STRONA GŁÓWNA

ZA GRANICĄ

MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLESTRASZYCE

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBROWA

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

FREDROPOL (KORMANICE)

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOLCZEWO

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KAMIENNA GÓRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRASICZYN

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIDZICA

NIEDZICA

NIEMCZA

NIEMODLIN

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

ODRZYKOŃ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEMYŚL

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RYTWIANY

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SANOK

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKÓW

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZUBIN

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚCINAWKA GÓRNA

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGIERKA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZ

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZAŁUŻ

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


IMG BORDER=1 style=

KLASZTOR W TYŃCU Z DOMINUJĄCYM W JEGO BRYLE KOŚCIOŁEM ŚW. PIOTRA I PAWŁA



edług miejscowej tradycji opactwo be­ne­dyk­tyń­skie w pod­kra­kow­skim Tyń­cu zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1044 ro­ku z fun­da­cji księ­cia Ka­zi­mie­rza Od­no­wi­cie­la, sy­na kró­la pol­skie­go Mie­szka II i księ­żni­czki ko­loń­skiej Ry­che­zy. Da­tę ta­ką po­da­je Jan Dłu­gosz w swych kro­ni­kach, nie wia­do­mo jed­nak, z ja­kie­go źró­dła czer­pał on swo­ją wie­dzę, stąd też wśród his­to­ry­ków od lat to­czy się spór nad au­ten­ty­czno­ścią te­go prze­ka­zu. Część o­pi­nii bo­wiem skła­nia się ku te­zie, iż spro­wa­dze­nie mni­chów do Tyń­ca od­by­ło się za cza­sów o­raz z ini­cja­ty­wy Bo­le­sła­wa Śmia­łe­go i zwią­za­ne by­ło z je­go ko­ro­na­cją. Ko­lej­ni wła­dcy - kró­lo­wa Ju­dy­ta i ksią­żę Bo­le­sław Krzy­wo­u­sty – kon­ty­nu­owa­li ob­fi­te na­da­nia, sta­jąc się nie­ja­ko współ­fun­da­to­ra­mi or­ga­ni­za­cji za­kon­nej na tych te­re­nach, a pro­ces jej kształ­to­wa­nia się sym­bo­li­cznie zam­knął do­ku­ment ty­nie­cki z 1124 ro­ku po­twier­dza­ją­cy o­trzy­ma­ne do­bra i ma­jąt­ki. Pier­wszym o­pa­tem Tyń­ca zo­stał Aron, peł­nią­cy fun­kcję bis­ku­pa kra­kow­skie­go i ar­cy­bis­ku­pa, co su­ge­ru­je je­go od­po­wie­dzial­ność za od­bu­do­wę stru­ktur koś­ciel­nych po wy­nisz­cza­ją­cym na­jeź­dzie cze­skie­go księ­cia Brze­ty­sła­wa i re­ak­cji po­gań­skiej, któ­re w la­tach 30. XI wie­ku po­waż­nie u­de­rzy­ły w byt in­sty­tu­cji Koś­cio­ła na zie­miach pol­skich. Usta­no­wie­nie Tyń­ca sie­dzi­bą tak wy­so­kie­go ran­gą przed­sta­wi­cie­la wła­dzy koś­ciel­nej po­twier­dza­ło sta­tus, ja­ki o­śro­dek ów o­trzy­mał w cza­sach u­trwa­la­nia wła­dzy pia­stow­skiej.


PRAWDOPODOBNIE JEDYNE ZNANE PRZEDSTAWIENIE ZAMKU W TYŃCU (PO LEWEJ STRONIE)
JEST ONO CZĘŚCIĄ RYCINY Z WIZERUNKIEM ARONA TRZYMAJĄCEGO W DŁONI MODEL OPACTWA



BENEDYKTYNI

Twórcą zakonu był św. Benedykt z Nur­sji (ok. 480-547), uzna­wa­ny za pa­tro­na ca­łej Eu­ro­py i du­cho­we­go oj­ca mni­chów Za­cho­du. Roz­cza­ro­wa­ny u­pad­kiem mo­ral­nym je­mu współ­cze­snych wy­brał ży­cie pu­stel­ni­ka, by w 528 ro­ku za­ło­żyć na Mon­te Cas­si­no naj­star­szy ka­to­li­cki za­kon mni­szy na za­cho­dzie Eu­ro­py, któ­re­go mot­tem by­ło i po­zo­sta­je do dziś has­ło:

Módl się i pracuj (Ora et labora),
zaś myślą przewodnią:
Ład i pokój (Ordo et pax).

