STRONA GWNA

ZA GRANIC

MINIGALERIA

MAPKI

KSIGA GOCI

LITERATURA

KONTAKT
BARANW SANDOMIERSKI

BARCIANY

BARDO LSKIE

BKOWA GRA

BESIEKIERY

BDZIN

BIERUTW

BIESTRZYKW

BOBOLICE

BOBROWNIKI

BODZENTYN

BOLKW

BORYSAWICE ZAMKOWE

BROCHW

BRODNICA

BRZEG

BUKOWIEC

BYDLIN

BYSTRZYCA KODZKA

CHCINY

CHOJNICA

CHOJNIK

CIECHANW

CIESZW

CIESZYN

CZARNY BR

CZERNA

CZERNINA

CZERSK

CZSTOCHOWA

CZOCHA

CZORSZTYN

DBRWNO

DRZEWICA

DZIADOWO

DZIERZGO

GDASK

GIYCKO

GLIWICE

GOGW

GNIEW

GNIEWOSZW Z.SZCZERBA

GOLUB-DOBRZY

GOACZ

GOLCZEWO

GOUCHW

GOCISZW

GRA

GRODZIEC

GRDEK

GRUDZIDZ

GRZDY

GRZMICA z.ROGOWIEC

INOWDZ

JANOWICE WIELKIE z.BOLCZW

JANOWIEC

JAWOR

JEZIORO GRECKIE

KAMIENIEC ZBKOWICKI

KAMIENNA GRA

KARPNIKI

KAZIMIERZ DOLNY

KTRZYN

KTRZYN - KOCIӣ

KIELCE

KLICZKW

KODZKO

KOO

KONARY

KONIN-GOSAWICE

KORZKIEW

KOWALEWO POMORSKIE

KOMIN WLKP.

KRNIK

KRAKW

KRAPKOWICE

KRAPKOWICE - OTMT

KRPCEWO

KRUSZWICA

KRZYNA GRA

KRZYTOPR

KSI WIELKI

KUROZWKI

KWIDZYN

LEGNICA

LIDZBARK WARMISKI

LIPA

LUBIN

LUTOMIERSK

AGW

CZYCA

OWICZ

MAJKOWICE

MALBORK

MAA NIESZAWKA

MIDZYLESIE

MIDZYRZECZ

MIRW

MOKRSKO

MOSZNA

MSTW

MUSZYNA

MYLENICE

NAMYSW

NIEDZICA

NIDZICA

NIEMCZA

NIEPOOMICE

NOWY SCZ

NOWY WINICZ

OGRODZIENIEC (PODZAMCZE)

OJCW

OLENICA

OLSZTYN (JURA)

OLSZTYN (WARMIA)

