Opisano 200 zamków. Ostatnia zmiana: RADZIKI DUŻE 26.10.2019





MINIGALERIA

MAPKI

KSIĘGA GOŚCI

LITERATURA

ZA GRANICĄ

KONTAKT

SHIRO


STARA KAMIENICA


SZYMBARK


WIERZBNA


KÓRNIK


RADZIKI DUŻE

BARANÓW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO ŚLĄSKIE

BĄKOWA GÓRA

BESIEKIERY

BĘDZIN

BIERUTÓW

BIESTRZYKÓW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKÓW

BORYSŁAWICE ZAMKOWE

BROCHÓW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KŁODZKA

CHĘCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANÓW

CIESZÓW

CIESZYN

CZARNY BÓR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZĘSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DĄBRÓWNO

DRZEWICA

DZIAŁDOWO

DZIERZGOŃ

GDAŃSK

GIŻYCKO

GLIWICE

GŁOGÓW

GNIEW

GNIEWOSZÓW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZYŃ

GOŁAŃCZ

GOŁUCHÓW

GOŚCISZÓW

GÓRA

GRODZIEC

GRÓDEK

GRUDZIĄDZ

GRZĘDY

GRZMIĄCA z.ROGOWIEC

INOWŁÓDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZÓW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GÓRECKIE

KAMIENIEC ZĄBKOWICKI

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KĘTRZYN

KĘTRZYN - KOŚCIÓŁ

KIELCE

KLICZKÓW

KŁODZKO

KOŁO

KONARY

KONIN-GOSŁAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOŹMIN WLKP.

KÓRNIK

KRAKÓW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMĘT

KRĘPCEWO

KRUSZWICA

KRZYŻNA GÓRA

KRZYŻTOPÓR

KSIĄŻ WIELKI

KUROZWĘKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMIŃSKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

ŁAGÓW

ŁĘCZYCA

ŁOWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAŁA NIESZAWKA

MIĘDZYLESIE

MIĘDZYRZECZ

MIRÓW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTÓW

MUSZYNA

MYŚLENICE

NAMYSŁÓW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOŁOMICE

NOWY SĄCZ

NOWY WIŚNICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCÓW

OLEŚNICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OŁAWA

OŁDRZYCHOWICE KŁODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GÓRKA

OPOLE OSTRÓWEK

OPORÓW

OSSOLIN

OSTRĘŻNIK

OSTRÓDA

OSTRÓW LEDNICKI

OTMUCHÓW

PABIANICE

PANKÓW

PASTUCHÓW

PIESKOWA SKAŁA

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

PIOTRKÓW-BYKI

PIOTROWICE ŚWIDNICKIE

PŁAKOWICE

PŁOCK

PŁONINA

PŁOTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POŁCZYN-ZDRÓJ

POZNAŃ

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZÓWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIĄŻEK

RADŁÓWKA

RADOM

RADZIKI DUŻE

RADZYŃ CHEŁMIŃSKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGÓW OPOLSKI

ROŻNÓW ZAMEK DOLNY

ROŻNÓW ZAMEK GÓRNY

RYBNICA

RYBNICA LEŚNA

RYCZÓW

RYDZYNA

RZĄSINY

SANDOMIERZ

SIEDLĘCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIEWIERZ

SMOLEŃ

SOBKÓW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GÓRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SĄCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJÓW

SZAMOTUŁY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDŁÓW

SZYMBARK

ŚWIDWIN

ŚWIEBODZIN

ŚWIECIE n.WISŁĄ

ŚWIECIE k.LEŚNEJ

ŚWINY

TORUŃ

TORUŃ z.DYBÓW

TUCZNO

TYNIEC

UDÓRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYŻTOPÓR

UNIEJÓW

URAZ

WAŁBRZYCH z.KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.STARY KSIĄŻ

WAŁBRZYCH z.NOWY DWÓR

WARSZAWA z.KRÓLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WĄBRZEŹNO

WENECJA

WĘGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIEŚ

WIERZBNA

WITKÓW

WLEŃ

WOJNOWICE

WOJSŁAWICE

WROCŁAW

WROCŁAW LEŚNICA

WYSZYNA

ZAGÓRZE ŚLĄSKIE

ZĄBKOWICE ŚLĄSKIE

ZBĄSZYŃ

ZŁOTORIA k.TORUNIA

ŹRÓDŁA

ŻAGAŃ

ŻARY

ŻELAZNO

ŻMIGRÓD


amki. Per­ły Śre­dnio­wie­cza. Her­me­tycz­ni świad­ko­wie prze­szło­ści, ro­man­tycz­ne i peł­ne ta­jem­nic, od da­wien daw­na przy­cią­ga­ły ludz­ki wzrok i roz­bu­dza­ły emo­cje. Nie­za­leż­nie od tego, czy wzno­si­ły się na nie­do­stęp­nych wzgó­rzach, czy też ry­so­wa­ły na ni­zin­nych łą­kach wśród błot lub roz­le­wisk rzecz­nych, nie­zmien­nie od­dzia­ły­wa­ły na ludz­ką wy­obraź­nię. Jed­nych wpro­wa­dza­ły w świat ir­ra­cjo­nal­ny, tak od­mien­ny od co­dzien­ne­go i upo­rząd­ko­wa­ne­go ży­cia zwy­czaj­nych lu­dzi. In­nym na­su­wa­ły wspo­mnie­nia świet­no­ści zwa­lo­nych mu­rów i gma­chów zam­ko­wych, któ­re by­ły on­giś czy to po­tęż­ny­mi twier­dza­mi kró­lew­ski­mi, czy też sie­dzi­ba­mi zna­ko­mi­tych ro­dów ry­cer­skich hi­sto­rycz­nej Pol­ski.

