STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

BAZYLIKA ŚW. JERZEGO W KĘTRZYNIE, WIDOK OD WSCHODU



iewątpliwie im­pul­sem do roz­po­czę­cia wiel­kiej in­we­sty­cji bu­do­wla­nej, ja­ką by­ła fun­da­cja go­ty­ckie­go ko­ścio­ła krzy­ża­ckie­go p.w. św. Je­rze­go, sta­no­wi­ło na­da­nie Kę­trzy­no­wi w 1357 ro­ku praw miej­skich przez kom­tu­ra Ba­łgi Jo­ha­na Schin­de­kop­fa. Pier­wszy e­tap prac bu­do­wla­nych zam­knię­to w ro­ku 1379, gdy mu­ro­wa­ny kor­pus świą­ty­ni na­kry­to stro­pem i po­łą­czo­no z ist­nie­ją­cą wcze­śniej u­for­ty­fi­ko­wa­ną wie­żą o­raz zwią­za­ny­mi z nią mu­ra­mi. Ty­po­wą dla bu­do­wnic­twa krzy­żac­kie­go te­go o­kre­su, su­ro­wą w fo­rmie bu­do­lę za­o­pa­trzo­no w dre­wnia­ne ga­nki ze­wnętrz­ne sto­so­wnie do jej o­bron­ne­go cha­rak­te­ru. Pod ko­niec XIV wie­ku do kor­pu­su ko­ścio­ła do­sta­wio­no wie­żę dzwon­ną przy ścia­nie wscho­dniej, na­stęp­nie o­ko­ło 1410 ro­ku pod­wyż­szo­no sta­rszą wie­żę za­chod­nią i wy­mu­ro­wa­no szczy­ty fa­sa­dy za­chod­niej. W tym cza­sie fun­kcję pro­bosz­cza kę­trzyń­skie­go pe­łnił Con­rad, wzmian­ko­wa­ny w ro­ku 1407.




WYGLĄD KOŚCIOŁA OD POŁUDNIA PO 1379 (WYŻEJ) I OKOŁO 1430 - REKONSTRUKCJE E. WITTA


o za­koń­cze­niu wo­jny trzy­na­sto­let­niej, w czasie gdy pro­bosz­czem w Kę­trzy­nie był Ca­spar Ba­ed­tke, roz­po­czę­to prze­kształ­ca­nie ko­ścio­ła w oka­za­łą bu­do­wlę mie­jską, od­po­wia­da­ją­cą for­mą ze­wnętrz­ną i wy­stro­jem am­bi­cjom za­moż­ne­go miesz­czań­stwa ja­ko no­wej li­czą­cej się war­stwy spo­łecz­nej. W la­tach 1470-85 roz­bu­do­wa­no na­wę ko­ściel­ną, na­da­jąc świą­ty­ni kształt ba­zy­li­ki trój­na­wo­wej u­trzy­ma­nej w sty­lu póź­ne­go go­ty­ku. Je­dno­cze­śnie wzmo­cnio­no wie­żę za­chod­nią przez za­opa­trze­nie jej w mu­ro­wa­ny kre­ne­laż po­pro­wa­dzo­ny w miej­scu star­szych dre­wnia­nych ga­nków, a ta­kże przez pod­wyż­sze­nie wie­ży dzwon­nej do o­bec­nej wy­so­ko­ści. Na fi­ni­szu tej in­we­sty­cji pro­bosz­czem pa­ra­fii wy­bra­ny zo­stał Ni­co­laus Kreu­der, brat Za­ko­nu Szpi­ta­la Naj­święt­szej Ma­rii Pan­ny Do­mu Nie­mie­ckie­go, ka­no­nik kró­le­wie­cki, któ­ry o­siadł­szy na dwo­rze Wiel­kie­go Mi­strza spra­wo­wał swój u­rząd w Kę­trzy­nie za po­śred­nic­twem wi­ce­ple­ba­na do ro­ku 1497, kie­dy to ka­pi­tu­ła mia­no­wa­ła go bi­sku­pem. Za je­go ka­den­cji po­wo­ła­no w ko­ście­le je­de­na­ście wi­ka­rii, m.in. Bo­że­go Cia­ła, św. Wa­wrzyń­ca, Syl­wes­tra i Naj­święt­szej Ma­rii Pan­ny.