Zakon benedyktyński silnie kultywuje ubóstwo - wed­ług do­ktry­ny do­bra do­cze­sne są nic nie­war­te, gdyż pra­wdzi­wy skarb jest w nie­bie. Rze­czy­wi­stość czę­sto jed­nak nie po­kry­wał­a się z tą szczy­tną i am­bi­tną ście­żką ży­cio­wą, o czym świa­dczy cho­ciaż­by fakt, iż aż 40 pa­pie­ży po­cho­dzi­ło wła­śnie z te­go za­ko­nu. Be­ne­dy­kty­ni zaj­mu­ją się pra­cą na­uko­wą i re­ko­le­kcy­jno-dusz­pa­ster­ską m.in. pod kie­run­kiem mni­chów ty­niec­kich do­ko­na­no prze­kła­du Bi­blii zwa­nej Bi­blią Ty­siąc­le­cia. Zna­ni są tak­że z za­mi­ło­wa­nia i zna­jo­mo­ści te­ma­tu w za­kre­sie zie­lar­stwa i zio­ło­lecz­ni­ctwa. Zwy­czaj u­pra­wy przez nich w przy­klasz­tor­nych o­gro­dach ziół lecz­ni­czych za­owo­co­wał wie­lo­ma dziś po­pu­lar­ny­mi i sku­tecz­ny­mi mie­szan­ka­mi zio­ło­wy­mi, wśród nich o­par­tym na sta­no­wi­ącej ta­jem­ni­cę za­ko­nu re­cep­tu­rze li­kie­rem zio­ło­wym Benedictine. Za­kon­ni­cy pro­du­kują (choć co­raz częś­ciej już jed­nak tyl­ko fir­mu­ją wła­snym zna­kiem) tak­że in­ne pro­duk­ty spo­żyw­cze wy­twa­rza­ne we­dług sta­rych, klasz­tor­nych re­cep­tur.

Przyjmuje się, że Benedyktyni byli pier­wszy­mi za­kon­ni­ka­mi, ja­cy o­sie­dli­li się na zie­miach pol­skich - są tu­taj od 1006 ro­ku. Współ­cze­śnie fun­kcjo­nu­ją klasz­to­ry w Tyń­cu, Bis­ku­po­wie i Lu­bi­niu, po­nad­to daw­niej o­pac­twa be­ne­dyk­tyń­skie ist­nia­ły tak­że w Łę­czy­cy, Trze­mesz­nie, Mo­gil­nie i na Ły­sej Gó­rze w Gó­rach Świę­to­krzy­skich.