ziś bu­dow­le te sta­no­wią ma­te­rial­ną spu­ści­znę ar­chi­tek­tu­ry, do­wód bo­gac­twa cza­sów daw­nych, po­wód do wiel­kiej dumy. Nie­rzad­ko zruj­no­wa­ne, opusz­czo­ne, funk­cjo­nal­nie nie­przy­dat­ne peł­nią obec­nie ro­lę nie­kwe­stio­no­wa­nych wy­róż­ni­ków kra­jo­bra­zu kul­tu­ro­we­go, ko­twic pa­mię­ci umac­nia­ją­cych po­czu­cie toż­sa­mo­ści lo­kal­nej, re­gio­nal­nej, na­ro­do­wej. Nie­któ­re z owych wspa­nia­łych pa­mią­tek prze­szło­ści ob­ję­te zo­sta­ły tro­skli­wą opie­ką Pań­stwa Pol­skie­go lub jego oby­wa­te­li, nie­któ­re ży­wo ist­nie­ją w świa­do­mo­ści mi­lio­nów, sta­ją się ce­lem wy­cie­czek ty­się­cy i sym­bo­lem, bez któ­re­go trud­no by­ło­by wy­obra­zić so­bie hi­sto­rycz­ny ob­raz na­sze­go kra­ju. Inne mia­ły mniej szczę­ścia. Po­zba­wio­ne opie­ki, wsty­dli­wie ukry­te wśród zie­le­ni sta­rych za­ło­żeń par­ko­wych i ogro­dów sto­ją znisz­czo­ne i za­po­mnia­ne, za­zdro­śnie strze­gąc ta­jem­nic, któ­rych nie­wie­lu z nas mia­ło oka­zję po­znać.

Serwis zamkipolskie.pl służy temu, aby starać się to zmienić.


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *



* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


oga­ty w li­te­ra­tu­rę zam­ko­wą ry­nek wy­daw­ni­czy oraz po­ja­wia­ją­ce się w sie­ci jak grzy­by po desz­czu licz­ne stro­ny in­ter­ne­to­we i pu­bli­ka­cje świad­czą o du­żym za­in­te­re­so­wa­niu spo­łecz­nym tego typu te­ma­ty­ką. Nie dzi­wi mnie to. Zam­ki i ich ru­iny prze­sta­ły już być do­me­ną hi­sto­ry­ków ar­chi­tek­tu­ry czy grup­ki nie­po­praw­nych za­pa­leń­ców. Dzi­siaj zaj­mu­ją eks­po­no­wa­ne miej­sca na ma­pach i w prze­wod­ni­kach, sta­jąc się ce­lem piel­grzy­mek co­raz licz­niej­szej rze­szy tu­ry­stów od­kry­wa­ją­cych na nowo uro­ki pięk­nych pol­skich kra­jo­bra­zów.

pra­co­wu­jąc ma­te­ria­ły dla tej stro­ny pra­gną­łem wyjść na­prze­ciw ich ocze­ki­wa­niom. Nie chcę jed­nak po­wie­lać roz­wią­zań już ist­nie­ją­cych — zry­wa­jąc z po­wszech­nym sche­ma­tem trak­tu­ją­cym te­mat w spo­sób en­cy­klo­pe­dycz­ny i wy­ma­ga­ją­cym od czy­tel­ni­ka przy­go­to­wa­nia z da­nej dzie­dzi­ny chcę po­łą­czyć dba­łość o za­cho­wa­nie praw­dy hi­sto­rycz­nej z nie­zmier­nie waż­ną dla zro­zu­mie­nia ze stro­ny sze­ro­kiej gru­py od­bior­ców funk­cjo­nal­no­ścią, by pu­bli­ko­wa­na tu­taj ma­te­ria po­zwo­li­ła speł­nić ocze­ki­wa­nia czy­tel­ni­ka w róż­nym wie­ku, nie­za­leż­nie od jego wie­dzy i wy­kształ­ce­nia. Two­rząc ten ser­wis po­nie­kąd czu­ję się od­po­wie­dzial­ny za kształ­to­wa­nie po­staw i roz­wój świa­do­mo­ści hi­sto­rycz­nej.


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *



* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *


apew­niam, że nie znaj­dziesz tu, dro­gi użyt­kow­ni­ku, bez­myśl­nie sko­pio­wa­nych ksią­żek. Z li­te­ra­tu­ry oczy­wi­ście ko­rzy­sta­łem, bez niej ta stro­na ni­gdy by nie po­wsta­ła, za­war­te w wie­lu pu­bli­ka­cjach tre­ści sta­ra­łem się jed­nak wzbo­ga­cić na­by­tą do­świad­cze­niem in­for­ma­cją. Obok fak­tów hi­sto­rycz­nych, krót­kich bio­gra­fii i pod­staw z za­kre­su sze­ro­ko po­ję­tej ar­chi­tek­tu­ry zde­cy­do­wa­łem się rów­nież z lep­szym lub nie­co gor­szym skut­kiem przed­sta­wić sy­tu­ację obec­ną zam­ków, stan praw­ny, moż­li­wo­ści ich zwie­dza­nia, cie­ka­wost­ki, le­gen­dy i do­dat­ko­we atrak­cje lub ich brak, a tak­że skró­to­wy opis do­tar­cia na miej­sce. Każ­dy z uję­tych na tej stro­nie zam­ków od­wie­dzi­łem oso­bi­ście przy­naj­mniej je­den raz, co po­win­no gwa­ran­to­wać za­do­wa­la­ją­cy po­ziom wia­ry­god­no­ści, choć oczy­wi­ście nikt nie jest nie­omyl­ny. Gdy tra­fisz na błąd lub prze­kła­ma­nie, pro­szę o ludz­ką wy­ro­zu­mia­łość — ja rów­nież mam pra­wo się po­my­lić.

