia za­k豉­dom ma­te­ria­堯w o­gnio­trwa­造ch w Ja­ro­szo­wie, a nas­t瘼­nie pod o­pie­k PGR ζ­瘸­ny, kt­ry do­ko­na pew­nych in­wes­ty­cji ma­j­cych na ce­lu za­bez­pie­cze­nie za­byt­ko­wej sub­stan­cji: sko­twio­no sp­ka­ne mu­ry, wy­ko­na­no no­w wi篥­b da­cho­w, za­mu­ro­wa­no ot­wo­ry o­kien­ne i drzwi. Miesz­ka­cy wsi opo­wia­da­j, 瞠 w la­tach 80. we wn皻­rzach zam­ku zas­trze­lo­ny zos­ta z zim­n krwi przez so­wiec­k 瘸n­dar­me­ri u­kry­wa­j­cy si tu­taj ro­syj­ski de­zer­ter z jed­nos­tki woj­sko­wej w 安id­ni­cy.




DW紑 W PIOTROWICACH PRZED REWITALIZACJ, FOTOGRAFIE WYKONANO W 2005 ROKU


DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


Z

a­mek zos­ta zbu­do­wa­ny na pla­nie pros­to­k­ta o bo­kach 27x29 me­tr闚, z czte­re­ma o­kr庵­造­mi wie­瘸­mi w na­ro­ni­kach, na­kry­ty­mi po­now­nie w XIX wie­ku wys­muk­造­mi da­cha­mi sto­ko­wy­mi. Gmach jest mu­ro­wa­ny z 豉­ma­ne­go ka­mie­nia, cza­sem u­zu­pe­nia­ne­go ce­g陰, i otyn­ko­wa­ny, cho miej­sca­mi nie­wie­le ju dzi z te­go tyn­ku po­zos­ta­這. Je­go ku­ba­tu­ra prze­kra­cza 13.000 me­tr闚3, a ca­ko­wi­ta po­wierzch­nia za­bu­do­wy wy­no­si o­ko­這 680 met­r闚2. Ele­wa­cje bocz­ne dwo­ru s dwu­kon­dyg­na­cyj­ne, pi­cio­okien­ne, na­to­miast cz窷 fron­to­wa i tyl­na jest czte­ro­kon­dyg­na­cyj­na, z sied­mio­ma okna­mi na ka­dej ze stron na trzech ni­szych po­zio­mach i z czte­re­ma na pod­da­szu. Za­r闚­no wie­瞠 jak i ele­wa­cja fron­to­wa dzie­lo­ne by­造 gzym­sa­mi i ude­ko­ro­wa­ne fry­za­mi ty­pu sgraf­fi­to, ok­na za o­bra­mo­wa­no pros­t ka­mie­niar­k u­trzy­ma­n w sty­lu re­ne­san­so­wym. Ca­這嗆 zos­ta­豉 na­kry­ta wiel­kim da­chem siod­這­wym, pro­sto­pad­造m do e­le­wa­cji fron­to­wej, pier­wot­nie wy­ko­na­nym z tak zwa­nych da­ch­wek 逝p­ko­wych. G堯w­ne wej­軼ie wiod­這 od stro­ny po­逝d­nio­wo-wschod­niej przez u­sy­tu­o­wa­ny na osi 鈔od­ko­wej mis­ter­nie zdo­bio­ny por­tal z pias­kow­ca (kt­ry w 2002 ro­ku niez­na­ni spraw­cy od­r­ba­li i wy­wie­li). Nad por­ta­lem po­wie­szo­no dwa rz­dy szes­nas­tu her­b闚 ro­do­wych zwie­czo­nych u­j­tym mi­dzy dwa gry­fy or­貫m. Do wej­軼ia pro­wa­dzi pi­cio­prz瘰­這­wy ce­gla­ny most nad o­ka­la­j­c za­mek fo­s.