OLSZTYNEK

OAWA

ODRZYCHOWICE KODZKIE

OPOCZNO

OPOLE GRKA

OPOLE OSTRWEK

OPORW

OSSOLIN

OSTRʯNIK

OSTRDA

OSTRW LEDNICKI

OTMUCHW

PABIANICE

PACZKW

PANKW

PASTUCHW

PIESKOWA SKAA

PIOTRKW TRYBUNALSKI

PIOTRKW-BYKI

PIOTROWICE WIDNICKIE

PAKOWICE

POCK

PONINA

POTY

PODZAMCZE z.OGRODZIENIEC

PODZAMCZE PIEKOSZOWSKIE

POKRZYWNO

POCZYN-ZDRJ

POZNA

PRABUTY

PROCHOWICE

PROSZWKA z.GRYF

PRZEWODZISZOWICE

PSZCZYNA

PYZDRY

RABSZTYN

RACIEK

RADWKA

RADOM

RADZIKI DUE

RADZY CHEMISKI

RAJSKO

RAKOWICE WIELKIE

RATNO DOLNE

RAWA MAZOWIECKA

RESKO

ROGW OPOLSKI

RONW ZAMEK DOLNY

RONW ZAMEK GRNY

RYBNICA

RYBNICA LENA

RYCZW

RYDZYNA

RZSINY

SANDOMIERZ

SIEDLCIN

SIEDLISKO

SIERADZ

SIERAKW

SIEWIERZ

SMOLE

SOBKW

SOBOTA

SOCHACZEW

SOSNOWIEC

SREBRNA GRA

STARA KAMIENICA

STARE DRAWSKO

STARY SCZ

STRZELCE OPOLSKIE

SULEJW

SZAMOTUY

SZCZECIN

SZTUM

SZYDW

SZYMBARK

WIDWIN

WIEBODZIN

WIECIE n.WIS

WIECIE k.LENEJ

WINY

TORU

TORU z.DYBW

TUCZNO

TYNIEC

UDRZ

UJAZD k.TOMASZOWA

UJAZD KRZYTOPR

UNIEJW

URAZ

WABRZYCH z.KSI

WABRZYCH z.STARY KSI

WABRZYCH z.NOWY DWR

WARSZAWA z.KRLEWSKI

WARSZAWA z.UJAZDOWSKI

WBRZENO

WENECJA

WGORZEWO

WIELICZKA

WIELKA WIE

WIERZBNA

WITKW

WLE

WOJNOWICE

WOJSAWICE

WROCAW

WROCAW LENICA

WYSZYNA

ZAGRZE LSKIE

ZBKOWICE LSKIE

ZBSZY

ZOTORIA k.TORUNIA

RDA

AGA

ARY

ELAZNO

MIGRD


IMG BORDER=1 style=

UKRYTE W GSTYM LESIE POZOSTAOCI ZAMKU OSTRʯNIK



e­ne­za pow­sta­nia zam­ku w Os­tr­ni­ku nie zos­ta­a nig­dy poz­na­na ze wzgl­du na brak za­cho­wa­nych ma­te­ria­w rd­o­wych na je­go te­mat. Pow­szech­nie u­wa­a si, e wa­row­ni t wznie­sio­no z ini­cja­ty­wy Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go (+1370) w po­o­wie XIV wie­ku ja­ko ko­lej­ne og­ni­wo w a­cu­chu ju­raj­skich or­lich gniazd strze­g­cych po­ud­nio­wo-za­chod­nich ru­bie­y Rze­czy­pos­po­li­tej. Hi­po­te­za ta­ka znaj­du­je swo­je o­par­cie w przy­na­le­no­ci w XIV stu­le­ciu po­blis­kiej wsi Trzeb­niw do do­me­ny kr­lew­skiej, oraz a­na­li­zy za­cho­wa­nych resz­tek ma­te­ria­u bu­do­wla­ne­go da­to­wa­ne­go wa­nie na ten ok­res. Cz his­to­ry­kw ska­nia si jed­nak ku od­mien­nej o­pi­nii, i fun­da­to­rem zes­po­u ob­ron­ne­go by bis­kup kra­kow­ski Jan Mus­ka­ta (+1320), za jesz­cze in­ni su­ge­ru­j, e mg by to za­mek ry­cer­ski, kt­ry zos­ta znisz­czo­ny pod­czas kar­nej wy­pra­wy wojsk kr­lew­skich w 1396 ro­ku. Tak zr­ni­co­wa­ne po­gl­dy w kwes­tii za­rw­no in­wes­to­ra jak i cza­su re­a­li­za­cji te­go pro­jek­tu s po­chod­n br­aku ja­kich­kol­wiek za­pi­sw his­to­rycz­nych, co mo­e rw­nie su­ge­ro­wa, e o­biekt nig­dy nie zos­ta u­ko­czo­ny i nie by za­miesz­ka­ny. Le­gen­dy wi­ go z roz­bj­ni­ka­mi, nie­kt­rzy przy­pusz­cza­j te, e su­y ja­ko wi­zie­nie dla przes­tp­cw lub kr­lew­skich prze­ciw­ni­kw po­li­tycz­nych. Zda­je si jed­nak, e dla te­go ty­pu ce­lw za­o­e­nie by­o to zbyt ob­szer­ne, na­le­a­o bo­wiem lub mog­o na­le­e do rz­du ta­kich wa­row­ni jak Smo­le, Mi­rw czy Bo­bo­li­ce. Pew­ne jest na­to­miast, e ju w XV wie­ku za­mek nie funk­cjo­no­wa, bo­wiem w za­cho­wa­nych re­jes­trach czs­to­chow­skich z te­go o­kre­su jest mo­wa o tym, i w Os­tr­ni­ku stoi ru­de­ra wie­y czy zam­ku.