a ko­niec chciał­bym wy­raź­nie zaz­na­czyć, że wszyst­kie o­pi­sy za­miesz­czo­ne na stro­nie zam­ki­pol­skie.pl przed­sta­wio­ne zo­sta­ły w spo­sób su­biek­tyw­ny i ab­so­lut­nie w żad­nym wy­pad­ku nie ma­ją cha­rak­te­ru na­uko­we­go. Nie je­stem hi­sto­ry­kiem, w szko­le z hi­sto­rii mia­łem za­le­d­wie tró­ję i nie za­mie­rzam uda­wać au­to­ry­te­tu. Ce­lem tej pu­bli­ka­cji jest za­in­te­re­so­wa­nie Was te­ma­ty­ką, za­chę­ce­nie do zam­ko­wej tu­ry­sty­ki oraz — nie ma co tego ukry­wać — za­spo­ko­je­nie wła­sne­go ego. Tym­cza­sem ser­decz­nie za­pra­szam do lek­tu­ry. Kon­struk­tyw­ną kry­ty­kę po­sta­ram się znieść po mę­sku.


Jacek Bednarek - autor


* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

26.10.2019 zamek w Radzikach Dużych

Muro­wa­ny za­mek w Ra­dzi­kach po­wstał przy­pusz­czal­nie w la­tach 1380-84 z ini­cja­ty­wy ka­szte­la­na do­brzyń­skie­go An­drze­ja Ogoń­czy­ka, lub – jak po­da­ją star­sze o­pra­co­wa­nia hi­sto­rycz­ne - do­pie­ro po ro­ku 1413, kie­dy w spad­ku po oj­cu Mi­ko­ła­ju z Ku­tna wieś wraz z przy­le­gły­mi do­bra­mi o­trzy­mał cho­rą­ży Ja­kusz O­goń­czyk. W rę­kach ro­du, któ­ry z cza­sem za­czął u­ży­wać na­zwis­ka Ra­dzi­kow­ski, wa­row­nia znaj­do­wa­ła się do po­ło­wy XVI stu­le­cia, do­świad­cza­jąc znisz­czeń po­czy­nio­nych przez od­dzia­ły krzy­żac­kie w tra­kcie dzia­łań zbroj­nych woj­ny trzy­na­sto­let­niej... więcej

* * * * *

18.10.2019 zamek w Kórniku

W otocze­niu za­byt­ko­we­go par­ku wzno­si się ro­man­ty­czna, skro­jo­na na styl ne­ogo­ty­cki re­zy­den­cja, zbu­do­wa­na na ko­rze­niu pó­źno­śre­dnio­wiecz­nej wa­ro­wni ry­cer­skiej. Pierw­szy za­mek o­bron­ny w Kór­ni­ku po­wstał pra­wdo­po­do­bnie w czwa­rtym kwar­ta­le XIV wie­ku z fun­da­cji Wy­szo­ty her­bu Ło­dzia, bra­ta bi­sku­pa poz­nań­skie­go Mi­ko­ła­ja i za­pe­wne przy je­go fi­nan­so­wej po­mo­cy. Po­cząt­ko­wo by­ło to ce­gla­ne za­ło­że­nie po­sta­wio­ne na ka­mien­nych fun­da­men­tach i usy­tu­owa­ne na od­se­pa­ro­wa­nym fo­są zie­mnym ko­pcu. Mia­ło ono for­mę nie­re­gu­lar­ne­go czwo­ro­bo­ku z cy­lin­dry­czną wie­żą głów­ną... więcej

* * * * *

25.09.2019 zamek w Wierzbnej

Pier­wsza za­cho­wa­na wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z do­ku­men­tu Hen­ry­ka Bro­da­te­go wy­sta­wio­ne­go w 1209 ro­ku dla o­pa­ta Wi­to­sła­wa, prze­ło­żo­ne­go klasz­to­ru Pan­ny Ma­rii na wro­cław­skim Pia­sku. Wy­mie­nie­ni są w nim naj­star­si zna­ni nam współ­cześ­nie właś­ci­cie­le o­sa­dy co­mes Ste­pha­nus de Wir­bna o­raz je­go ku­zy­ni co­mes Jo­han­nes de Wir­bno et fra­ter e­ius Ni­co­laus. Przy­pusz­czal­nie sie­dzi­ba ro­do­wa po­wsta­ła w tym miej­scu za pa­no­wa­nia Bo­le­sła­wa Wy­so­kie­go po na­da­niach ksią­żę­cych dla eli­ty mo­żno­wład­czej ów­czes­ne­go Śląs­ka, do któ­rych Wierz­bno­wie z pew­noś­cią za­li­cza­li się.... więcej