FRAGMENT ILUSTRACJI DO SUMARIUSZA REGUŁY Z WIDOKIEM OPACTWA OD PÓŁNOCNEGO WSCHODU, 2. POŁOWA XVIII WIEKU


lasztor zbudowano na naturalnie obronnym wznie­sie­niu tuż nad brze­giem Wis­ły, na pod­wa­li­nach star­sze­go gro­du, być mo­że wpierw na­le­żą­ce­go do ro­du Star­żów-To­po­rów i za­ję­te­go zbroj­nie przez Ka­zi­mie­rza Od­no­wi­cie­la w la­tach 40. XI stu­le­cia. Po­cząt­ko­wo na wzgó­rzu do­mi­no­wa­ło bu­dow­nic­two drew­nia­ne, ale już w dru­giej po­ło­wie XI wie­ku pow­stał zes­pół ka­mien­nych bu­do­wli z trój­na­wo­wą ba­zy­li­ką ro­mań­ską, któ­rej skro­mne frag­men­ty prze­trwa­ły do cza­sów współ­czes­nych. W pier­wszej po­ło­wie XIII stu­le­cia za­ło­że­nie klasz­tor­ne zo­sta­ło o­to­czo­ne ka­mien­nym mu­rem ob­wo­do­wym wzmac­nia­nym cy­lin­drycz­ny­mi basz­ta­mi. Ta­ki sys­tem o­bro­ny o­ka­zał się jed­nak nie­wy­star­cza­ją­cy w kon­fron­ta­cji z hor­da­mi ta­tar­ski­mi, któ­re w ro­ku 1260 na­je­cha­ły na klasz­tor i splą­dro­wa­ły go.




Wzgórze klasztorne jest znakomicie umocnione murami, wieżami tu­dzież in­ny­mi środ­ka­mi o­bron­ny­mi, a straż tak w dzień jak i w no­cy u­sta­wicz­nie tam peł­ni służ­bę. Pię­kny to klej­not oj­czy­zny, a prze­ciw za­sadz­kom nie­przy­ja­cie­la sil­na wa­ro­wnia, sta­ro­da­wne mie­jsce o­bron­ne, na któ­rym na­wet w daw­nych wie­kach z po­wo­du wy­nio­sło­ści wzgó­rza nig­dy nie bra­ko­wa­ło twier­dzy [...]

Jan Długosz, Liber beneficiorum




WIDOK KLASZTORU Z DZIEŁA J. N. GŁOWACKIEGO, 1832


XIV wieku wzgórze refortyfikowano i obsadzono sta­łą za­ło­gą. Na te­re­nie o­pa­ctwa w mie­jscu dzi­siej­szej o­pa­tów­ki - re­pre­zen­ta­cyj­ne­go gma­chu, gdzie po­dej­mo­wa­no go­ści - wznie­sio­no wa­ro­wny za­mek, pra­wdo­po­do­bnie na pla­nie trój­ką­ta, z jed­ną wie­żą nad skar­pą wi­śla­ną. Peł­nią­cy fun­kcję nad­gra­nicz­nej wa­ro­wni kró­lew­skiej o­biekt u­tra­cił wpra­wdzie swe stra­te­gicz­ne zna­cze­nie wraz z prze­su­nię­ciem gra­nic pań­stwo­wych w dru­giej po­ło­wie XV stu­le­cia, sta­ła woj­sko­wa za­ło­ga prze­by­wa­ła tu­taj jed­nak aż do XVII wie­ku. Od stro­ny nie­osło­nię­tej przez za­mek i bu­dyn­ki klasz­tor­ne o­pac­two o­to­czo­ne by­ło gru­by­mi mu­ra­mi, wy­po­sa­żo­ny­mi w chod­nik dla stra­ży, kre­ne­laż o­raz strzel­ni­ce. W XV wie­ku za­ło­że­nie prze­bu­do­wa­no w sty­lu go­tyc­kim i roz­bu­do­wa­no je­go część kon­wen­tu­al­ną; po­więk­szo­no rów­nież koś­ciół, do któ­re­go do­sta­wio­no trzy na­wy i chór za­cho­dni.