IMG BORDER=1 style=

RELIKTY ZAMKU ZNAJDUJ SI NA SZCZYCIE POTʯNEJ SKAY, WEWNTRZ KTREJ WYOBIONA JEST JASKINIA



Jed­na z le­gend do­ty­cz­cych os­tr­nic­kie­go zam­ku m­wi, e za­miesz­ki­wa­li go zbj­cy i w nim prze­cho­wy­wa­li zdo­by­te w cza­sie u­pies­kich wy­praw skar­by. In­ne po­da­nie zwi­za­ne jest z pow­sta­niem stycz­nio­wym, ja­kie wy­buch­o w 1863 ro­ku. Pod mier­tel­nym D­bem, znaj­du­j­cym si o­ko­o 9 ki­lo­met­rw na p­noc­ny wschd od Os­tr­ni­ka, w dniu 9 lip­ca mia­a miej­sce bit­wa mi­dzy pow­sta­ca­mi a woj­ska­mi ro­syj­ski­mi. Po od­nie­sio­nej po­ra­ce par­ty­zan­ci mie­li uk­ry w ru­i­nach wa­row­ni do­ku­men­ty i skarb pow­sta­czy. Jest te le­gen­da zwi­za­na z ok­re­so­wo czyn­nym wy­wie­rzys­kiem u stp g­ry zam­ko­wej, przy jej p­noc­no-za­chod­niej cia­nie. Wed­le miej­sco­wej tra­dy­cji wyt­rysk wo­dy w tym miej­scu ma by zwias­tu­nem nad­cho­dz­cych wiel­kich wy­da­rze.

Nie bra­ku­je rw­nie po­da od­no­sz­cych si do ma­low­ni­czej jas­ki­ni wy­o­bio­nej wew­ntrz zam­ko­wej g­ry. Jed­no z nich m­wi, e kie­dy wej­cie do pra­we­go jej ko­ry­ta­rza zam­kni­te by­o e­laz­ny­mi drzwia­mi, kt­re o­bec­nie znaj­du­j si w ko­cie­le w Po­to­ku Zo­tym. In­ne o­po­wia­da o chop­cu, kt­ry zna­laz w jas­ki­ni skarb, lecz gdy pr­bo­wa wy­dos­ta si na zew­ntrz, drzwi zam­kn­y si i ob­ci­y mu pi­t - od nie­go za ma po­cho­dzi po­pu­lar­ne lo­kal­nie naz­wis­ko Pi­ta­kw.



HIPOTETYCZNA REKONSTRUKCJA ZAMKU WG B.DREJEWICZ, RDO: ZAMKI I OBIEKTY WAROWNE JURY KRAKOWSKO-CZSTOCHOWSKIEJ



bu­do­wa­ny na wa­pien­nej, ur­wis­tej od stro­ny p­noc­nej ska­le za­mek gr­ny cha­rak­te­ry­zo­wa si pla­nem re­gu­lar­nym o cz­nej po­wierz­chni o­ko­o 1200 met­rw kwad­ra­to­wych. W skad je­go za­bu­do­wy wcho­dzi u­sy­tu­o­wa­ny w p­noc­no-za­chod­niej cz­ci dzie­dzi­ca dom miesz­kal­ny wznie­sio­ny na pla­nie pros­to­k­ta o wy­mia­rach o­ko­o 30x10 met­rw, wy­su­ni­ta przed li­co kur­ty­ny po­ud­nio­wej mu­rw czwo­ro­bocz­na basz­ta albo ry­za­lit, pod kt­r znaj­do­wa­y si za­sy­pa­ne o­bec­nie pod­zie­mia, oraz za­my­ka­j­cy ca­o ka­mien­ny mur ob­wo­do­wy o du­go­ci 144 met­rw. Wjazd do gr­nej cz­ci wa­row­ni pro­wa­dzi z przed­zam­cza od stro­ny za­chod­niej, przy skal­nych ga­zach ­cz­cych j z pod­gro­dziem. Ska­a, na kt­rej wzno­si si za­mek gr­ny jest stro­ma i nie­dos­tp­na od stro­ny p­noc­nej i od za­cho­du. Od po­ud­nia o­raz od stro­ny wschod­niej spa­dek wy­so­ko­ci te­re­nu prze­bie­ga a­god­niej i tam roz­wi­n si pe­ni­cy funk­cje gos­po­dar­cze za­mek dol­ny o po­wierz­chni od 2 do 7 ty­si­cy met­rw kwa­dra­to­wych. Wjazd do nie­go praw­do­po­dob­nie znaj­do­wa si w przer­wie mi­dzy wa­a­mi z drew­nia­n pa­li­sa­d, w po­ud­nio­wo-wschod­niej cz­ci zes­po­u. Ca­o za­o­e­nia o­ta­cza­a fo­sa.