* * * * *

10.09.2019 zamek w Szymbarku

Budowę za­mku roz­po­czął przy­pusz­czal­nie w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XIV wie­ku pro­boszcz ka­pi­tu­ły po­me­zań­skiej Hen­ryk ze Skar­li­na. O fun­da­to­rze tej pię­knej ce­gla­nej wa­row­ni o­raz da­cie zam­knię­cia bra­mą in­for­mo­wa­ła nieg­dyś u­miesz­czo­na po­nad wjaz­dem na dzie­dzi­niec in­skryp­cja w for­mie gla­zu­ro­wa­nych ce­ra­mi­cznych pły­tek: HEC POR­TA CON­STRUC­TA EST AN­NO DO­MI­NI MCCCLXXXVI TEM­PO­RE FRAT­RIS HEN­RI­CI DE SKAR­LIN PRE­PO­ZI­TI, co mo­żna prze­tłu­ma­czyć ja­ko: Bra­ma wznie­sio­na zo­sta­ła ro­ku pań­skie­go 1386 za cza­sów bra­ta Hen­ry­ka ze Skar­li­na - pre­po­zy­ta... więcej

* * * * *

29.08.2019 zamek w Starej Kamienicy

Wśród his­to­ry­ków i ba­da­czy przesz­łoś­ci Dol­ne­go Śląs­ka funk­cjo­nu­je po­gląd, że w miej­scu, gdzie współ­cześ­nie znaj­du­ją się pod­no­szo­ne z ruin po­zos­ta­łoś­ci sta­rej ka­mien­nej wa­row­ni już w XI lub XII wie­ku mógł ist­nieć je­den z gro­dów bro­nią­cych gra­ni­cy śląs­ko-czes­kiej lub czes­ko-sas­kiej. Przy­pusz­czal­nie na po­cząt­ku XIII stu­le­cia gród ten zos­tał przek­ształ­co­ny w drew­nia­no-ziem­ny za­mek na pot­rze­by księ­cia Hen­ry­ka Po­boż­ne­go, a nas­tęp­nie prze­ka­za­ny przez Bo­les­ła­wa II Ro­gat­kę ja­ko dzie­dzicz­ne len­no wraz z wsią Chem­ni­ce i sied­mio­ma ła­na­mi zie­mi kasz­te­la­no­wi Si­bot­ho Schof... więcej

* * * * *

20.08.2019 zamek w Lipie

Śred­nio­wiecz­ny za­mek w Li­pie w swej pier­wot­nej, go­tyc­kiej for­mie wznie­sio­ny zos­tał praw­do­po­dob­nie na prze­ło­mie XIV i XV wie­ku, choć ba­da­cze są w tej kwes­tii po­dzie­le­ni da­tu­jąc czas je­go bu­do­wy od koń­ca XIII aż do po­cząt­ków XV stu­le­cia. Nie zna­my fun­da­to­ra te­go za­ło­że­nia - przyj­mu­je się, że pow­sta­ło o­no z ini­cja­ty­wy przed­sta­wi­cie­la jed­ne­go ze śląs­kich ro­dów ry­cer­skich - nie­któ­rzy jed­nak chcą, aby je­go ge­ne­a­lo­gię wią­zać z dzia­łal­noś­cią za­ko­nu tem­pla­riu­szy, któ­rzy po u­pad­ku Kró­les­twa Je­ro­zo­li­my przy­węd­ro­wa­li do Eu­ro­py, w tym mię­dzy in­ny­mi na Śląsk... więcej

* * * * *

7.08.2019 zamek w Gołańczy

Pierw­sze wzmian­ki o lo­ka­cji Go­lanch po­cho­dzą z 1222 ro­ku, kie­dy w do­ku­men­tach pi­sa­nych po­ja­wi­ła się ona ja­ko wieś ksią­żę­ca pła­cą­ca dzie­się­ci­nę klasz­to­ro­wi cys­ter­sów w Łek­nie. W XIV stu­le­ciu o­sa­da na­le­ża­ła do moż­ne­go w cza­sach pa­no­wa­nia Wła­dys­ła­wa Ło­kiet­ka ro­du Pa­łu­ków i praw­do­po­dob­nie je­den z je­go przed­sta­wi­cie­li roz­po­czął bu­do­wę u brze­gów je­zio­ra Smo­la­ry nie­wiel­kie­go za­ło­że­nia ob­ron­ne­go. Fun­da­cję tę his­to­ry­cy naj­częś­ciej przy­pi­su­ją o­so­bie bis­ku­pa włoc­ław­skie­go Ma­cie­ja Pa­łu­ki, choć nie moż­na tak­że wy­klu­czyć za­an­ga­żo­wa­nia bra­tan­ka te­goż dos­toj­ni­ka... więcej

* * * * *

21.07.2019 zamek w Radzyniu Chełmińskim

We wczes­nym śred­nio­wie­czu przy szla­ku han­dlo­wym z Gru­dzią­dza do Go­lu­bia ist­niał w oko­li­cach współ­czes­ne­go Ra­dzy­nia nie­du­ży gród drew­nia­no-ziem­ny za­miesz­ka­ły przy­pusz­czal­nie przez po­gań­skich Pru­sów z ple­mie­nia Po­me­za­nów. Wed­ług 'Rocz­ni­ków' Ja­na Dłu­go­sza w ro­ku 1015 miał tę­dy prze­jeż­dżać ksią­żę pol­ski Bo­les­ław Chrob­ry, zdą­ża­ją­cy nad Osę, w któ­rej ko­ry­to wbi­ja­no po­noć drew­nia­ne pa­le dla wy­ty­cze­nia gra­nic zie­mi cheł­miń­skiej. W XII stu­le­ciu funk­cjo­no­wa­ła w tym miej­scu o­sa­da Ra­sin, a przy niej gród na­le­żą­cy do wo­je­wo­dy ma­zo­wiec­kie­go Krys­ty­na... więcej