DRZEWORYT WG RYSUNKU KOZARSKIEGO, 1865


TYNIEC NA LITOGRAFII N. ORDY, OKOŁO 1880


iek XVII przyniósł opactwu zniszczenia spo­wo­do­wa­ne na­jaz­dem i oku­pa­cją szwedz­ką. Wkró­tce jed­nak, dzię­ki licz­nym na­da­niom, klasz­tor roz­kwitł na no­wo. Od­bu­do­wa­ny i ozdo­bio­ny sza­tą ba­ro­ko­wą, oto­czo­ny no­wym na­ry­sem ba­stio­no­wym fun­kcjo­no­wał tak do­brze, że z ra­cji swe­go o­grom­ne­go bo­gac­twa ty­nie­cki su­we­ren no­sił przy­do­mek o­pa­ta stu wsi. W tym cza­sie po­wsta­ła o­grom­na bi­blio­te­ka klasz­tor­na, a koś­ciół o­trzy­mał de­ko­ra­cje w sty­lu ro­ko­ko, wśród nich rzeź­bio­ne przez wło­skich ar­ty­stów pię­kne oł­ta­rze z czar­ne­go mar­mu­ru. Wy­da­rze­nia po­li­tycz­ne dru­giej po­ło­wy XVIII wie­ku nie o­mi­nę­ły jed­nak, ani też nie o­szczę­dzi­ły Tyń­ca, któ­ry pod­czas kon­fe­de­ra­cji bar­skiej za­mie­nio­ny zo­stał w twier­dzę. Ob­sa­dzo­ny przez po­wstań­ców klasz­tor ty­niec­ki dwu­kro­tnie w la­tach 1771-72 od­pie­rał dziel­nie a­ta­ki Ros­jan, by o­sta­tecz­nie ska­pi­tu­lo­wać wo­bec od­dzia­łów au­stria­ckich. Znisz­czo­ny pod­czas woj­ny, po pier­wszym roz­bio­rze tra­fił w rę­ce Au­stria­ków, któ­rzy w 1816 ro­ku ska­so­wa­li o­pac­two. Kil­ka lat póź­niej w Tyń­cu o­sie­dli­li się bis­ku­pi, jed­nak dość szyb­ko prze­nie­śli się stąd do Tar­no­wa. Upa­dek klasz­to­ru przy­pie­czę­to­wał po­żar, któ­ry w 1831 ro­ku stra­wił część za­bu­do­wań. Te wkrót­ce zo­sta­ły o­pusz­czo­ne, a ca­ły zes­pół po­padł w ru­inę.


WIDOK OD STRONY POŁUDNIOWEJ NA POCZĄTKU XX WIEKU


ZANIEDBANY WIRYDAŻ KLASZTORNY PRZED 1915



Opactwo w Tyńcu wielokrotnie stanowiło na­tchnie­nie dla pi­sa­rzy i po­etów. Tu­taj akcję swo­jej po­wie­ści Bra­cia Zmar­twych­wstań­cy umie­ścił Jó­zef Igna­cy Kra­szew­ski, tu­taj też, a do­kła­dnie w po­ło­żo­nej u stóp klasz­to­ru gos­po­dzie Pod Lu­tym Tu­rem, roz­po­czy­na się fa­bu­ła Krzy­ża­ków Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza:

W Tyńcu, w gospodzie pod Lutym Turem należącej do opactwa,
siedziało kilku ludzi słuchając opowiadań bywalca [...], patrzyli ze
zdumieniem na wspaniałe opactwo, na zębate mury biegnące wzdłuż skał
nad urwiskiem, na gmachy stojące to na zboczach góry,
to wewnątrz blanków spiętrzone i wyniosłe i jaśniejące złotem
od wschodzącego słońca...



FOTOGRAFIA LOTNICZA Z LAT 20. XX WIEKU


rzez ponad sto lat tereny opactwa po­zo­sta­wa­ły nie­za­mie­szka­ne i do­pie­ro w osta­tnich dniach lip­ca 1939, na mie­siąc przed wy­bu­chem dru­giej woj­ny świa­to­wej wpro­wa­dzi­ło się do nie­go je­de­na­stu bel­gij­skich mni­chów pod prze­wo­dnic­twem oj­ca Ka­ro­la van Oost. Do od­bu­do­wy klasz­to­ru przy­stą­pio­no jed­nak do­pie­ro w ro­ku 1947, a trud­ne wa­run­ki po­wo­jen­nej rze­czy­wi­sto­ści spra­wi­ły, że pra­ce re­kon­stru­kcyj­ne u­koń­czo­no już u pro­gu XXI wie­ku. W pier­wszej fa­zie, da­to­wa­nej na la­ta 1947-52, od­bu­do­wa­no na­roż­nik po­łu­dnio­wo-wscho­dni za­bu­do­wań klasz­tor­nych, a w la­tach 60. prze­pro­wa­dzo­no sze­ro­ko za­kro­jo­ne od­kry­wki ar­che­olo­gicz­ne od­sła­nia­jąc fun­da­men­ty ro­mań­skie­go koś­cio­ła o­raz gro­by pier­wszych o­pa­tów. Od­bu­do­wę skrzy­dła pół­noc­no-wscho­dnie­go wraz z czę­ścią za­cho­dnią zre­ali­zo­wa­no do­pie­ro w la­tach 80. Osta­tni e­tap prac sta­no­wi­ła re­kon­stru­kcja skrzy­dła daw­nej bi­blio­te­ki - zwa­nej wcze­śniej Wiel­ką Ru­iną - roz­po­czę­ta w po­ło­wie lat 90. i za­koń­czo­na w 2008 ro­ku.