PLAN RUIN ZAMKU: 1. DZIEDZINIEC ZAMKU GRNEGO, 2. BUDYNEK MIESZKALNY, 3. BASZTA,
4. WJAZD NA ZAMEK GRNY, 5. PODZAMCZE, 6. WAY, 7. BRAMA WJAZDOWA NA PODZAMCZE



HI­PO­TE­TYCZ­NA RE­KON­STRUK­CJA ZAM­KU WG M. SZE­LE­RE­WI­CZA. BRAK KON­SEK­WEN­CJI WZGL­DEM PRZED­STA­WIO­NE­GO WY­EJ PLA­NU WY­RA­A SI W UMIEJ­SCO­WIE­NIU BRA­MY WJAZ­DO­WEJ NA ZA­MEK WY­SO­KI - TU­TAJ JEST ONA U­LO­KO­WA­NA W RY­ZA­LI­CIE DOS­TA­WIO­NYM DO PO­UD­NIO­WEJ LI­NII MU­RW OB­RON­NYCH. GW­NY DOM MIESZ­KAL­NY ZOS­TA PRZE­SU­NI­TY W KIE­RUN­KU WSCHOD­NIM I NIE PRZY­LE­GA JU DO KUR­TY­NY ZA­CHOD­NIEJ ZAM­KU, WI­DA RW­NIE WIE­ W Pӣ­NOC­NO-WSCHOD­NIEJ CZʦ­CI ZES­PO­U, KT­RA PRAW­DO­PO­DOB­NIE JEST WY­NI­KIEM KON­FA­BU­LA­CJI AU­TO­RA TEJ PRE­ZEN­TA­CJI.



a­cho­wa­y si nie­wiel­kie, po­szar­pa­ne frag­men­ty mu­rw kur­ty­no­wych o wy­so­ko­ci nie prze­kra­cza­j­cej jed­ne­go met­ra, a tak­e skrom­ne re­lik­ty budynku miesz­kal­ne­go i basz­ty czwo­ro­bocz­nej. Sa­bo wi­docz­ne, lecz wci roz­poz­na­wal­ne s o­ta­cza­j­ce za­mek dol­ny ziem­ne wa­y. Ca­y te­ren o­bec­nie po­ro­ni­ty jest mo­dym, gs­tym la­sem, co w po­­cze­niu z mi­zer­nym sta­nem za­cho­wa­nia ruin ut­rud­nia or­ien­ta­cj w ce­lu od­two­rze­nia pier­wot­ne­go u­ka­du przes­trzen­ne­go wa­row­ni.


IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=
IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

NA ZAMKU OSTRʯNIK



Wzg­rze zam­ko­we two­rzy re­zer­wat le­ny o po­wierz­chni 4 ha za­o­o­ny w ce­lu o­chro­ny resz­tek la­su na­tu­ral­ne­go, cie­ka­wych form skal­nych o­raz re­lik­tw sa­me­go zam­ku. Na je­go te­re­nie ros­n prze­wa­nie: buk, grab zwy­czaj­ny, ja­rz­bi­na, ja­wor, do­mi­nu­je jed­nak sos­na pos­po­li­ta. Nie­wt­pli­wie oz­do­b tej nie­wiel­kiej o­stoi le­nej jest wy­o­bio­na w ska­le zam­ko­wej ob­szer­na Jas­ki­nia Os­tr­nic­ka o du­go­ci 90 met­rw i po­zio­mym u­ka­dzie ko­mr, kt­ra przed la­ty sta­no­wi­a na­tu­ral­ny sys­tem lo­chw zam­ko­wych i piw­nic, a dzi jest naj­wik­sz a­trak­cj tu­ry­stycz­n mi­kro­re­gio­nu. Ska­da si ona z dwch wiel­kich ko­mr od­dzie­lo­nych skal­nym fi­la­rem, dzi­ki cze­mu ot­wr wej­cio­wy ja­wi si ni­czym gar­do ludz­kie al­bo pu­ca, co wy­gl­da bar­dzo o­so­bli­wie. Jas­ki­ni mo­na bez przesz­kd zwie­dza bez spec­jal­ne­go przy­go­to­wa­nia, na­le­y jed­nak pa­mi­ta, e po­dob­nie jak w wie­lu in­nych gro­tach skal­nych Jury Kra­kow­sko-Cz­sto­chow­skiej gniaz­du­j w niej - czs­to bar­dzo licz­nie - przed­sta­wi­cie­le ga­tun­ku Me­ta Me­nar­di - naj­bar­dziej ja­do­wi­te­go pa­j­ka za­miesz­ku­j­ce­go te­re­ny wsp­czes­nej Pol­ski.