* * * * *

13.07.2019 zamek w Prochowicach

Według jed­nych źró­deł bu­dow­ni­czym i pierw­szym miesz­kań­cem wa­row­ne­go zam­ku w Pro­cho­wi­cach był Iko von Parch­witz, dwo­rza­nim księ­cia Bo­les­ła­wa Ro­gat­ki i je­go wie­lo­let­ni to­wa­rzysz. In­ne his­to­rycz­ne o­pra­co­wa­nia su­ge­ru­ją jed­nak, że wspom­nia­ny za­mek był wów­czas je­dy­nie nie­wiel­kim drew­nia­nym gród­kiem o­bron­nym i właś­ci­wym fun­da­to­rem mu­ro­wa­ne­go zes­po­łu o­kreś­la­ją o­sobę Ste­fa­na von Parch­witz - wnu­ka przy­wo­ła­ne­go Iko, któ­ry w la­tach 1305-42 za­rzą­dzał dy­na­micz­nie roz­wi­ja­ją­cym się mias­tem. Syn Ste­fa­na, Piotr von Parch­witz w 1383 sprze­dał ro­do­we do­bra... więcej

* * * * *

11.07.2019 zamek w Jaworze

W dru­giej po­ło­wie XIII wieku Ja­wor stał się jed­nym z no­wo wy­kre­o­wa­nych oś­rod­ków wła­dzy na sil­nie roz­par­ce­lo­wa­nym Dol­nym Śląs­ku, awan­su­jąc w 1274 ro­ku na sto­li­cę od­ręb­ne­go księs­twa, któ­re z łas­ki Bo­les­ła­wa Ro­gat­ki ob­jął je­go syn Hen­ryk V zwa­ny Brzu­cha­tym. W ro­ku 1280 sche­dę po bra­cie prze­jął Bol­ko I Sro­gi i je­mu to właś­nie ba­da­cze przy­pi­su­ją pod­ję­cie tru­du bu­do­wy no­wej sie­dzi­by ob­ron­nej, wznie­sio­nej w miej­scu nie­wiel­kiej wie­ży miesz­kal­nej pow­sta­łej w la­tach 20. XIII wie­ku, być mo­że jesz­cze z fun­da­cji księ­cia Hen­ry­ka Bro­da­te­go... więcej

* * * * *

2.07.2019 zamek Rogowiec

Po­cząt­ki zam­ku Ro­go­wiec się­ga­ją przy­pusz­czal­nie os­tat­nich dwóch de­kad XIII stu­le­cia i w pow­szech­nej o­pi­nii ko­ja­rzo­ne są z fun­da­cją Bol­ka I Su­ro­we­go, wład­cy księs­twa świd­nic­ko-ja­wor­skie­go. Usy­tu­o­wa­ne wy­so­ko w gó­rach na trud­no dos­tęp­nej ska­le za­ło­że­nie o­bron­ne słu­żyć mia­ło utr­wa­la­niu wła­dzy zwierz­chniej na bar­dzo sła­bo za­lud­nio­nych te­re­nach gór­skich, wraz z wa­row­nia­mi Grod­no, No­wy Dwór, a być może Ra­dos­no, two­rzy­ło też li­nię u­moc­nień wzdłuż po­łud­nio­wej, umow­nej jesz­cze wte­dy, gra­ni­cy księs­twa. War­to do­dać, że w po­bli­żu zam­ku, do­li­ną rze­ki Ryb­nej pro­wa­dził w śred­nio­wie­czu szlak han­dlo­wy... więcej

* * * * *

20.06.2019 zamek w Rybnicy Leśnej

Nie ma pew­noś­ci co do cza­su pow­sta­nia o­raz fun­da­to­ra ka­mien­ne­go za­ło­że­nia ob­ron­ne­go w Ryb­ni­cy Leś­nej. Pow­szech­nie in­wes­ty­cję tę łą­czy się z oso­bą księ­cia świd­nic­ko-ja­wor­skie­go, choć w opi­nii częś­ci his­to­ry­ków ten re­gion Su­de­tów w pierw­szej po­ło­wie XIV wie­ku na­le­żał do władz­twa Luk­sem­bur­gów, a wa­ro­wnię zbu­do­wa­li Cze­si ja­ko prze­ciw­wa­gę dla na­le­żą­cej do księs­twa śląs­kie­go po­blis­kiej twier­dzy Ro­go­wiec. W ro­ku 1350 za­mek stał się wraz z przy­na­leż­ny­mi do­bra­mi: Mie­ro­szo­wem, Unis­ła­wem, Go­liń­skiem, Ró­ża­ną, Ko­wa­lo­wą i So­ko­łow­skiem len­nem ry­cer­skim u­żyt­ko­wa­nym przez Mer­ti­na von Schwenk­feld... więcej

* * * * *

12.06.2019 zamek w Poznaniu

W pierw­szych wie­kach na­szej pań­stwo­woś­ci mias­to Poz­nań roz­wi­ja­ło się pier­wot­nie na pra­wym brze­gu rze­ki War­ty, wo­kół wa­row­nej sie­dzi­by księ­cia cas­trum pos­na­nie­se pow­sta­łej o­ko­ło po­ło­wy X stu­le­cia w pół­noc­no-za­chod­niej częś­ci Os­tro­wa Tum­skie­go. Ten naj­star­szy, drew­nia­ny jesz­cze za­mek, był wie­lo­krot­nie nisz­czo­ny i od­bu­do­wy­wa­ny, a je­go kres nas­tą­pił praw­do­po­dob­nie w 2. po­ło­wie XIII wie­ku i był kon­sek­wen­cją zmian w po­li­tycz­no-ad­mi­nis­tra­cyj­nej or­ga­ni­za­cji re­gio­nu, w wy­ni­ku któ­rej do­mi­nu­ją­cą ro­lę prze­ję­ła le­wo­brzeż­na część mias­ta... więcej