DW紑 W PIOTROWICACH 名IDNICKICH, PLAN PARTERU

W

n皻­rza bu­dyn­ku s trzy­trak­to­we, nie­kt­re z nich za­cho­wa­造 skle­pie­nia ko­leb­ko­we z lu­ne­ta­mi. Na par­te­rze 鈔od­ko­wy trakt sta­no­wi sze­ro­ka skle­pio­na sie, prze­bie­ga­j­ca przez ca­陰 d逝­go嗆 gma­chu i zaj­mu­j­ca 1/3 je­go sze­ro­ko­ci. Po le­wej stro­nie sie­ni u­lo­ko­wa­no a­par­ta­men­ty miesz­kal­ne, na­to­miast po pra­wej naj­praw­do­po­dob­niej znaj­do­wa­豉 si ja­dal­nia o­raz kuch­nia. Cen­tral­ne miej­sce na pierw­szym pi皻­rze zaj­mo­wa ob­szer­ny, skle­pio­ny hall, sk康 przez ka­mien­ne por­ta­le pro­wa­dzi­造 wej­軼ia do posz­cze­g鏊­nych sal. Scho­dy 陰­cz­ce pi皻­ra u­這­穎­no jed­nym d逝­gim bie­giem wzd逝 mu­ru sie­ni. Obok sta­re­go dwo­ru w sk豉d za­bu­do­wy fol­war­ku wcho­dzi­造 r闚­nie: XVIII-wiecz­na sto­do­豉, staj­nie, a tak­瞠 bu­dy­nek szpi­ta­la z po­這­wy XIX stu­le­cia. Wo­k馧 wa­堯w ziem­nych, po stro­nie p馧­noc­nej i p馧­noc­no-wschod­niej roz­ci­ga si park z gru­p sta­rych lip i d­b闚.




ELEWACJA POΣDNIOWO-ZACHODNIA PRZED- I PO REWITALIZACJI


DZIEJE ZAMKU

OPIS ZAMKU

STAN OBECNY


P

o la­tach za­nied­ba i po­zor­nych dzia­豉 na rzecz u­ra­to­wa­nia nisz­cze­j­cej bu­dow­li nas­ta­造 wresz­cie jas­ne dni dla te­go pi瘯­ne­go, uni­ka­to­we­go w ska­li kra­ju za­byt­ku. Od nie­daw­na na­le­篡 on bo­wiem do Fun­da­cji Och­ro­ny Dzie­dzic­twa Prze­mys­這­we­go 奸御­ka, kt­ra ak­tu­al­nie pro­wa­dzi tu­taj pra­ce a­dap­ta­cyj­ne na po­trze­by po­wo­豉­ne­go do 篡­cia Mu­ze­um Tech­ni­ki Rol­ni­czej. Obiekt ten u­dos­t瘼­nia­ny jest in­cy­den­tal­nie przy o­ka­zji or­ga­ni­za­cji wy­da­rze ple­ne­ro­wych (stan w 2021).



DW紑 WRAZ Z FOLWARKIEM, WIDOK OD POΣDNIA


DOJAZD


W

ie Pio­tro­wi­ce 安id­nic­kie po­這­穎­na jest w p馧­noc­nej cz窷­ci R闚­ni­ny 安id­nic­kiej, oko­這 15 km na p馧­noc od 安id­ni­cy i kil­ka km na wsch鏚 od Strze­go­mia, nie­co na p馧­noc od dro­gi kra­jo­wej 382 陰­cz­cej o­byd­wa te mias­ta. Przez po­逝d­nio­wo-wschod­ni kra­niec miej­sco­wo­ci bieg­nie li­nia ko­le­jo­wa z Wro­c豉­wia do Wa­brzy­cha - ja­d帷 po­ci­giem w tym kie­run­ku dw鏎 jest do­sko­na­le wi­docz­ny po pra­wej stro­nie. Stoi on na p馧­noc­nym skra­ju Pio­tro­wic, przy dro­dze wy­lo­to­wej do Pas­tu­cho­wa. (ma­pa zam­k闚 wo­je­w鏚z­twa)





LITERATURA


1. J. Lamparska: Loteria spadkobierc闚, S這wo Polskie, 9 maj 2003
2. R.M. ㄆczy雟ki: Zamki i pa豉ce Dolnego 奸御ka, OWPW 1997
3. R.M. ㄆczy雟ki: Dw鏎 w odbudowie, Sudety, nr 4/2005




W pobli簑:
Pastuch闚 - wie瘸 mieszkalno-obronna z XV/XVI w., 2 km
Wierzbna - dw鏎 obronny z XV w., rozbudowany w za這瞠nie pa豉cowe, w ruinie, 8 km
Bagieniec - zamek renesansowy z XVI w., w ruinie, 10 km
Pank闚 - zamek szlachecki z XV w., w ruinie, 10 km
Pielaszkowice - ruina pa豉cu o charakterze obronnym, 15 km
Domanice - zamek renesansowy z XVI w., przebudowany, 17 km
安idnica - relikty zamku ksi捫璚ego z XIII w., 15 km
Krask闚 - zamek rycerski z XIV w., przebudowany w za這瞠nie pa豉cowe, 17 km






POWR紘

STRONA G紟NA

tekst: 2005, 2019
fotografie: 2005, 2020
© Jacek Bednarek