FOTOGRAFIA Z LAT 60. XX WIEKU, NA BLIŻSZYM PLANIE CZĘŚCIOWO ODBUDOWANE SKRZYDŁO POŁUDNIOWE


KLASZTOR TYNIECKI, STAN W 1990 ROKU



alowniczo usytuowany nad wapiennym urwiskiem klasz­tor ty­niec­ki po za­koń­czo­nej re­kon­stru­kcji prze­ja­wia ce­chy w zna­cznej czę­ści go­tyc­kie, przy­stro­jo­ne miej­sca­mi w ba­rok. W je­go współ­cze­snej bry­le za­cho­wa­ły się rów­nież skro­mne frag­men­ty pa­mię­ta­ją­ce na­ro­dzi­ny o­pac­twa, wśród nich ro­mań­ska ścia­na z cio­sów ka­mien­nych, re­lik­ty roz­gli­fio­nych o­kien, pra­kty­cznie nie­na­ru­szo­ny por­tal z XI wie­ku, a tak­że od­kry­te fun­da­men­ty pier­wsze­go koś­cio­ła i bu­dyn­ków klasz­tor­nych. Naj­waż­niej­szą skła­do­wą za­ło­że­nia po­zo­sta­je koś­ciół św. Pio­tra i Pa­wła, trój­na­wo­wa ba­zy­li­ka z go­tyc­kim pre­zbi­te­rium i ba­ro­ko­wą na­wą głó­wną. W jej wnę­trzu do­mi­nu­je wy­strój ba­ro­ko­wy z nie­zwy­kłą am­bo­ną w kształ­cie ło­dzi, utrzy­ma­ną w czar­no zło­tej to­na­cji, a tak­że po­cho­dzą­ce z po­ło­wy XVII stu­le­cia stal­le zdo­bio­ne mo­ty­wa­mi z ży­cia świę­tych. Nie­ste­ty, zde­cy­do­wa­na więk­szość wy­stro­ju koś­cio­ła i klasz­tor­nej bi­blio­te­ki u­le­gła znisz­cze­niu lub roz­pro­sze­niu po ska­so­wa­niu o­pa­ctwa przez za­bor­ców. Pa­miąt­ki te są o­bec­nie roz­sia­ne po wie­lu in­sty­tu­cjach mu­ze­al­nych, wśród nich XI-wiecz­ny sa­kra­men­tarz, któ­ry wraz z czę­ścią ksiąg li­tur­gicz­nych znaj­du­je się w zbio­rach Bi­blio­te­ki Na­ro­do­wej w War­sza­wie, i cen­ne kie­li­chy o­raz mon­stran­cje, bę­dą­ce dziś ozdo­bą skar­bca ka­te­dry tar­now­skiej. Za­cho­wa­ły się na­to­miast w Tyń­cu wspa­nia­łe go­tyc­kie kruż­gan­ki w czę­ści klasz­tor­nej, a tak­że bliź­nia­cze ka­pi­te­le w gma­chu daw­nej bi­blio­te­ki, czy wresz­cie zaj­mu­ją­ca po­łu­dnio­wo-wscho­dnią część dzie­dziń­ca XVII-wiecz­na za­byt­ko­wa stu­dnia z dasz­kiem, któ­rą zbu­do­wa­no bez u­ży­cia gwoź­dzi.