* * * * *

30.04.2019 zamek w Rydzynie

Pierw­szą, go­tyc­ką jesz­cze wa­row­nię w nad­gra­nicz­nej wsi Ry­dzy­na wzniósł kasz­te­lan mię­dzy­rzec­ki, ry­cerz i za­u­fa­ny dwo­rza­nin Wła­dys­ła­wa Ja­gieł­ły Jan z Ry­dzy­ny i Czer­ni­ny (+1423), przed­sta­wi­ciel zna­ne­go na Śląs­ku i w Cze­chach ro­du de Wer­bno. Wy­da­rze­nie to mia­ło miej­sce praw­do­po­do­bnie w pierw­szej ćwier­ci XV stu­le­cia, jed­nak naj­star­sze za­cho­wa­ne wzmian­ki na te­mat zam­ku po­cho­dzą z ro­ku 1466 i od­no­szą się do kra­dzie­ży kosz­tow­noś­ci, ja­kiej do­ko­nał miej­sco­wy bur­gra­bia na praw­nu­kach wspom­nia­ne­go wcześ­niej Ja­na. Ród Ry­dzyń­skich trwał w Ry­dzy­nie nie­mal do koń­ca XVII wie­ku... więcej

* * * * *

16.04.2019 zamek w Czerninie

Pierw­sze wzmian­ki o wsi Schyr­ni­no po­cho­dzą z ro­ku 1308, gdy miej­sco­wość ta wcho­dzi­ła w skład lo­kal­nych dóbr koś­ciel­nych. W po­ło­wie XIV wie­ku Czer­ni­na zos­ta­ła włas­noś­cią szla­chec­ką, a jej pierw­szym za­pa­mię­ta­nym właś­ci­cie­lem był zmar­ły w 1423 ro­ku Jan z Czer­ni­ny her­bu Wierzb­no, kasz­te­lan mię­dzy­rzec­ki i póź­niej­szy fun­da­tor zam­ku w Ry­dzy­nie. Je­mu to właś­nie przy­pi­su­je się tu­taj bu­do­wę na prze­ło­mie XIV i XV wie­ku mu­ro­wa­nej sie­dzi­by. Po śmier­ci Ja­na ma­jąt­kiem na krót­ko za­rzą­dzał je­go star­szy syn Jo­cusch von der Czy­rne, któ­ry o­ko­ło ro­ku 1430 sprze­dał dob­ra Mag­nu­so­wi von La­bel... więcej

* * * * *

7.04.2019 zamek w Siewierzu

Pierw­sza wzmian­ka o osa­dzie śred­nio­wiecz­nej po­ło­żo­nej w gra­ni­cach współ­czes­ne­go zes­po­łu miej­skie­go po­cho­dzi z da­to­wa­ne­go na rok 1105 do­ku­men­tu, w któ­rym kar­dy­nał Egi­diusz z Tus­ku­lum za­twier­dza po­siad­łoś­ci na­da­ne klasz­to­ro­wi be­ne­dyk­tyń­skie­mu w Tyń­cu. Ze wzglę­du na pew­ne roz­bież­noś­ci po­mię­dzy przy­to­czo­ną wy­żej da­tą a po­twier­dzo­nym w in­nych źród­łach o­kre­sem po­by­tu le­ga­ta pa­pies­kie­go na zie­miach pol­skich treść na­da­nia cza­sa­mi pod­da­wa­na jest w wąt­pli­wość, jed­nak nie­wie­le młod­sze od niej prze­ka­zy po­twier­dza­ją fun­kcjo­no­wa­nie na po­łud­nio­wy wschód od lo­ka­cyj­ne­go mias­ta... więcej

* * * * *

3.03.2019 zamek Ostrężnik

Ge­ne­za pow­sta­nia zam­ku w Os­trę­żni­ku nie zos­ta­ła nig­dy poz­na­na ze wzglę­du na brak za­cho­wa­nych ma­te­ria­łów źród­ło­wych na je­go te­mat. Pow­szech­nie u­wa­ża się, że wa­row­nię tę wznie­sio­no z ini­cja­ty­wy Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go w po­ło­wie XIV wie­ku ja­ko ko­lej­ne og­ni­wo w łań­cu­chu ju­raj­skich or­lich gniazd strze­gą­cych po­łud­nio­wo-za­chod­nich ru­bie­ży Rze­czy­pos­po­li­tej. Hi­po­te­za ta­ka znaj­du­je swo­je o­par­cie w przy­na­leż­noś­ci w XIV stu­le­ciu po­blis­kiej wsi Trzeb­niów do do­me­ny kró­lew­skiej, oraz a­na­li­zy za­cho­wa­nych resz­tek ma­te­ria­łu bu­do­wla­ne­go da­to­wa­ne­go właś­nie na ten ok­res... więcej