PRZYPUSZCZALNA FORMA KOŚCIOŁA W 1485 roku(WYŻEJ) I PO ROZBUDOWIE W 1495 - REKONSTRUKCJE E. WITTA


roku 1500 świą­ty­nię stra­wił po­żar. Szy­bko jed­nak przy­stą­pio­no do jej od­bu­do­wy, pod­czas któ­rej o­trzy­ma­ła o­na no­wą for­mę zbli­żo­ną do współ­cze­snej. Do jej bry­ły do­sta­wio­no wów­czas zam­knię­te trój­przę­sło­we pre­zbi­te­rium o­raz o­twar­tą do wnę­trza pół­no­cną za­kry­stię z em­po­rą. W na­wie głó­wnej wy­mu­ro­wa­no oł­tarz, a da­wne stro­py za­stą­pio­no pię­kny­mi skle­pie­nia­mi kry­szta­ło­wy­mi wy­ko­na­ny­mi przez mi­strza mu­rar­skie­go o na­zwi­sku Matz. Na mo­cy o­gło­szo­ne­go w li­pcu 1525 man­da­tu re­for­ma­cyj­ne­go ko­ściół w Kę­trzy­nie prze­ję­ła gmi­na pro­te­stan­cka i trzy­ma­ła go aż do ro­ku 1946. Je­szcze w XVI wie­ku gmach dwu­kro­tnie nisz­czo­ny był przez ży­wio­ły: naj­pierw w 1581 ro­ku si­lny hu­ra­gan ze­rwał dach wie­ży za­chod­niej, zaś dzie­sięć lat pó­źniej wie­ża ta spło­nę­ła od u­de­rze­nia pio­ru­na. Na prze­ło­mie XVI i XVII stu­le­cia prze­bu­do­wa­no ka­pli­cę św. Ja­ku­­ba, wznie­sio­no chór, a kre­ne­laż w znisz­czo­nej wie­ży za­chod­niej za­stą­pio­no da­chem zwień­czo­nym sy­gna­tur­ką. Z 1692 po­cho­dzi in­for­ma­cja o wy­tyn­ko­wa­niu wnę­trza ko­ścio­ła, lecz już w ro­ku 1700 wy­buchł ko­lej­ny po­żar, któ­ry stra­wił część je­go wy­po­sa­że­nia, w tym cen­ne or­ga­ny. W ro­ku 1884 świą­ty­nię grun­to­wnie o­dres­tau­ro­wa­no.


PANORAMA MIASTA Z EPITAFIUM F. SPILLERA Z 1625 ROKU, KOŚCIÓŁ WIDOCZNY PO PRAWEJ STRONIE



Z lochami kościoła w Kę­trzy­nie zwią­za­na jest le­gen­da o ska­zań­cu, któ­re­mu o­bja­wi­ła się Ma­tka Bo­ska, na­ka­zuj­ąc mu wy­rzeź­bić swą po­do­bi­znę. Gdy ra­no krzy­żac­cy stra­żni­cy zaj­rze­li do ce­li wię­zien­nej i zo­ba­czy­li tam wy­rzeź­bio­ną fi­gur­kę, bar­dzo się zdu­mie­li. Uzna­li to za cud i wy­puś­ci­li wię­źnia, ten zaś u­dał się w kie­run­ku Re­szla. Po dro­dze za­wie­sił fi­gur­kę na jed­nym z mi­ja­nych drzew li­po­wych. Drze­wo to da­ło po­czą­tek san­ktu­a­rium zwa­ne­go Świę­tą Li­pką.




PANORAMY MIASTA Z GÓRUJĄCYM NAD NIM KOŚCIOŁEM ŚW. JERZEGO, 1910-20


iosną 1945 na sku­tek po­tęż­nej eks­plo­zji, wy­wo­ła­nej przez Nie­mców w po­ło­żo­nych kil­ka ki­lo­me­trów od mia­sta bun­krach Hi­tle­ra zwa­nych Wil­czym Szań­cem, w ko­ście­le św. Je­rze­go po­pę­ka­ło skle­pie­nie, wy­pa­dły nie­mal wszy­stkie szy­by, zaś z da­chu po­sy­pa­ły się da­chów­ki. W pier­wszych mie­sią­cach cha­osu, ja­ki wy­ło­nił się na sku­tek po­wo­jen­nych zmian, wnę­trze świą­ty­ni zo­sta­ło zde­wa­sto­wa­ne, a jej wy­po­sa­że­nie w zna­cznym sto­pniu roz­kra­dzio­no - za­gi­nął wów­czas skar­biec za­wie­ra­ją­cy za­byt­ki sztu­ki zło­tni­czej, a z li­cznie na­gro­ma­dzo­nych przez wie­ki e­pi­ta­fiów o­ca­la­ło za­led­wie kil­ka. 31 ma­ja 1946 ro­ku ko­ściół o­fi­cjal­nie prze­ka­za­no pa­ra­fii ka­to­lic­kiej. Nie­mal na­tych­miast za­wią­zał się ko­mi­tet je­go od­bu­do­wy i wkró­tce przy­stą­pio­no do re­mon­tu da­chu o­raz nap­ra­wy skle­pie­nia, usu­nię­to dre­wnia­ne e­wan­ge­lic­kie em­po­ry, wnę­trza zaś od­no­wio­no i wy­ma­lo­wa­no.