IMG BORDER=1 style=

ŚREDNIOWIECZNY MUR KURTYNOWY OD STRONY WISŁY


IMG BORDER=1 style=

GOTYCKIE KRUŻGANKI W CZĘŚCI KLASZTORNEJ OPACTWA



ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE

Podczas prowadzonych w latach 60. XX wieku prac ar­che­olo­gicz­nych pod koś­cio­łem św. Pio­tra i Pa­wła, w za­cho­dniej czę­ści na­wy głó­wnej od­kry­to po­zo­sta­ło­ści gro­bu za­wie­ra­ją­ce frag­men­ty trum­ny z że­laz­ny­mi o­ku­cia­mi i dwie ko­ści rze­pek ludz­kich. Grób ten zo­stał na­kry­ty gi­pso­wą po­sadz­ką koś­cio­ła ro­mań­skie­go za­pe­wne w dru­giej po­ło­wie XII stu­le­cia, a na­stę­pnie – przy­pusz­czal­nie wiek póź­niej - opróż­nio­ny. We­dług o­pi­nii wie­lu his­to­ry­ków ta lo­ka­li­za­cja mo­gła być miej­scem po­chów­ku kró­la pol­skie­go Bo­le­sła­wa Śmia­łe­go, do­mnie­ma­ne­go fun­da­to­ra o­pac­twa ty­niec­kie­go. Wład­ca ten po ska­za­niu na śmierć skon­flik­to­wa­ne­go z nim bis­ku­pa Sta­ni­sła­wa spot­kał się z bun­tem mo­żno­władz­wa, co zmu­si­ło go do wy­ja­zdu na Wę­gry, gdzie zmarł. Szczą­tki Bo­le­sła­wa przy­wie­zio­no do Pol­ski ja­kiś czas po je­go śmier­ci i z pew­no­ścią - wbrew o­bo­wią­zu­ją­cej tra­dy­cji - nie zło­żo­no ich na Wa­we­lu. Na­tu­ral­nym miej­scem spo­czyn­ku Bo­le­sła­wa wy­da­je się wła­śnie klasz­tor w Tyń­cu. Śla­dy po gro­bo­wcu za­tar­to pra­wdo­po­do­bnie w XIII wie­ku, być mo­że w zwią­zku ze wzro­stem zna­cze­nia kul­tu św. Sta­ni­sła­wa po­wią­za­ne­go z czar­ną le­gen­dą kró­la-za­bój­cy.

W podobnym czasie pod posadzką kościelnego prezbiterium odsłonięto frag­men­ty ro­mań­skiej świą­ty­ni wraz z sied­mio­ma gro­ba­mi o­pa­tów ty­niec­kich, da­to­wa­ny­mi na XI-XIII wiek. W jed­nej z mo­gił zna­le­zio­no po­nad­to u­ni­ka­to­wy XI-wiecz­ny zło­ty kie­lich po­dróż­ny o śred­ni­cy 9 cen­ty­me­trów, z wy­rzeź­bio­nym krzy­żem i wi­ze­run­kiem rę­ki bos­kiej wy­ła­nia­ją­cej się zza o­bło­ków. Kie­lich ty­niec­ki jest jed­nym z dwóch za­cho­wa­nych na świe­cie te­go ty­pu na­czyń.