* * * * *

19.02.2019 zamek w Mirowie

Nie za­cho­wa­ły się do cza­sów współ­czes­nych żad­ne śred­nio­wiecz­ne do­ku­men­ty ani o­pi­sy, któ­re u­moż­li­wi­ły­by nam ścis­łe i jed­no­znacz­ne o­kreś­le­nie cza­su, o­ko­licz­noś­ci o­raz o­so­by fun­da­to­ra ka­mien­ne­go zam­ku w Mi­ro­wie. Przy­pusz­czal­nie zbu­do­wa­ny on zos­tał w 2. po­ło­wie XIV wieku w miej­scu star­sze­go drew­nia­no-ziem­ne­go gro­du, być mo­że z ini­cja­ty­wy Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go ja­ko jed­no z og­niw łań­cu­cha wa­row­ni ob­ron­nych chro­nią­cych po­łud­nio­wo-za­chod­nie ru­bie­że Rze­czy­pos­po­li­tej przed za­gro­że­niem ze stro­ny Czech i Śląs­ka. Fun­da­cja ta jed­nak nie zna­laz­ła się w gro­nie zam­ków wznie­sio­nych lub... więcej

* * * * *

5.02.2019 zamek Ogrodzieniec

Nie za­cho­wa­ły się do cza­sów nam współ­czes­nych żad­ne źród­ło­we prze­ka­zy, na pod­sta­wie któ­rych mo­gli­byś­my o­kreś­lić do­kład­ny czas i oko­licz­noś­ci, w ja­kich uk­ształ­to­wał się w Pod­zam­czu pier­wot­ny zes­pół ob­ron­ny. Przy­pusz­czal­nie już za pa­no­wa­nia księ­cia Bo­les­ła­wa Krzy­wo­us­te­go (+1138) sta­ło w tym miej­scu drew­nia­no-ziem­ne za­ło­że­nie zwa­ne Wil­czą Szczę­ką, ma­ją­ce pew­ne zna­cze­nie mi­li­tar­ne na po­gra­ni­czu ze Śląs­kiem i praw­do­po­dob­nie znisz­czo­ne przez Ta­ta­rów pod­czas ich na­jaz­du na zie­mie pol­skie w ro­ku 1241. Z okre­su te­go po­cho­dzi termin Ogro­dzie­niec, co świad­czy, że już wów­czas by­ło to miej­sce o­gro­dzo­ne... więcej

* * * * *

17.01.2019 zamek w Smoleniu

Po­le­ga­jąc na opi­nii XVI-wiecz­ne­go kro­ni­ka­rza Ma­cie­ja Stryj­kow­skie­go już w dru­giej po­ło­wie XIII wie­ku mógł funk­cjo­no­wać na gó­rze zam­ko­wej gród wa­row­ny, za­pew­ne jesz­cze kon­struk­cji drew­nia­nej, któ­ry w la­tach 1304-5 zos­tał spa­lo­ny przez woj­ska Wła­dys­ła­wa Ło­kiet­ka pod­czas walk z kró­lem czes­kim Wac­ła­wem II o suk­ces­ję kra­kow­ską. Owe spe­ku­la­cyj­ne "mógł" wy­ni­ka z fak­tu, że w po­cząt­ko­wej fa­zie ist­nie­nia tej lo­ka­cji sto­so­wa­no róż­ne jej na­zew­nic­two; oprócz naj­częś­ciej spo­ty­ka­ne­go o­kreś­le­nia Pil­cza u­ży­wa­no też po­cho­dzą­cych od rze­ki Pi­li­cy ter­mi­nów: Pil­ciam, Pyl­czam i Pel­cisz­ka... więcej

* * * * *

5.01.2019 zamek w Olsztynie k. Częstochowy

Bu­do­wę zam­ku olsztyńskiego przy­pi­su­je się z re­gu­ły ini­cja­ty­wie kró­la Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go (+1370), choć wśród nie­któ­rych his­to­ry­ków pa­nu­je po­gląd, że już wcześ­niej sta­ła tu­taj na­le­żą­ca do bis­ku­pa kra­kow­skie­go Ja­na Mus­ka­ty mu­ro­wa­na wa­row­nia. Praw­do­po­dob­nie no­si­ła ona naz­wę Przy­mi­ło­wi­ce, prze­mia­no­wa­ną na Ol­sztyn w la­tach 30. bądź 40. XIV wie­ku. Naj­star­szy za­cho­wa­ny za­pis na te­mat twier­dzy kró­lew­skiej po­cho­dzi z ro­ku 1349 i wy­mie­nia pierw­sze­go zna­ne­go nam za­rząd­cę Zdziś­ko bur­gra­bię de Ol­sten. Jej głów­nym za­da­niem by­ła o­chro­na po­łud­nio­wo-za­chod­nich ru­bie­rzy Pań­stwa Pol­skie­go... więcej

* * * * *

26.12.2018 zamek w Ojcowie

Po raz pier­wszy kró­lew­ska wa­row­nia w Oj­co­wie wy­mie­nio­na zos­ta­ła w kro­ni­kach Ja­na z Czarn­ko­wa ja­ko je­den z ele­men­tów wcho­dzą­cych w po­czet ma­jąt­ku za­rzą­dza­ne­go przez bur­gra­bie­go Za­kli­kę z Korz­kwi. Zbu­do­wa­no ją praw­do­po­dob­nie w po­ło­wie XIV stu­le­cia z fun­da­cji Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go, o czym w spo­sób poś­red­ni in­for­mu­je do­ku­ment z 1354 ro­ku, na mo­cy któ­re­go król pol­ski u­zys­kał w dro­dze za­mia­ny z bis­ku­pem kra­kow­skim wieś Smar­dzo­wi­ce i na jej grun­tach wzniósł mu­ro­wa­ną wa­row­nię. Na­dał jej naz­wę Ociecz u Ska­ły, być mo­że na pa­miąt­kę cza­sów, kie­dy je­go oj­ciec Wła­dys­ław Ło­kie­tek u­kry­wał się... więcej