WIDOK KOŚCIOŁA OD POŁUDNIOWEGO WSCHODU, POCZTÓWKI Z LAT 1920-35



azylika p.w. św Je­rze­go jest je­dnym z naj­cen­niej­szych za­byt­ków ar­chi­te­ktu­ry sa­kral­nej Wa­rmii i Ma­zur do­by śre­dnio­wie­cza i naj­le­piej za­cho­wa­ną świą­ty­nią o­bron­ną w tym re­gio­nie. Jej ma­sy­wna sy­lwe­ta wraz z po­łu­dnio­wym i za­chod­nim od­cin­kiem mu­rów o­raz ba­szta­mi na­ro­żny­mi sta­no­wi­ła in­te­gral­nie zwią­za­ny ze so­bą ze­spół wa­row­ny, bę­dą­cy - o­bok za­mku - za­sad­ni­czym e­le­men­tem w sy­ste­mie o­bron­nym mia­sta. Współ­cze­sna fo­rma ko­ścio­ła u­kształ­to­wa­na zo­sta­ła w wy­ni­ku ko­lej­nych e­ta­pów bu­do­wy i zmian u­kła­du prze­strzen­ne­go, na­stę­pu­ją­cych po so­bie w okre­sie od XIV do XVI wie­ku. Współ­cze­śnie jest ona trzy­na­wo­wa, z pre­zbi­te­rium od­chy­lo­nym sko­śnie od osi na­wy głó­wnej, co sta­no­wi wiel­ką rzad­kość nie tyl­ko w Pol­sce, ale i w Eu­ro­pie. Okres naj­star­szy re­pre­zen­tu­je wie­ża za­chod­nia o wy­so­koś­ci o­ko­ło 40 me­trów, w któ­rej przy­zie­miach za­cho­wa­ły się dwie ce­le za­o­pa­trzo­ne w drzwi i sza­fki ścien­ne. Cen­nym wy­po­sa­że­niem dru­giej z wież, 32-me­tro­wej ba­szty wschod­niej, są wy­ko­na­ne w 1923 ro­ku dzwo­ny sta­liw­ne o wa­dze trzech i pół, dwóch o­raz jed­nej to­ny.


IMG BORDER=1 style=

IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W PRZYKOŚCIELNYM LAPIDARIUM


bogatego w prze­szło­ści wy­po­sa­że­nia ko­ścio­ła nie za­cho­wa­ło się zbyt wie­le do cza­sów nam współ­czes­nych. Z pe­wno­ścią na u­wa­gę za­słu­gu­ją prze­de wszys­tkim XVI-wie­czne kry­szta­ło­we skle­pie­nia i po­cho­dzą­ca z 1594 ro­ku am­bo­na w sty­lu ni­der­landz­kie­go ma­nie­ry­zmu, ufun­do­wa­na przez Cas­pa­ra Rin­wa­ga i Mi­cha­ła von Ho­hen­dorf, któ­rych he­rby znaj­du­ją się w jej kor­pu­sie. Wzrok przy­ku­wa­ją rów­nież or­ga­ny zbu­do­wa­ne o­ko­ło 1720 ro­ku przez Ja­na Jo­se Mo­sen­ge­la, a ta­kże pły­ty na­grob­ne i obra­zy o te­ma­ty­ce bi­blij­nej z XVI-XVII stu­le­cia. Ory­gi­nal­ny oł­tarz nie za­cho­wał się - obec­nie w je­go miej­scu stoi oł­tarz ne­ogo­tyc­ki z ro­ku 1870. Ko­ściół św. Je­rze­go ma ty­tuł ba­zy­li­ki mniej­szej. Cy­klicz­nie od­by­wa­ją się tu kon­cer­ty mu­zy­ki po­waż­nej, zwa­ne tra­dy­cyj­nie kon­cer­ta­mi ko­le­gia­cki­mi.



Wstęp do kościoła bez opłat,
płatne: muzeum parafialne, cele więzienne, lapidarium, wieża



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W NAWIE GŁÓWNEJ


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

SYLWETA KOŚCIOŁA WYRAŹNIE GÓRUJE NAD MIASTEM



ojazd jak do zamku kętrzyńskiego. Ko­ściół wzno­si się na za­chód od wa­ro­wni, skąd jest do­sko­na­le wi­do­czny.





IMG BORDER=1 style=

WIDOK NA BAZYLIKĘ OD PÓŁNOCNEGO WSCHODU


W pobliżu:
Kętrzyn - zamek prokuratorów krzyżackich XIVw., 0,5 km
Barciany - zamek prokuratorów krzyżackich XIVw., 18 km
Bezławki - zamek krzyżacki XIVw., adaptowany na kościół, 18 km
Reszel - zamek biskupów warmińskich XIVw., 19 km
Szestno - relikty zamku krzyżackiego, ok. 19 km
Ryn - zamek komturów krzyżackich XIVw., przebudowany w XIXw., 25 km
Giżycko - ruina zamku krzyżackiego XIVw., 32 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2013
fotografie: 2007
© Jacek Bednarek