IMG BORDER=1 style=

WIDOK Z DAWNEGO STAROSTWA NA DOLINĘ WISŁY


IMG BORDER=1 style=

POŁUDNIOWO-ZACHODNIE SKRZYDŁO KOMPLEKSU TYNIECKIEGO PO ODBUDOWIE MIEŚCI HOTEL I NIEWIELKIE MUZEUM


pactwo w Tyńcu nadal pełni funkcje re­li­gij­ne, któ­re u­mie­jęt­nie łą­czy się z wpły­wa­mi z tu­ry­sty­ki i dzia­łal­no­ści gos­po­dar­czej. Bar­dzo wy­raź­nie za­zna­czo­ny jest tu­taj po­dział mię­dzy zam­knię­tą dla o­sób po­stron­nych czę­ścią klasz­tor­ną, a stre­fą do­stęp­ną dla zwie­dza­ją­cych. W pięk­nie od­re­stau­ro­wa­nym, ogrze­wa­nym e­ner­gią ge­oter­mal­ną bu­dyn­ku daw­nej bi­blio­te­ki fun­kcjo­nu­je ho­tel, mie­ści się eks­po­zy­cja mu­ze­al­na o­raz ma swo­ją sie­dzi­bę Be­ne­dyk­tyń­ski In­sty­tut Kul­tu­ry. Od kil­ku lat w Tyń­cu dzia­ła rów­nież jed­no­stka gos­po­dar­cza Be­ne­di­ci­te, zaj­mu­ją­ca się pro­mo­cją i sprze­da­żą pro­duk­tów wy­twa­rza­nych we­dług tra­dy­cyj­nych klasz­tor­nych re­cep­tur.


Opactwo Benedyktynów w Tyńcu
ul. Benedyktyńska 37, 30-398 Kraków
tel. 12 688 54 52 lub 50
e-mail: recepcja(at)jg.benedyktyni.com



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

PO LEWEJ DZIEDZINIEC KOŚCIELNY Z FASADĄ KOŚCIOŁA ŚW. PIOTRA I PAWŁA
PO PRAWEJ DZIEDZINIEC KLASZTORNY Z DREWNIANĄ STUDNIĄ ZBUDOWANĄ W 1620 ROKU



POWSZEDNI DZIEŃ Z ŻYCIA ZAKONNIKA W OPACTWIE TYNIECKIM

5.30 ... Dzwonek na budzenie
6.00 ... Modlitwa poranna (Jutrznia)
6.30 ... Msza św. konwentualna (wspólnotowa)
7.30 ... Śniadanie (indywidualne)
8.30 ... Rozpoczęcie pracy
12.50 ... Modlitwa w ciągu dnia
13.00 ... Obiad
13.30 ... Odpoczynek
15.00 ... Godzina czytań
15.30 ... Rozpoczęcie pracy
18.30 ... Kolacja
19.00 ... Nieszpory
20.15 ... Kompleta
20.30 ... Cisza nocna





yniec należy administracyjnie do Kra­ko­wa i jest od­da­lo­ny o oko­ło 10 ki­lo­me­trów od je­go cen­trum. Kur­su­je tu­taj ko­mu­ni­ka­cja mie­jska: z pę­tli przy Mo­ście Grun­wal­dzkim, czy­li pra­kty­cznie spod sa­me­go Wa­we­lu do­je­chać mo­żna au­to­bu­sem li­nii 112. Zmo­to­ry­zo­wa­ni tak­że nie bę­dą mieć więk­szych pro­ble­mów z do­tar­ciem na mie­jsce: ja­dąc po­łu­dnio­wą ob­wo­dni­cą mia­sta po­win­ni zje­chać z niej na Wę­źle Ty­niec­kim, a na­stę­pnie kie­ro­wać się dro­go­wska­za­mi na o­pac­two. Par­king przy­klasz­tor­ny jesz­cze bez­pła­tny. (ma­pa zam­ków wo­je­wódz­twa)




IMG BORDER=1 style=

WIDOK OD POŁUDNIOWEGO WSCHODU, STAN WSPÓŁCZESNY


W pobliżu:
Kraków - zamek królewski na Wawelu, 11 km
Morawica - relikty zamku XIVw., obecnie budynek plebani, ok. 15 km
Wieliczka - zamek żupny XIVw., po rekonstrukcji, 20 km
Wielka Wieś (Biały Kościół) - relikty zamku rycerskiego XIVw., 20 km
Zebrzydowice - zamek renesansowy XVIw., obecnie szpital, 23 km
Korzkiew - zamek rycerski XIVw., 25 km



STRONA GŁÓWNA

tekst: 2011
fotografie: 2011, 2017
© Jacek Bednarek