* * * * *

20.12.2018 zamek w Pieskowej Skale

Po­mro­ka dzie­jo­wa sku­tecz­nie przes­ła­nia nam naj­star­sze dzie­je wa­row­ni w Pies­ko­wej Ska­le. Pier­wot­ny zes­pół ob­ron­ny pow­stał tu­taj przed 1315 - w tym ro­ku bo­wiem od­no­to­wa­ny zos­tał w do­ku­men­tach księ­cia Wła­dys­ła­wa Ło­kiet­ka ja­ko cas­trum Pes­ken­stein. Wie­le prze­ma­wia za tym, że stał on na nie­dos­tęp­nym z trzech stron cy­plu wzgó­rza zwa­ne­go przez lud Zam­czys­kiem, kil­ka­set met­rów w gó­rę Do­li­ny Prąd­ni­ka, na je­go le­wym brze­gu, w po­bli­żu po­łud­nio­wych za­bu­do­wań Su­ło­szo­wej. Za ta­ką lo­ka­li­za­cją prze­ma­wia­ją XIII-wiecz­ne zna­le­zis­ka ar­che­o­lo­gicz­ne o­raz śla­dy fos i wa­łów... więcej

* * * * *

8.12.2018 zamek Sokolec na Krzyżnej Górze

Mu­ro­wa­ny za­mek zbu­do­wa­ny zos­tał na miej­scu wczes­no­śred­nio­wiecz­ne­go drew­nia­ne­go gro­du z ini­cja­ty­wy księ­cia wroc­ław­skie­go Hen­ry­ka Bro­da­te­go (+1238). Je­go po­cząt­ki da­to­wa­ne są na pierw­szą po­ło­wę XIII wie­ku, a naz­wa praw­do­po­dob­nie ma swo­ją ety­mo­lo­gię w za­miesz­ku­ją­cych o­ko­licz­ne ska­ły so­ko­łach. Pierw­szym pot­wier­dzo­nym źród­ło­wo bur­gra­bią So­kol­ca był Cle­ri­cus Bol­cze, we­dług tra­dy­cji bu­dow­ni­czy po­blis­kiej twier­dzy Bol­czów. W ro­ku 1372 wdo­wa po księ­ciu świd­nic­kim Bol­ku II Ag­niesz­ka Hab­sbur­żan­ka (+1392) od­da­ła wa­row­nię w dzier­ża­wę ry­ce­rzo­wi Hen­ry­ko­wi von Tschirn... więcej

* * * * *

2.12.2018 zamek w Strzelcach Opolskich (nowy)

W Strzel­cach O­pol­skich, naj­mniej­szym w o­kre­sie śred­nio­wie­cza mieś­cie księs­twa o­pol­skie­go, stoi ru­ina zam­ku pias­tow­skie­go znisz­czo­ne­go przez woj­ska so­wiec­kie pod­czas dzia­łań wo­jen­nych wios­ną 1945 ro­ku. Jesz­cze przed lo­ka­cją mias­ta i bu­do­wą ksią­żę­cej wa­row­ni ist­nia­ła tu­taj drew­nia­na sie­dzi­ba ob­ron­na strzel­ców ksią­żę­cych, któ­rzy po­lo­wa­li i strze­gli bez­pie­czeń­stwa kup­ców po­dró­żu­ją­cych po­blis­kim szla­kiem hand­lo­wym z Kra­ko­wa przez Wroc­ław do Drez­na. Gród ten przy­pusz­czal­nie zos­tał spa­lo­ny przez księ­cia Bo­les­ła­wa Wstyd­li­we­go w 1273 ro­ku... więcej

* * * * *

12.11.2018 zamek w Szamotułach

Pow­szech­nie przyj­mu­je się, że mu­ro­wa­ny za­mek w pół­noc­nej częś­ci mias­ta wzniósł w dru­giej po­ło­wie XV wie­ku we­te­ran wo­jen pol­sko-krzy­żac­kich i sta­ros­ta ge­ne­ral­ny wiel­ko­pol­ski Piotr z Sza­mo­tuł her­bu Na­łęcz, choć po­gląd ten nie zos­tał u­do­wod­nio­ny i o­pie­ra się głów­nie na wy­so­kiej po­zy­cji spo­łecz­nej dom­nie­ma­ne­go fun­da­to­ra o­raz na je­go o­grom­nym ma­jąt­ku, któ­ry u­mo­żli­wiał ta­ką re­a­li­za­cję. Być mo­że jed­nak już wcześ­niej funk­cjo­no­wał w Sza­mo­tu­łach in­ny, u­sy­tu­o­wa­ny na po­łud­nie od lo­ka­cyj­ne­go mias­ta mniej­szy zes­pół wa­row­ny bę­dą­cy ob­ron­ną re­zy­den­cją Świd­wów... więcej

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, publikowanie i rozpowszechnianie jako swoje własne
materiałów autorskich zamieszczonych na tej stronie bez wcześniejszej zgody zabronione.
Podstawa: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.


We wrześniu 2019 liczba odsłon - 48 118, w 2019 roku - 567 097, całkowita liczba odwiedzin na stronie - 12 227 885 (Statystyki strony)