IMG  BORDER=1 style= IMG  BORDER=1 style=

W JASKINI OSTRʯNICKIEJ



e­lik­ty zam­ku po­o­o­ne s nie­co na wschd od dro­gi nr 793 ­cz­cej Ja­nw i ar­ki, w od­leg­o­ci o­ko­o 6 km na po­ud­nie od Ja­no­wa. Na skra­ju la­su o­bok szo­sy, po po­ud­nio­wej jej stro­nie znaj­du­je si nie­wiel­ki dar­mo­wy par­king - std do ru­in pro­wa­dzi szlak tu­rys­tycz­ny. Wstp do re­zer­wa­tu wol­ny. (ma­pa zam­kw)





1. M. Antoniewicz: Zamki na Wyynie Krakowsko-Czstochowskiej...
2. B. Guerquin: Zamki w Polsce, Arkady 1984
3. L. Kajzer, J. Salm, S. Koodziejski: Leksykon zamkw w Polsce, Arkady 2001
4. R. Sypek: Zamki i obiekty warowne Jury Karkowsko-Czstochowskiej
5. J. Zinkow: Orle gniazda i warownie jurajskie, SiT 1977



Suliszowice - ruina stranicy krlewskiej XIVw., 2,5 km
Przewodziszowice - pozostaoci stranicy krlewskiej XIVw., 3 km
utowiec - ruina stranicy krlewskiej XIVw., 7 km
Mirw - ruina zamku rycerskiego XIVw., 10 km
Bobolice - zamek krlewski XIVw., po rekonstrukcji, 11 km
Morsko - ruina zamku XIVw., 19 km
Olsztyn - ruina zamku krlewskiego XIVw., 21 km



Warto zobaczy rwnie


Po­o­o­n za­led­wie 3 ki­lo­met­ry na p­noc od zam­ku Os­tr­nik ma­low­ni­cz miej­sco­wo o naz­wie Zo­ty Po­tok, w kt­rej przed la­ty by­wa Zyg­munt Kra­si­ski - wy­bit­ny pol­ski twr­ca e­po­ki ro­man­tyz­mu. Po­zos­ta­wi on po so­bie naz­wy, ja­ki­mi ob­da­rzy wie­le tu­tej­szych ska, sta­ww i r­de, i kt­re do dzi funk­cjo­nu­j ja­ko rd­a El­bie­ty i Zyg­mun­ta, staw No­cy Let­niej czy wresz­cie przy­pa­a­co­wy staw Iry­dion. Przy daw­nym pa­a­cu Ra­czy­skich - dzi nies­te­ty o­pusz­czo­nym (2019) stoi znacz­nie skrom­niej­szy, lecz zad­ba­ny i udos­tp­nio­ny do zwie­dza­nia dwo­rek Kra­si­skich z XIX wie­ku, gdzie wrd eks­po­na­tw wys­ta­wio­no pierw­sze wy­da­nia nie­kt­rych u­two­rw Zyg­mun­ta Kra­si­skie­go, por­tre­ty ro­dzi­ny, a tak­e pia­ni­no mar­ki „Erard”, w wy­bo­rze kt­re­go po­ma­ga po­e­cie sam Fry­de­ryk Cho­pin. Ci­gn­c si wzdu na­tu­ral­nie pik­nej do­li­ny Wier­ci­cy wie o­ta­cza Re­zer­wat Par­ko­we z krys­ta­licz­nie czys­ty­mi rd­a­mi i cie­ka­wy­mi os­ta­ca­mi skal­ny­mi o fi­ne­zyj­nych kszta­tach i naz­wach, np. Bra­ma Twar­dow­skie­go, Dia­bel­skie Mos­ty czy Nied­wie­dzia Gro­ta. La­tem w o­ko­licz­nych la­sach u­no­si si w po­wiet­rzu cha­ra­kte­rys­tycz­ny za­pach, co zaw­dzi­cza­my licz­nej o­bec­no­ci w ich ru­nie czos­nku nie­dwie­dzie­go.


IMG

IMG

IMG

IMG

IMG

IMG




STRONA GWNA

tekst: 2019
fotografie: 2009